I SA/Wa 332/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Maria Tarnowska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S., utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta C., decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego na [...] dzieci oraz dodatków do tego zasiłku. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że P. S. wystąpił o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na [...] dzieci, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez swoje dzieci roku szkolnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na syna M. S. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. odmówił przyznania wnioskowanych świadczeń. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ I instancji wyjaśnił, że miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy w 2005 r. był wyższy niż określony w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, czyli przekroczył kwotę 504,00 zł na osobę w rodzinie. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem P. S. wniósł odwołanie. W jego uzasadnieniu podniósł, że decyzja organu I instancji jest niezgodna z obowiązującymi normami prawnymi oraz oparta na dowolnej interpretacji prawa. Zarzucił organowi wydającemu przedmiotową decyzję złamanie wymienionych w odwołaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Równocześnie odwołujący wyjaśnił, że jego zdaniem "wola stron" decyduje o tym, czy umowa dzierżawy gruntów rolnych powinna być zgłoszona do rejestru ewidencji gruntów i budynków, zaś fakt zgłoszenia lub nie takiej umowy w żaden sposób nie zmienia wielkości osiągniętego dochodu. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji przywołał treść art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.) i uznał, że ustalony zgodnie z tymi przepisami dochód rodziny wnioskodawcy przekroczył tzw. ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczeń rodzinnych. Równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że w sytuacji, kiedy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, to miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego tego gospodarstwa ustala się w wysokości określonej w przepisach o pomocy społecznej, czyli w kwocie 194 zł. (art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.), zaś zgodnie z treścią art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza obszary rolne oddane w dzierżawę z wyjątkiem m.in. części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego oddanych w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zgodnie z art. 28 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25, ze zm.) umowa dzierżawy powinna być zawarta na co najmniej 10 lat i zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków. Z akt sprawy wynika, że przedstawione przez wnioskodawcę umowy nie spełniają wyżej przedstawionych wymogów, co potwierdza sam zainteresowany w oświadczeniu z dnia [...] października 2006 r. oraz w odwołaniu. A zatem ustalając dochód rodziny P. S. organ I instancji prawidłowo wliczył dochód z gruntów rolnych oddanych w dzierżawę. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. S. W jej uzasadnieniu stwierdził, że w całości podtrzymuje zarzuty w stosunku do decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Ponadto uważa, iż decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pomija podnoszoną przez skarżącego kwestię art. 117 ustawy z dnia 29 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, który jego zdaniem jasno określa procedurę postępowania w zaistniałej sytuacji. Stwierdza również, iż zawarty w zaskarżonej decyzji ust. 8b art. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników dotyczy dzierżawcy a nie wydzierżawiającego. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie ma bowiem obliczenie dochodu rodziny. W tej sytuacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Organy obu instancji w oparciu o posiadane dokumenty prawidłowo ustaliły stan sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły, iż brak jest prawnych możliwości przyznania skarżącemu żądanego świadczenia. Świadczenia rodzinne przewidziane ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zm.) są jedną z form pomocy pieniężnej państwa dla rodzin wychowujących dzieci m.in. w wieku szkolnym. Świadczenia te mają umożliwiać rodzinom częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dzieci. Podstawowym świadczeniem przewidzianym w tej ustawie jest zasiłek rodzinny. Prawo do jego uzyskania jest uzależnione m.in. od dochodu przypadającego na jedną osobę w rodzinie. Granica dochodu uprawniająca do zasiłku została określona w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynosi 504,00 zł lub 583,00 zł (wyższa granica dochodu dotyczy tylko rodziny, której członkiem jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 8, 8a pkt 1 oraz ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w przypadku, gdy rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje dochody z pozarolniczych źródeł, dochody te sumuje się. Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, ze zm.). Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę. Ustawodawca przewidział jednak wyjątki, kiedy to do dochodu rodziny nie wlicza się dochodu z gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę. Do wyjątków tych zalicza się m.in. sytuację, kiedy rolnik oddał w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, część lub całość znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego. Aby umowa dzierżawy spełniała wyżej wymienione ustawowe warunki musi być sporządzona w formie pisemnej, zawarta co najmniej na 10 lat i musi być zgłoszona do ewidencji gruntów i budynków (art. 28 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. z 1998 r. Dz. U. Nr 7, poz. 25, ze zm.). Niezgłoszenie do ewidencji gruntów umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego wyklucza możliwość zastosowania regulacji prawnej zawartej w art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, choćby gospodarstwo rolne faktycznie oddane zostało w dzierżawę. W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że przedłożone przez skarżącego w formie kserokopii umowy z dnia [...] września 2003 r. oraz [...] sierpnia 2006 r., pomimo uzyskanych od organu I instancji w piśmie z dnia [...] października 2006 r. wyjaśnień oraz dodatkowego czasu na uzupełnienie brakujących dokumentów, nie zostały zgłoszone do ewidencji gruntów i budynków. Fakt ten poświadcza również skarżący w złożonym dnia [...] października 2006 r. oświadczeniu. Skoro zaś wymóg zgłoszenia zawartej umowy dzierżawy do ewidencji gruntów nie został dopełniony i mimo wezwania organu skarżący świadomie nie skorzystał z możliwości uzupełnienia tego braku, to prawidłowo organy rozpatrujące sprawę uznały, że brak jest podstaw prawnych do zastosowania przepisu art. 5 ust. 8a pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Równocześnie wyjaśnić należy, że niezasadny jest także zarzut skarżącego dotyczący niezastosowania przez organy przepisu art. 117 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Przepis ten nie miał w rozpatrywanej sprawie zastosowania, ponieważ dotyczy on jedynie umowy dzierżawy, zawartej stosownie do art. 2 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (t. j. z 1998 r. Dz. U. Nr 24, poz. 133, ze zm.), czyli w ramach umowy przekazania gospodarstwa rolnego następcy w zamian za świadczenia emerytalno-rentowe. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.