I SA/Wa 331/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-08

Skład orzekający: Joanna Skiba, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca pozwolenia na rozbudowę kamienicy, położonej w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak należytego uzasadnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wykazały w sposób wystarczający, czy przedmiotowa nieruchomość znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej, co jest kluczowe dla oceny możliwości rozbudowy. Brak precyzyjnego określenia granic tej strefy oraz brak decyzji o wpisie do rejestru zabytków uniemożliwiły sądowi ocenę legalności decyzji. W związku z tym, organy nie uzasadniły w sposób wymagany ingerencji w prawo własności skarżącego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący K.H. złożył skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na rozbudowę kamienicy przy ul. [...] w N. Organy uznały, że planowana rozbudowa naruszyłaby historyczny układ urbanistyczny Starego Miasta w N., wpisany do rejestru zabytków. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na istotne zmiany w przestrzeni miejskiej po II wojnie światowej oraz brak cech zabytkowych w jego kamienicy.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K.H. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na odbudowę kamienicy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O. z dnia [...] września 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K.H. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], odmawiającej wydania pozwolenia na podział na rozbudowę kamienicy usługowo-mieszkalnej przy ul. [...] w N. oraz zezwalającej na remont elewacji, polegającej na miejscowej naprawie tynków oraz malowaniu elewacji w kolorze szarym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Przedmiotem inwestycji jest kamienica przy ul. [...] w N. działka nr [...], obręb [...], stanowiąca element składowy założenia urbanistycznego Starego Miasta w N., objętego ochroną prawną na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 1957 r., wpisującej ww. założenie urbanistyczne wraz z obszarem poza murami obronnymi w granicach od 50 do 100 m od linii zewnętrznej obwarowań do rejestru zabytków woj. [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...][...] Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił udzielenia pozwolenia na rozbudowę kamienicy usługowo-mieszkalnej przy ul. [...] w N. oraz pozwolił na remont elewacji ww. budynku, polegający na miejscowej naprawie tynków oraz malowaniu elewacji w kolorze szarym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że planowana inwestycja trwale zniekształciłaby obecną północną linię zabudowy ul. [...], na odcinku jej załamania, oraz doprowadziłaby do zniekształcenia obrysu historycznego placu [...]. Ponadto, planowana rozbudowa kamienicy byłaby niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i powodowałaby zmianę historycznych relacji przestrzennych, zachodzących m.in. pomiędzy budynkami przy ul. [...], współtworzącymi przełamanie historycznej północnej linii zabudowy i złamałaby zasadę ochrony otoczenia obiektu, jako przestrzeni niezabudowanej, współtworzącej przestrzeń historycznego placu. Jednocześnie, organ konserwatorski uznał, że planowane prace polegające na naprawie tynków i malowaniu elewacji są rozwiązaniem prawidłowym, w związku z czym udzielił pozwolenia na ich wykonanie. Od powyższej decyzji, K.H. wniósł odwołanie W odwołaniu zakwestionował ustalenia organu dotyczące obecnego stanu zachowania układu urbanistycznego w okolicy ulicy [...], wskazując m.in., że budynek stanowiący jego własność został oddzielony od Starego Miasta dwoma blokami mieszkalnymi oraz garażami z lat dziewięćdziesiątych XX w. Podniósł, że ulica [...] została przebudowana, częściowo zlikwidowano " Park [...]" ("[...]"), w którego północnej części znajdował się cmentarz [...] i w tym miejscu wybudowano [...]. Zdaniem Skarżącego, historyczny obrys placu [...] nie istnieje od czasu powstania [...] oraz zmiany kąta załamania ulicy w kierunku ul. [...]. Natomiast budynek przy ul. [...], stanowiący zamknięcie wschodniego odcinka ulicy [...], nie zachował swej pierwotnej formy, ponieważ schody prowadzące do wejścia zostały rozebrane, a samo wejście - zamurowane. K.H. zakwestionował również opis jego kamienicy znajdujący się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (w rzeczywistości obiekt nie posiada detalu snycerskiego, widocznego z zewnątrz elementów konstrukcji dachowej). Organ odwoławczy, podtrzymując stanowisko organu pierwszej instancji, powołał art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), zgodnie z którym podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ponadto Minister wskazał, że powyższy budynek podlega dodatkowo ochronie na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N., uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] lipca 2005 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...]), zmienionego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w N. z dnia [...] lutego 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z zapisami § 9 ww. planu w strefie "[...]" pełnej ochrony historycznej struktury przestrzennej, którą objęto założenie urbanistyczne starego miasta, wpisane do rejestru zabytków w obrębie murów obronnych wraz z fosami i pasem terenu szerokości 50 - 100 m, obowiązują m.in. nakazy: zachowania proporcji wysokościowych kształtujących sylwetę bloku zabudowy, zachowania historycznych relacji przestrzennych (ochrony otoczenia obiektów), zachowania istniejącej formy architektonicznej, zachowania w maksymalnym stopniu struktury budowli, detalu architektonicznego przy remontach i modernizacji oraz nakaz ochrony budynków wpisanych do rejestru zabytków, budynków postulowanych do wpisania do rejestru zabytków i budynków posiadających walory kulturowe, figurujących w ewidencji zabytków. Organ odwoławczy podniósł, że wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej zespołu. Oznacza to miedzy innymi zachowanie w niezmienionym kształcie rozplanowania placów i ulic, ich przebiegu, szerokości i przekroju, zachowanie gabarytów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych, kształtujących sylwetę całego zespołu, a także układu i wystroju elewacji poszczególnych budynków tworzących ten układ. Minister wskazał, że ulica [...] znajdowała się niegdyś na przedmieściu północnym N., przed niezachowaną do czasów obecnych Bramą [...] i została zabudowana na przełomie XIX i XX w. w sposób typowy dla dzielnic przedmiejskich, wolnostojącymi kamienicami. Przedmiotowa kamienica zlokalizowana jest na przełamaniu ulicy [...], przy dawnym placu [...]. Z tego względu budynek był eksponowany nie tylko od południa, czyli do fasady, ale także od zachodu, ponieważ oś zachodniego odcinka dawnej [...] (obecnie ul. [...]) wpada dokładnie na elewację zachodnią kamienicy, której miałaby dotyczyć rozbudowa. Podobna sytuacja dotyczy budynku przy ul. [...], który stanowi widokowe zamknięcie wschodniego odcinka [...]. Usytuowanie i bryły obu budynków są niezwykle ważne dla czytelności relacji przestrzennych, ponieważ nadal wskazują one na istnienie w tym miejscu historycznego placu. Linie wyznaczone przez zachodnią ścianę oraz elewację frontową wyznaczają historyczne linie zabudowy ulicy [...], dawniej [...] oraz jej przełamania tworzącego dawny [...]. Kontynuacją przełamanej linii zabudowy ulicy jest budynek przy ul. [...] (w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji pomyłkowo wskazany jako [...]) i elewacje następnych budynków, znajdujące się już poza obszarem wpisanym do rejestru zabytków. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji w omawianej sprawie wnikliwie zbadał okoliczności faktyczne, a stanowisko zajęte w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na rozbudowę kamienicy przy ul. [...] szczegółowo i wyczerpująco uzasadnił. Minister wskazał, iż realizacja przedmiotowej inwestycji będzie miała negatywny wpływ na zachowanie w jak najmniej zmienionym stanie zabytku, jakim jest staromiejski układ urbanistyczny. Dalej Minister podniósł, że z dołączonego do akt sprawy wyrysu miejscowego zagospodarowania przestrzennego wynika, że elewacja frontowa i zachodnia kamienicy wyznaczają historyczne linie zabudowy ulicy [...] i dawnego placu [...]. Oznacza to, że budynek pełni niezwykle ważną rolę w zabytkowym układzie urbanistycznym miasta, wyznaczając granicę historycznych wnętrz urbanistycznych ulicy i placu. Rozbudowa kamienicy od strony zachodniej, tj. od strony placu spowodowałaby zatarcie czytelności tych ważnych elementów układu urbanistycznego i zniekształcenie obrysu historycznego placu. Ewentualna rozbudowa kamienicy spowodowałaby zmianę formy architektonicznej budynku, które to działanie byłoby sprzeczne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z tymi ustaleniami, budynek przy ul. [...] leży w jednostce [...] i został oznaczony na rysunku planu jako obiekt ujęty w ewidencji konserwatorskiej. Dla tej jednostki obowiązuje nakaz bezwzględnego zachowania budynków ujętych w ewidencji, posiadających walory kulturowe oraz nakazy ustalone w § 9 pkt 9 i 10 tekstu planu (m.in. zachowanie istniejącej formy architektonicznej, zachowanie historycznych relacji przestrzennych). Minister stwierdził, że planowana rozbudowa spowodowałaby przekształcenie formy architektonicznej budynku, której istotą jest symetryczna w widoku od frontu, zwarta bryła, z typową elewacją szczytową od strony zachodniej. Mimo przekształcenia po lewej stronie okien parteru w witrynę z wejściem, od strony frontowej budynek przy ul. [...] ma nadal symetryczną kompozycję bryły. Odnosząc się do treści odwołania Minister podniósł, że zmiany wyglądu budynku przy ul. [...] nie doprowadziły do zmiany relacji przestrzennych i czytelności historycznej linii zabudowy. Nie można też mówić o zupełnym zdegradowaniu tego rejonu. Należy zauważyć, że pomimo częściowego zatarcia zarysu dawnego placu [...], po wybudowaniu [...], to właśnie ściany budynków przy ul. [...],[...] i [...] nadal wyznaczają historyczne granice tego placu. Dla zachowania tych granic nie ma znaczenia nieco zmieniony wygląd elewacji tych budynków. Podnoszony przez Skarżącego stopień zachowania detalu architektonicznego kamienicy przy ul. [...] i zmiany stolarki okiennej jest drugorzędny wobec zachowania czytelności wnętrza urbanistycznego, tworzonego przez historyczne linie zabudowy i historyczne bryły współtworzące pierzeje uliczne jako "ściany wnętrz urbanistycznych". Organ odwoławczy odniósł się także do załączonej, przez K.H., do akt sprawy opinii archeologa dr K.G. Opinia ta dotyczy usytuowania omawianej kamienicy, którego to faktu organ konserwatorski nie kwestionuje. Minister zgodził się z odwołującym, że w załączonym do akt sprawy protokole z dnia 14 września 2009 r., sporządzonym przez inspektora ochrony zabytków w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w O. i podpisanym przez stronę postępowania błędnie opisano końcówki elementów konstrukcji dachu, jako detal snycerski, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu pierwszej instancji. Błąd ten nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Organ pierwszej instancji błędnie też podał w uzasadnieniu decyzji adres budynku, stojącego za przełamaniem linii ul. [...], tworzącego wnętrze placu [...]. Budynek ten ma nr [...], a nie [...], co w sposób jednoznaczny wynika z rysunku planu zagospodarowania przestrzennego. Błąd ten nie stanowi także przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż istotą sprawy jest ocena wartości budynku przy ul. [...] i jego roli w historycznym układzie urbanistycznym, a nie ocena wartości budynku [...] (błędnie oznaczonego [...]). W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w przedmiotowej sprawie i wydał decyzję z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], odmawiającą wydania pozwolenia na na rozbudowę kamienicy usługowo-mieszkalnej przy ul. [...] Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł K.H. Skarżący zarzucił: 1) naruszenie art. 7, 8 i 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez pominięcie, a w szczególności poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego; 2) naruszenie art. 36 § 1 pkt. 1 w związku z art. 89 pkt 1 i art. 93 ust.1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków poprzez oddalenie odwołania. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. K.H. ponownie wskazał, że organ odwoławczy wydając zaskarżona decyzję opierał się na założeniu urbanistycznym z [...] sierpnia 1957 r., które zostało przepisane do planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. Niestety nie weryfikuje on 50-ciu lat zmian, które w sposób istotny zmieniły ulicę [...]. Utrzymywanie status quo powstałego pół wieku temu, kosztem skarżącego, nie jest ani celowe ani też sprawiedliwe. Zważywszy na fakt, iż w ciągu tego okresu czasu powstał cały szereg nowych, "postkomunistycznych" zabudowań, które dawno już zniszczyły ład architektoniczny przyjęty wcześniej. Dalej skarżący podniósł, że kamienica przy ul. [...] w N. od części historycznej miasta tzn. wirtualnych murów obronnych (zostały rozebrane w latach 60 i 70 poprzedniego stulecia) została odgrodzona wielorodzinnym blokiem mieszkalnym oraz garażami. Natomiast najbliższy fragment murów obronnych to Brama [...], która mieści się w odległości 120 m od spornego miejsca rozbudowy (zgodnie z załączoną mapką geodezyjną). Nie sposób się więc zgodzić z wskazanymi przez organ odwoławczy nakazami min: zachowania proporcji wysokości bloku zabudowy, zachowania historycznych relacji przestrzennych, istniejącej formy architektonicznej, gdyż zdaniem skarżącego zostały one już wcześniej zatracone poprzez min. wybudowany pomiędzy przedmiotowym budynkiem a murem obronnym późno socjalistyczny czterokondygnacyjny budynek oraz garaże (zdjęcia w aktach sprawy). Zważyć też należy, iż wszelkie wskazane przez organ odwoławczy nakazy i zakazy dotyczą budynków posiadających walory kulturowe figurujących w ewidencji zabytków. Natomiast jak wynika z protokołu oględzin z dnia 14 września 2009 roku sporządzonego przez Inspektora Ochrony Zabytków, wyznaczonego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O. "budynek przy ul. [...] nie posiada detalu architektonicznego". Ponadto w uzasadnieniu [...] organ orzekający przyznał, że konstrukcja budynku nie posiada elementów ozdobnych, ani nie przywołuje nowych wskazujących na walory kulturowe. Nie sposób zgodzić się także z organem, że powoływana historyczna linia zabudowy oraz historyczne granice placu [...] tworzą ściany budynków przy ul. [...] oraz [...]. Koncepcja ta nie jest prawdziwa, gdyż historyczne przełamanie linii zabudowy przy ulicy [...] nie jest możliwe ponieważ budynek ten od przedmiotowej posesji jest oddalony o ok. 15 m, a wskazane przełamanie odbywało się na szopkach oraz krzakach, które porastały tam do czasu powstania w latach 1970 - 1975 budynku przy ulicy [...]. Upływ czasu spowodował liczne zmiany wyglądu planu zagospodarowania przestrzennego miasta, wizualizacji budynków (budynek przy ulicy [...]), zmianę symetrii ulic. Potwierdzeniem tego jest również opinia opracowana przez dr K.G. archeologa - konserwatora, w której podkreśla, iż posesja przy ulicy [...] nie reprezentuje specjalnych cech stylowych i pozbawiona jest elementów charakterystycznych dla schyłku XIX wieku. Ponadto wskazał, iż budynek jest położony poza strefą Starego Miasta, jakie ograniczały średniowieczne mury warowne z bramami [...], jakie zidentyfikować można naocznie (poza tą ostatnią) odnosząc się do planu [...] z 1655 r. (Opinia archeologa - konserwatora dr K.G.). Nie zrozumiały dla skarżącego jest fakt, iż z jednej strony [...] Wojewódzki Organ Ochrony Zabytków nie udzielił pozwolenia na rozbudowę kamienicy przy ulicy [...], choć wkomponowanie parterowej dobudowy w wizerunku od strony zachodniej przy właściwym doborze elementów architektury, nie zmieniłoby zasadniczego wizerunku kamienicy. Z drugiej strony pozostaje pytanie jak ma się do założenia planu zagospodarowania przestrzennego wybudowanie [...] w odległości 5 m od [...] przez zagranicznego inwestora? Budynek tez został oddany do użytku w grudniu 2010r. W odpowiedzi na skargę, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną na wcześniejszym etapie postępowania. Na rozprawie, przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 8 lipca 2011 r., skarżący podtrzymał swoje stanowisko oraz wskazał, że z dokumentów, na których oparto rozstrzygnięcia organów administracji nie wynika, aby przedmiotowy budynek położony był w obszarze ścisłej ochrony konserwatorskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Tym samym decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] jak i ją poprzedzająca decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać trzeba, że zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego stanowią normy prawa obowiązującego bądź też są logicznymi konsekwencjami tych norm, a więc mają charakter normatywny. Oznacza to, że naruszenie zasady ogólnej wywołuje takie same skutki, jak naruszenie każdej innej normy prawnej. Zgodnie z art. 6, 7, 77 § 1 i 80 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością oraz do załatwiania spraw mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. W szczególności organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach kpa. Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 4 tej ustawy ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków, (...), kontrolę stanu zachowania i przeznaczenia zabytków, a także uwzględnianie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska. Organy ustaliły, że przedmiotowy budynek został wybudowany na terenie założenia urbanistycznego, wpisanego do rejestru zabytków jako strefa ochrony konserwatorskiej. Skutkiem wpisania danego obszaru do rejestru zabytków jest poddanie, co do zasady, ochronie tego obszaru, zachowanie dotychczasowego widoku, a także innych elementów wpływających na wygląd miasta i otoczenia. Obowiązek uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prace prowadzone na obszarze wpisanym do rejestru wynika przede wszystkim z art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), który wymaga pozwolenia na podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Przy tym kluczowe znaczenie, w tym przypadku, ma przesłanka podejmowania działań mogących prowadzić do zmiany wyglądu zabytku, czy też założenia urbanistycznego. Ponadto organy obu instancji wskazały, że ochrona powyższego założenia urbanistycznego, wynika także z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta N. Zgodnie z ustaleniami planu budynek przy ul. [...] leży w jednostce [...] i został oznaczony na rysunku planu jako obiekt ujęty w ewidencji konserwatorskiej. Organy wskazały, że jednostka [...] położona jest w strefie "[...]" - w strefie ochrony konserwatorskiej, a tam obowiązują nakazy opisane w § 9 ww planu. Na poparcie swoich twierdzeń organy załączyły: kserokopie zdjęć, załącznik graficzny, fotografie, mapę sytuacyjno-wysokościową. Sąd zauważa jednak, iż z powyższych dokumentów, w szczególności dołączonych kserokopii map, nie wynika gdzie jest położona linia wyznaczająca ścisłą ochronę konserwatorską – strefę [...]. Ustalenie tej okoliczności jest istotne, gdyż umożliwi to zobrazowanie rozmieszczenia w tej strefie jednostki strukturalnej [...], w obszarze której położona jest nieruchomość przy ul. [...]. Ustalenie tej okoliczności przesądzać więc będzie o ochronie lub braku prawnej ochrony przedmiotowego budynku. Ponadto Sąd dostrzega, iż w aktach sprawy brak jest także decyzji z 1957 r. o wpisie do rejestru zabytków powyższego założenia urbanistycznego, z której wynikałoby bezspornie położenie przedmiotowej nieruchomości na terenie ochrony konserwatorskiej. Konkludując, stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie mało wnikliwie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy. Organy nie uzasadniły w sposób wymagany w demokratycznym państwie prawa, ingerencji w prawo własności skarżącego odnośnie odmowy pozwolenia na rozbudowę budynku przy ul. [...]. Tym samym nie wyjaśniły motywów zajętego stanowiska jakim kierowały się przy rozstrzyganiu sprawy. Czyni to zaskarżoną decyzję jak i decyzję ją poprzedzającą obarczonymi cechą dowolności a więc wydanymi z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Zatem zaskarżona decyzja narusza art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, co stanowi o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni w swoich rozważaniach uwagi i zastrzeżenia wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, mając na względzie, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Biorąc powyższe po uwagę Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło