I SA/Wa 330/05

WyrokWSA w Warszawie2006-04-03

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Emilia Lewandowska, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która utraciła zdolność prawną, może być uznana za ważną?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej, która utraciła zdolność prawną, jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić krąg stron postępowania i nie może wydawać decyzji wobec osób, które nie posiadają zdolności prawnej.
Stan faktyczny
Strony D. M. i A. W. złożyły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję z lipca 2004 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1967 r. odmawiającej oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości. Skarżący podnosili, że nieruchomość stanowiła współwłasność, a nie geodezyjnie wyodrębnione działki. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO, a także decyzji organu I instancji, z uwagi na fakt, że jedną ze stron postępowania była osoba zmarła przed wydaniem tych decyzji.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2004 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących D. M. i A. W. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w skąłdzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi D. M. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Koleigum Odwołaczego w W. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Koelgium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących D. M. i A. W. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydium Rady Narodowej [...] decyzją z dnia [...] października 1967 r. nr [...] odmówiło oddania w użytkowanie wieczyste dotychczasowym użytkownikom nieruchomości oznaczonych jako działki gruntu nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w W., wzdłuż ul. [...], od ul. [...] do ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych jako działki gruntu nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2003 r. E. S., J. K., D. M., G. B., S. K., K. K., A. W., J. B. i M. L. wystąpili o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159, z późn. zm.), art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, z późn. zm.), w związku z art. 23 ust. 3 zdanie drugie ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz art. 107 § 3 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1967 r., którą odmówiono oddania w użytkowanie wieczyste dotychczasowym użytkownikom nieruchomości oznaczonych jako działki gruntu nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położonych w W., wzdłuż ul. [...], od ul. [...] do ul. [...], w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych jako działki gruntu nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Po rozpatrzeniu wniosku D. M. i A. W. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej powyższą decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ orzekający wskazał, ze przedmiotem zaskarżonej decyzji było ustalenie czy w dniu wydania decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] października 1967 r. naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Bez znaczenia jest natomiast podnoszona przez D. M. i A. W. kwestia, czy przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność czy też został dokonany jej podział. W myśl art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159, z późn. zm.), obszar miast, dzielnic miejskich lub ich części, na którym zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego miała być przeprowadzona skoncentrowana działalność inwestycyjna, mógł być uznany w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, na wniosek wojewódzkiej rady narodowej, za obszar urbanizacyjny. Stosownie do ust. 2 przywołanego przepisu, na obszarze urbanizacyjnym przechodzą na własność Państwa z mocy samego prawa, bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych oraz osób prawnych nie będących jednostkami gospodarki uspołecznionej. Kolegium podkreśliło, że teren, którego dotyczyła decyzja z dnia [...] października 1967 r. został objęty działaniem rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 maja 1967 r. w sprawie uznania części obszaru dzielnicy Praga-Północ w m. st. Warszawie za obszar urbanizacyjny (Dz. U. Nr 22, poz. 100). Tym samym teren ten przeszedł z chwilą wejścia w życie powyższego rozporządzenia, tj. z dniem 15 czerwca 1967 r., na własność Skarbu Państwa. Właścicielom domów jednorodzinnych, lokali w małych domach mieszkalnych, budynków przeznaczonych na warsztaty rzemieślnicze, właścicielom jedynych działek pod budowę domu jednorodzinnego oraz właścicielom gospodarstw rolnych, sadowniczych i warzywniczych przejęte tereny były oddawane w wieczyste użytkowanie. Ich byli właściciele mogli w razie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, uzyskać prawo użytkowania wieczystego do utraconych terenów, jeżeli oddanie w takie użytkowanie pozostawało w zgodzie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, w przeciwnym bowiem razie byli właściciele mieli jedynie prawo do uzyskania odszkodowania za utraconą własność. Zdaniem Kolegium, przedstawione powyżej okoliczności nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie. Decyzja z dnia [...] października 1967 r. nie naruszała tym samym przepisu art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. złożyły D. M. i A. W. podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność, a nie geodezyjnie wyodrębnione działki. Wobec tego wywłaszczenie dotyczyło faktycznie nie istniejących działek. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, ale z przyczyn innych niż w niej podniesione. Sąd uwzględniając skargę na decyzję jest obowiązany stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty posiadające zdolność prawną. Decyzja administracyjna wydawana w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności innej decyzji administracyjnej jak każda decyzja administracyjna jest wydawana w sprawie indywidualnej i musi mieć konkretnego adresata, mogącego być podmiotem praw i obowiązków. Adresatem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. jest m. in. S. K. W aktach sprawy administracyjnych (k-157) znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 2 sierpnia 2004 r., na którym znajduje się adnotacja doręczyciela, że S. K. zmarła. Pomimo dysponowania powyższą informacją o śmierci strony postępowania, organ orzekający nie wyciągnął z tego faktu żadnych wniosków i ponownie zmarłą S. K. uczynił adresatem decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r. S. K. jako osoba zmarła nie mogła być stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2004 r., bowiem z chwilą śmierci utraciła zdolność prawną (art. 8 k.c. w związku z art. 30 § 1 k.p.a.). Wskutek śmierci strony gasną jej prawa i obowiązki o charakterze osobistym, a pozostałe przechodzą na inne osoby, stosownie do ich uprawnień w tym zakresie. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sądowych sprawy skróconego odpisu aktu zgonu, S. K. zmarła w dniu [...] kwietnia 2003 r. Wskazanie w decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. i z dnia [...] grudnia 2004 r. S. K. jako adresatki tych decyzji oznacza w istocie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekało w tych decyzjach o prawach osoby zmarłej. Rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby, która zmarła, rażąco narusza prawo (art. 30 § 1 i 4 k.p.a.), w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło