I SA/Wa 329/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-06

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Monika Nowicka, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, utrzymując w mocy orzeczenie odmawiające przyznania indywidualnego nauczania, nie przeprowadzając własnego postępowania wyjaśniającego i nie weryfikując rozbieżnych opinii lekarskich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 KPA) oraz przepisy proceduralne (art. 7, 77 § 1, 80 KPA), nie przeprowadzając własnego postępowania wyjaśniającego i nie weryfikując rozbieżnych opinii lekarskich. Utrzymanie w mocy orzeczenia odmawiającego indywidualnego nauczania bez dogłębnej analizy całokształtu materiału dowodowego i wyjaśnienia wątpliwości stanowiło istotne naruszenie prawa, mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
M. B. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania swojej córki A. B. z powodu zespołu chorobowego. Zespół orzekający odmówił przyznania nauczania indywidualnego, co zostało utrzymane w mocy decyzją Kuratora Oświaty. Skarżąca zarzuciła organom przewlekłość postępowania, selektywne dobieranie faktów i lekceważenie opinii lekarskich. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je orzeczenie odmowne Zespołu [...] w L. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy indywidualnego nauczania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające je orzeczenie odmowne Zespołu [...] w L. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. B., utrzymał w mocy orzeczenie Zespołu [...] w L. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] stwierdzające, że nie zachodzi potrzeba indywidualnego nauczania uczennicy A. B. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że M. B. wystąpiła do Poradni [...] w L. z wnioskiem o wydanie orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego swojej córki A. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wyjaśniła, że córka nie chodzi do szkoły z powodu zespołu [...], jest leczona farmakologicznie i jest poddawana indywidualnej terapii. Przedstawiła również opinię [...] z dnia [...] października 2006 r. i zaświadczenie z dnia [...] października 2006 r. o podjęciu [...] przez córkę w dniu [...] września 2006 r. wydane przez lekarzy specjalistów z Gabinetu [...], wynik badania [...] z dnia [...] października 2006 r. oraz zaświadczenie lekarza [...] z dnia [...] października 2006 r. i zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2006 r. o stanie zdrowia uczennicy wydane dla potrzeb zespołu [...] uzyskane od lekarzy specjalistów z Poradni [...]. Po rozpatrzeniu wniosku w dniu 7 listopada 2006 r. Zespół [...] w L. wydał orzeczenie odmowne uznając, że nie zachodzi potrzeba indywidualnego nauczania A. B., uczennicy klasy [...] Gimnazjum w roku szkolnym [...]. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem M. B. złożyła odwołanie. Po jego rozpatrzeniu organ II instancji uznał, że nie może ono zostać uwzględnione. Procedura wydania przez Poradnię [...] w L. orzeczenia z dnia [...] listopada 2006 r. była zgodna z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114, ze zm.). Zespół [...] w L. wydając w dniu [...] lutego 2006 r. orzeczenie nr [...] o potrzebie indywidualnego nauczania A. B., zaznaczył w uzasadnieniu, że powodem wydania nie jest stan zdrowia dziecka uzasadniający potrzebę indywidualnego nauczania, ale będzie to dla uczennicy korzystne rozwiązanie doraźne ze względu na następstwa stwierdzonych przez lekarza [...], potwierdzonych ekspertyzą lekarską - Karta Informacyjna leczenia szpitalnego z dnia [...] grudnia 2005 r. wydana przez M. w Z., Szpital w J. W uzasadnieniu wymienionego orzeczenia Zespół zalecił systematyczne spotkania uczennicy z [...] - kontynuowanie terapii - oraz rozważenie zmiany szkoły, aby uczennica nie uczęszczała do tej samej szkoły, w której [...] jest zatrudniona na stanowisku [...]. W dokumentacji, dostarczonej przez matkę uczennicy, niezbędnej do wydania kolejnego orzeczenia (z dnia [...] listopada 2006 r.) o potrzebie indywidualnego nauczania, znajduje się informacja potwierdzająca zmianę szkoły. Brak jest natomiast potwierdzenia kontynuacji terapii w drugim semestrze roku szkolnego [...], zaleconej przez lekarza [...] i Zespół w L. Zdaniem organu II instancji charakter występujących u uczennicy [...] wymaga podjęcia działań zmierzających do włączenia jej w środowisko rówieśnicze. Podkreśla to zarówno lekarz [...] w wystawionych zaświadczeniach, jak i niezależny [...] w wydanej opinii. Również przeprowadzone przez pracowników Poradni [...] w L. postępowanie diagnostyczne potwierdza potrzebę stopniowego włączania uczennicy w środowisko rówieśnicze, jednocześnie wskazując warunki realizacji potrzeb edukacyjnych uczennicy oraz wybrane formy oddziaływań [...] niezbędnych dla osiągnięcia zmian w funkcjonowaniu. Organ odwoławczy uznał, że argumenty podniesione przez Zespół [...] w L. uzasadniają odmowę przyznania indywidualnego nauczania uczennicy A. B. Wobec powyższego organ II instancji utrzymał w mocy orzeczenie Zespołu [...] w L. z dnia [...] listopada 2006 r. Na decyzję [...] Kuratora Oświaty skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. B. W jej uzasadnieniu podniosła, że sprawa jej córki nie zastała należycie rozpatrzona, nie widziano problemu, lecz skupiono się na przepisach, w których nie ma zapisu o stanie [...] dziecka. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ cytował niektóre fragmenty z opinii [...] klinicznych, a kiedy było to wygodne, wsparto się Kartą informacyjną z leczenie szpitalnego z dnia [...] grudnia 2005 r. wydaną przez M. w Z. Nikt nie zwrócił uwagi, że córka skarżącej była nadal pod opieką lekarza [...], który wydając w dniu [...] października 2006 r. zaświadczenie o potrzebie nauczania indywidualnego podał rozpoznanie (zespól [...], [...]) oraz zalecił leczenie farmakologiczne i terapeutyczne, co było realizowane. Skarżąca podniosła, że procedura wydania decyzji o potrzebie nauczania indywidualnego dla jej dziecka została tak wydłużona w czasie, że uniemożliwiono córce realizowanie obowiązku szkolnego zgodnie z ustawą o Systemie Oświaty. Córka została pozbawiona możliwości uczenia się w warunkach odpowiednich do wieku zgodnie z potrzebami. Na prośbę skarżącej Szkoła umożliwiła dziecku zdawanie egzaminów klasyfikacyjnych, do których przygotowuje się samodzielnie. Skarżąca podniosła, że Zespół [...] zakwestionował diagnozę lekarza i wyraźne wskazówki, jakie dał do pracy z dzieckiem. Wyjaśniła, że w badaniach [...] oraz działaniach terapeutycznych w [...] r. lekarze nie stwierdzili u córki zachowań [...] i dlatego też nie wie, na jakiej podstawie Zespół [...] stwierdził, "że utrzymująca się odmowa chodzenia do szkoły wynika z [...] z zachowaniami [...]". W tej sytuacji skarżąca zarzuciła organom rozpatrującym sprawę: - przewlekłość postępowania zmierzającego do przyznania nauczania indywidualnego uniemożliwiającą córce realizowanie obowiązku szkolnego zgodnie z ustawą o systemie oświaty, - selektywność doboru faktów z dokumentacji tak, aby uzasadnić słuszność decyzji i nie ustosunkować się do zarzutów zawartych w odwołaniu, m.in. poprzez pominięcie opinii lekarza [...] i [...] o potrzebie nauczania indywidualnego na terenie szkoły oraz faktu leczenia farmakologicznego lekami [...], - przekroczenie kompetencji poprzez zlekceważenie rozpoznania [...] - stanów [...], które mogą zagrażać [...]. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie wniosku o nauczanie indywidualne z tą modyfikacją, że dotyczyłby on semestru [...] i dwóch następnych semestrów klasy [...] gimnazjum. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na wniosek M. B. o wydanie orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego swojej córki A. B. Wniosek ten został złożony i rozpatrzony przez organ I instancji w oparciu o treść art. 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. z 2004 r. Dz. U. Nr 256, poz. 2572, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 71b ust. 1a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły. Z analizy akt sprawy wynika, że wydając po rozpatrzeniu złożonego wniosku decyzję odmowną organy orzekające oparły się na opiniach czterech członków Zespołu [...] (oraz diagnozy mgr A. B., znajdującej się w aktach sprawy, która nie była członkiem Zespołu [...]) o specjalnościach: [...], [...], [...] oraz lekarz medycyny rodzinnej. Ze znajdującej się w aktach dokumentacji nie wynika jednak (za wyjątkiem diagnozy [...]) na jakiej podstawie (badaniach), poza przeprowadzonym wywiadem, osoby te oparły swoje diagnozy dotyczące oceny stanu zdrowia [...] dziecka, którego schorzenia były już przyczyną leczenia szpitalnego na oddziale [...] dziecięcej. Z czterech diagnoz członków Zespołu [...] tylko diagnoza [...] w końcowych ustaleniach zdecydowanie formułuje pogląd, że jest "przeciw nauczaniu indywidualnemu A. w domu" oraz że "dziewczynka powinna być objęta kształceniem specjalnym w ośrodku [...] lub które [...] lub [...]". Lekarz rodzinny stwierdza co prawda u A. "zaburzenia [...], zachowania [...]", jednak ze względu na specyfikę jego specjalizacji, diagnoza ta może być wiążąca jest jedynie co do oceny ogólnego stanu zdrowia dziecka. [...] w zaleceniach końcowych uznał, że potrzebne jest "nauczanie indywidualne ze stopniowym włączaniem do zespołu klasowego". Natomiast w najważniejszej z diagnoz (wobec braku w składzie Zespołu [...] lekarza o specjalności [...] dziecięcej), czyli sporządzonej przez [...] będącego członkiem Zespołu [...], w ogóle brak jest sformułowanej na piśmie opinii co do zalecanego sposobu kontynuowania nauki przez córkę skarżącej. Również z załączonego do akt "Załącznika nr 2 do Protokołu z posiedzenia Zespołu [...] w dniu [...] listopada 2006 r." nie wynika, na jakiej podstawie i dowodach Zespół [...] sformułował swoją końcową ocenę zasadności wniosku skarżącej dotyczącego potrzeby indywidualnego nauczania, której treść stoi w sprzeczności z rozpoznanymi przez lekarzy specjalistów schorzeniami (zespołu [...] i stanów [...] wymagających leczenia farmakologicznego i [...]) oraz sformułowanymi zaleceniami ("...nauczanie indywidualne na terenie szkoły..." - zał. nr 2a opinia [...] dzieci i młodzieży D. P., "...stopniowe włącznie dziecka do uczestniczenia w zajęciach z klasą..." – zał. nr 2b opinia [...] specjalisty [...] dziecka M. R., "...zmuszanie dziecka do chodzenia do szkoły i przebywania w grupie może przynieść efekt odwrotny od zamierzonego (wtórne izolowanie się)." – zał. nr 2c opinia [...] T. N.). Brak jest także wyjaśnienia na jakiej podstawie (badań) Zespół [...] stwierdził, że: - u uczennicy występują zachowania [...], - że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa brak jest możliwości zorganizowania indywidualnego nauczania na terenie szkoły ("Załącznik nr 2 do Protokołu z posiedzenia Zespołu [...] w dniu [...] listopada 2006 r."), - a także na podstawie jakich badań Zespół stwierdził, że w okresie od dnia [...] lutego 2006 r. do dnia [...] listopada 2006 r. (od dnia wydania poprzedniego orzeczenia nr [...] o potrzebie indywidualnego nauczania A. B., decyzja ta nie została niestety załączona do akt sprawy, do dnia wydania orzeczenia nr [...]), rozwój intelektualny A. B. z "powyżej przeciętnej" ("Podsumowanie procesu diagnozy" pkt Interpretacja wyników - str. 2, sformułowanej przez mgr A. S. [...] poradni na podstawie znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji) obniżył się do przeciętnego ("myślenie i sprawność uczenia się na poziomie przeciętnym" z Diagnozy [...] poradni I. K. znajdującej się w aktach sprawy) i na tej podstawie sformułował w wydanej decyzji postulat o potrzebie objęcia córki skarżącej kształceniem specjalnym. W aktach sprawy brak jest także dokumentów świadczących o tym, żeby którykolwiek z członków Zespołu prowadząc rozmowy z dzieckiem i przed wydaniem swojej opinii wyjaśnił, czy A. bierze leki [...] i jaki one wywierają wpływ na nią i jej zachowanie, a przede wszystkich w żadnej z wydanych diagnoz, ani żadnym innym znajdującym się w aktach sprawy dokumencie nie ma informacji, czy przystępując w konkretnym dniu do przeprowadzenia rozmowy (badań) z A. którykolwiek z członków Zespołu ustalił, czy w tym dniu brała ona leki [...], a jeśli tak to jakie i czy mogło to mieć wpływ na jej zachowanie podczas przeprowadzanej rozmowy, a także czy wziął fakt ten pod uwagę przy formułowaniu swojej ostatecznej opinii. Zdaniem Sądu z treści znajdujących się w aktach sprawy opinii wynika, że duża ich część jest formułowania jedynie na podstawie jednorazowej obserwacji zachowania się A. podczas rozmowy (badania), dlatego też brak wyjaśnienia tej ważkiej dla prawidłowej oceny rzeczywistej postawy dziecka kwestii budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania, które to uchybienie mogło mieć również wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, że w tych istotnych kwestiach zachodzą poważne wątpliwości, które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania. Brak także dowodów na to, że organ odwoławczy prowadził w tym kierunku postępowanie wyjaśniające, a mimo to poddając kontroli instancyjnej prawidłowość wydanego przez Zespół [...] w L. orzeczenia z dnia [...] grudnia 2006 r. [...] Kurator Oświaty stanął na stanowisku, że procedura wydania kwestionowanego orzeczenia była zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. w sprawie orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży oraz wydawania opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, a także szczegółowych zasad kierowania do kształcenia specjalnego lub indywidualnego nauczania (Dz. U. Nr 13, poz. 114, ze zm.) zaś argumenty podniesione przez Zespół [...] w L. uzasadniają odmowę przyznania indywidualnego nauczania uczennicy A. B. Zdaniem Sądu wydając taką decyzję bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego zmierzającego do oceny całości sprawy, w tym również zasadności postawionych w odwołaniu szeregu zarzutów, organ II instancji naruszył wyrażoną w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą strona ma prawo, aby jej sprawa była przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez dwa różne organy. Postępowanie odwoławcze powinno polegać więc nie tylko na kontroli postępowania organu I instancji, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, lecz także na weryfikacji zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności i celowości. Powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", gdyż organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest m.in. uregulowanie zawarte w art. 136 w związku z art. 138 § 2 kpa. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Jeżeli natomiast rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to organ II instancji obowiązany jest uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z analizy akt sprawy wynika, że poza dokonaniem z punktu widzenia formalnoprawnego oceny prawidłowości wydanego orzeczenia organ w ogóle nie przeprowadził żadnego postępowania administracyjnego i w ten sposób naruszył omawiane przepisy prawa. Zwrócić przy tym należy uwagę na fakt, że zgodnie z treścią § 10 ust. 5 oraz § 11 przywołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. do postępowania w sprawach o wydanie orzeczenia, w zakresie nieuregulowanym w tym rozporządzeniu, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Kurator oświaty może zaś, w miarę potrzeb, zasięgnąć opinii [...], [...], lekarza lub innego specjalisty. Wynika z tego, że znajdujące się w aktach sprawy diagnozy, które legły u podstaw rozstrzygnięcia organu I instancji, podlegają ocenie organu orzekającego, jak każdy inny dowód, a zatem powinny być ocenione w aspekcie "rozpatrzenia całego materiału dowodowego" (art. 77 §1 in fine kpa). Dopiero bowiem gruntowna analiza całokształtu materiału dowodowego może pozwolić organowi na ocenę, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Oznacza to, że każda taka diagnoza by stanowić dowodów w sprawie oprócz konkluzji powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie zajętego stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników przeprowadzonych badań, ale również do innych zebranych dowodów, zwłaszcza gdy wynikają z nich odmienne oceny. Dlatego też Sąd uznał, że diagnozy członków Zespołu [...] są dowodami, o których mówi art. 84 § 1 kpa i w związku z tym muszą być szczegółowo uzasadnione, a zgodnie z art. 80 kpa podlegają ocenie organu odwoławczego. Pogląd ten znajduje uzasadnienie również w przepisach § 8 przywołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. który stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia wniosku o wydanie orzeczenia, zespół wydaje orzeczenie odmowne, stwierdzające, że nie zachodzi potrzeba indywidualnego nauczania. Uzasadnienie orzeczenia odmownego powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które zespół uznał za istotne w sprawie, oraz przyczyn, z powodu których odmówił orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania (ust. 3 § 8 rozporządzenia). Oznacza to, że organ odwoławczy, jeśli uzna, że kontrolowane orzeczenie jest niejasne, niepełne albo sprzeczne z innymi dowodami, to powinno ono być uzupełnione, względnie winna być zasięgnięta dodatkowa opinia specjalisty zajmującego się zagadnieniami będącymi przedmiotem sporu. Zaniechanie przez organ II instancji skonfrontowania w toku postępowania odwoławczego rozbieżnych opinii stanowi bowiem istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy (wyrok z dnia 30 grudnia 1980 r. sygn. akt SA 645/80, ONSA 1980, z. 1, poz. 2). Z tych możliwości, mimo istnienia istotnych rozbieżności w ocenie właściwych form nauczania w znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, organ odwoławczy nie skorzystał, co spowodowało, że kwestia ta nie została dostatecznie zbadana. Wobec tego Sąd stwierdził, że prowadzone przez organy postępowania administracyjne przeprowadzone zostały z naruszeniem przepisy prawa procesowego, czyli art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty indywidualne nauczanie ma na celu dostosowanie wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb ucznia, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się, uniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom. Organy podejmujące decyzje w tego rodzaju sprawach muszą mieć na względzie zwłaszcza dobro dziecka, które potrzebuje wsparcia w trudnej dla siebie sytuacji. Dlatego szczególnie w sytuacji odmowy udzielenia zgodny na konkretny rodzaj pomocy, niezmiernie ważnym jest dogłębne, rzetelne, zindywidualizowane i obiektywne zbadanie sprawy. Określona w tego typu sprawach procedura musi służyć jedynie zapewnieniu możliwości ustalenia okoliczności i motywów działania osób, których dotyczy to postępowanie. Niepełne, niewłaściwe lub wadliwe przeprowadzenie postępowania stanowi bowiem, zdaniem Sądu, naruszenie praw dziecka i ucznia, a jednocześnie podważa rzetelność i prawidłowość dokonanych w trakcie tego postępowania ustaleń. W tego typu sprawach nie ma miejsca na dowolne interpretacje, automatyzm i brak rzetelności czy obiektywizmu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności nie tylko wniosku skarżącej, lecz przede wszystkim pozwolą na ustalenie w oparciu o jednoznaczne opinie lekarzy specjalistów i dokumentacje medyczną stanu zdrowia uczennicy A. B. Dopiero w oparciu o wszechstronne zbadanie sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i stosowania norm prawa materialnego, organ oceni na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zachodzi potrzeba indywidualnego nauczania uczennicy A. B. Następnie swoje stanowisko w tej sprawie organ wyczerpująco przedstawi w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Nadto ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał również na uwadze znajdujące się w aktach sprawy pozytywne opinie Dyrektora [...] nr [...] w L. [...] z dnia [...] listopada 2006 r. oraz wychowawczyni A. B. z klasy [...] z dnia [...] października 2006 r., dotyczące indywidualnego jej nauczania oraz fakt, że zgodnie z treścią art. 71b ust. 5c ustawy o systemie oświaty oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 lutego 2001 r. dyrektor szkoły, której uczeń posiada orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania, na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) ucznia organizuje takie nauczanie w porozumieniu z organem prowadzącym. Zgodnie zaś z treścią § 2 i § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 stycznia 2003 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży (Dz. U. Nr 23, poz. 193) indywidualne nauczanie dyrektor szkoły organizuje w sposób zapewniający realizację wskazań wynikających z potrzeb edukacyjnych oraz zalecanych form pomocy [...], określonych w orzeczeniu o potrzebie indywidualnego nauczania. Prowadzone jest ono przez jednego lub kilku nauczycieli szkoły, którym dyrektor szkoły powierzy prowadzenie zajęć indywidualnego nauczania, w zakresie, miejscu i czasie określonym przez dyrektora szkoły. W uzasadnionych przypadkach dyrektor szkoły może powierzyć prowadzenie indywidualnego nauczania ucznia nauczycielowi zatrudnionemu w innej szkole lub placówce. Zajęcia w ramach indywidualnego nauczania prowadzi się w miejscu pobytu ucznia, w szczególności (a więc nie wyłącznie) w domu rodzinnym, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym lub w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W celu zaś pełnego osobowego rozwoju uczniów objętych indywidualnym nauczaniem oraz ich integracji ze środowiskiem rówieśników, dyrektor szkoły w miarę posiadanych możliwości, uwzględniając stan zdrowia dzieci, organizuje im uczestniczenie w życiu szkoły (np. w uroczystościach okolicznościowych). Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło