I SA/Wa 330/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. M. i D. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 521/16 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz W. M. i D. R. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. M. i D. R. pismem z dnia 16 lutego 2017 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 521/16. Wyrokiem tym, Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...], ozn. jako "[...]", nr rej. hip. [...], dz. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku), w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 3 wyroku). Skarżący w złożonej skardze wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w wysokości 3.000 zł, płatnej w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Ponadto, wnieśli o stwierdzenie, że zaistniała bezczynność organu po wydaniu ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ma charakter rażący oraz o przyznanie od Prezydenta W. sumy pieniężnej określonej na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi wskazali, że prawomocnym wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 521/16 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg czynności w sprawie. Wskazali, że pismem z dnia 19 stycznia 2017 r. wezwali Prezydenta W. do wykonania wyroku. Zaznaczyli, że pomimo wezwania organu do wykonania wyroku do dnia wniesienia skargi, Prezydent W. nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, jak również nie odniósł się do złożonego wezwania. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że do zakończenia postępowania niezbędne jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. W tym celu, pismami z dnia 27 lutego 2017 r. wystąpił do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oraz Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Zaznaczył, że pełnomocnik stron został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 521/16 uwzględnił skargę W. M. oraz D. R. i zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. ulicy [...], ozn. jako "[...]", nr rej. hip. [...], dz. nr [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 21 września 2016 r., co wynika z akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 521/16 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 21 stycznia 2017 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwania przez skarżących organu do wykonania prawomocnego wyroku, pismem z dnia 19 stycznia 2017 r., Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Pismami z dnia 27 lutego 2017 r., tj. po złożeniu skargi na niewykonanie wyroku, wystąpił do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oraz Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Pismem z dnia 27 lutego 2017 r., poinformował także pełnomocnika stron o przyczynach niewykonania wyroku Sądu z dnia 5 lipca 2016 r. oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 czerwca 2017 r. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę nieznaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 5 lipca 2016 r. terminu na załatwienie sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 500 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Oceniając charakter bezczynności Sąd uznał, że nie można jej przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa co nie oznacza, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Należy mieć na względzie, że przedmiotem postępowania jest odszkodowanie za nieruchomość [...], które to postępowanie wymaga zgromadzenia materiału dowodowego często historycznego z różnych jednostek organizacyjnych Urzędu W., a także Archiwum Państwowego W. Jest to proces skomplikowany i długotrwały, Ponadto, zauważyć należy, że przekroczenie terminu przez organ na datę orzekania było trzymiesięczne, a więc nie było przekroczeniem znacznym. Sądowi znana jest z urzędu ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta o odszkodowanie za nieruchomości objęte dekretem z dnia 26 października 1945 r., ich stopień skomplikowania wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego sprzed 60 lat, a także trudności Miasta W. związane z zabezpieczeniem środków finansowych na realizację zgłoszonych roszczeń. Okoliczność ta chociaż nie zwalnia organu z odpowiedzialności za niewykonanie wyroku, nie mniej jednak musi być uwzględniona w ocenie charakteru naruszenia prawa. Mając na uwadze ww. okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej na ich rzecz, gdyż w ocenie Sądu, orzeczona grzywna stanowi wystarczającą dolegliwość dla organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Ponadto, okres niewykonania wyroku nie jest nadmierny, co obecnie nie uzasadnia zastosowania tej sankcji, która powinna być stosowana w sytuacjach drastycznych. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, w części dotyczącej żądania przyznania sumy pieniężnej (pkt 3 sentencji wyroku). Natomiast o kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.