I SA/Wa 332/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Monika Nowicka Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. K., D. K. i Z. K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, na podstawie art. 134 kpa stwierdziła, że odwołanie T. K., Z. K. i D. K. z dnia [...] listopada 2008 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę N. własności nieruchomości drogowej położonej w obrębie [...] i oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] ostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego w art. 129 § 2 kpa. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., przez gminę N., prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...]. Powyższa decyzja została doręczona stronom tego postępowania wymienionym w decyzji i wobec braku zastosowania w stosunku do niej środków odwoławczych stała się z dniem 12 lipca 2008 r. ostateczna, co wynika z adnotacji na kopii tej decyzji znajdującej się w aktach sprawy. Od przedmiotowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. pismem z dnia 12 listopada 2008 r. (a więc po terminie) odwołanie wnieśli T., Z. i D. K. Odwołanie nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego skutecznego wniesienia. Badając w pierwszej kolejności przesłanki formalne odwołania z dnia 12 listopada 2008 r., Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, określonego w art. 129 § 2 kpa. Ponadto organ wskazał, że stronie (podmiotowi uważającemu się za stronę), która nie brała udziału w postępowaniu w pierwszej instancji i dowiedziała się o decyzji po upływie 14 dni od jej ogłoszenia lub doręczenia innym stronom, oraz nie wniosła o przywrócenie terminu do jego wniesienia, nie przysługuje już odwołanie. Natomiast strona może rozważyć w takim przypadku zasadność wzruszenia ostatecznej decyzji na zasadach określonych w rozdziałach 12 lub 13 działu II kpa. Na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli T. K., Z. K. i D. K. wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu, twierdząc że zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Podnieśli ponadto, że decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. otrzymali przy piśmie Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...] i licząc od daty uzyskania wiadomości o zapadłej decyzji wnieśli odwołanie z zachowaniem terminu. W ocenie skarżących brak wcześniejszego powiadomienia o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. skutkuje pozbawieniem ich praw uczestniczenia w niniejszym postępowaniu oraz jego nieważnością. W skardze zawarto ponadto wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Przy czym oceny tej dokonuje według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami prawa. Istota rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo przyjęła, iż odwołanie T. K., Z. K. i D. K. z dnia [...] listopada 2008 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zostało wydane na podstawie art. 134 kpa, zgodnie z którym, organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W myśl przepisu art. 129 § 1 i 2 kpa, odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Ustanowiony w powołanym przepisie termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, po upływie którego decyzja organu I instancji staje się ostateczna, a wniesienie odwołania jest bezskuteczne i skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu do jego wniesienia. W konsekwencji uchybienie terminu wyłącza dopuszczalność skontrolowania zaskarżonej decyzji w zwyczajnym postępowaniu odwoławczym. Zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej - w przedmiotowej sprawie wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. - jest zachowanie ustawowego terminu. W sytuacji, gdy odwołanie pochodzi od strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji, przyjąć należy, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania biegnie dla niej od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, której zapewniono udział w postępowaniu (chodzi tu o najpóźniejszą datę doręczenia decyzji jednej ze stron, jeśli doręczenie następowało w różnych datach). Termin do wniesienia odwołania biegnie odrębnie dla każdego uprawnionego podmiotu, któremu doręczono (ogłoszono) decyzję. Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił, iż odwołanie T. K., Z. K. i D. K. z dnia [...] listopada 2008 r. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Jak wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy, decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. została doręczona stronom postępowania, tj. Wójtowi Gminy N. i Staroście [...] wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej w dniu 27 czerwca 2008 r. Zatem termin do wniesienia odwołania (zarówno dla stron postępowania komunalizacyjnego, jak i dla osób, którym nie doręczono decyzji organu I instancji) upłynął w dniu 11 lipca 2008 r. Zaś T. K., Z. K. i D. K. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji dopiero w dniu 13 listopada 2008 r. (data stempla pocztowego). Skoro odwołanie wniesione zostało z oczywistym uchybieniem terminu, to organ obowiązany był - w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 kpa - stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd zauważa ponadto, że okoliczność powołana przez skarżących, iż o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. dowiedzieli się z pisma Sądu Rejonowego w S. (w odwołaniu skarżący wskazali na dzień 10 listopada 2008 r.), nie ma znaczenia dla obliczenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, przedmiotowa decyzja została przesłana skarżącym w związku z toczącym się przed Sądem Rejonowym w S. postępowaniem w sprawie ustanowienia drogi koniecznej. Zaś termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Należy w tym miejscu wskazać, że ustanowiony w art. 129 § 2 kpa prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy tylko osób, którym decyzja została doręczona. Natomiast prekluzja ta nie może dotyczyć stron, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem I i nie doręczono im decyzji. W konsekwencji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może wystąpić osoba, której organ doręczył decyzję. Zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania, strona, której nie doręczono decyzji, może domagać się wzruszenia decyzji ostatecznej przez żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA 1329/97, ONSA 1998, Nr 3, poz. 103). Odnosząc się zaś do wniosku zawartego w skardze o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, Sąd zauważa, że rozpatrywanie takiego wniosku nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z treścią art. 59 § 2 kpa o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.