I SA/Wa 3325/14

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący J. O., wnosząc skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oraz uiszczając część wpisu sądowego od tejże skargi (w wysokości 100 zł), wystąpił o przyznanie prawa pomocy. W złożonym formularzu PPF odnoszącym się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżący wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pozyskując środki utrzymania ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Wnioskodawca zamieszkuje w lokalu mieszkalnym o pow. [...] m². Jak wynika z przedstawionej wraz z wnioskiem dokumentacji, skarżący ponosi opłaty z tytułu zamieszkiwania w ww. lokalu w wysokości [...] zł. Z informacji zamieszczonej we wniosku wynika dodatkowo, że skarżący został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie wymagających m.in. stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, czy też innych form wsparcia. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Sformułowane we wniosku żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie. Ocena ta jest spowodowana uznaniem, że w świetle wykazanej sytuacji materialnej skarżącego nie znajduje uzasadnienia twierdzenie negujące zdolność wnioskodawcy do uiszczenia kosztów sądowych w toczącym się postępowaniu w jakimkolwiek zakresie. Skarżący uiścił wraz z wniesieniem skargi jedynie kwotę [...] zł z tytułu wymaganego wpisu sądowego, tym niemniej należy przyjąć, że kwota ta nie odzwierciedla rzeczywistych możliwości płatniczych strony odnoszonych do zdolności skarżącego do partycypowania w określonym zakresie w kosztach sądowych. Uwzględnienie wysokości uzyskiwanego dochodu z tytułu otrzymywanego świadczenia emerytalnego z wysokością ponoszonych wydatków prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa domowego każe uznać, że skarżący bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jest w stanie, przy ograniczeniu wydatków do niezbędnego minimum, znaleźć środki do pokrycia kosztu wpisu sądowego od skargi w pełnej jej wysokości (200 zł), jak też uiścić inne koszty sądowe nie przekraczające jednorazowo wskazanego poziomu wydatków. Wnioskodawca wraz ze złożeniem wniosku, poza wskazaniem wysokości opłat za mieszanie, nie przedstawił wprawdzie pełnego spisu zobowiązań gospodarstwa domowego wraz z określeniem ich szczegółowej wysokości, jednakże w świetle przedstawionego oświadczenia, nie ma podstaw, by ustalić, iż kształtują się one na poziomie istotnie różnym od przeciętnego. Należy zauważyć, że według danych publikowanych przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w drugiej połowie ([...]) 2014 r. dla jednoosobowego gospodarstwa niepracowniczego ([...]) minimum socjalne wynosiło [...] zł. Przyjmuje się, że wskazanemu wskaźnikowi można nadawać znaczenie wzorca mierzącego przeciętne koszty utrzymania gospodarstwa domowego, przez co może on być używany na gruncie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy jako prawidłowe kryterium określenia na ile dokonywane przez stronę wydatki stanowią wystarczająca podstawę dla stanowiska, iż we własnych zasobach nie może ona znaleźć źródła pokrycia kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z 22 października 2014 r. sygn. II OZ 1109/14; postanowienie NSA z 17 grudnia 2013 r. sygn. II GZ 729/13). Powyższa ocena, zgodnie z którą skarżący w oparciu o posiadane środki finansowe jest w stanie wywiązać się w rozpoznawanej sprawie z obowiązku uiszczenia wymaganych kosztów sądowych nie może jednak być odnoszona do tego wydatku, który wiąże się z opłaceniem we własnym zakresie kosztów ustanowienia pełnomocnika, jeżeli strona jego udział w postępowaniu uznaje za konieczny. Ze względu na ograniczony poziom dochodów skarżącego pochodzących ze świadczenia emerytalnego należy uznać, że źródłem pokrycia kosztów zastępstwa procesowego – przy niewyłączonym zobowiązaniu poniesienia kosztów sądowych we własnym zakresie – nie mogą stać się środki (oszczędności) stanowiące różnicę pomiędzy wysokością świadczenia emerytalnego a koniecznymi wydatkami gospodarstwa domowego związanymi z pokryciem kosztów niezbędnego utrzymania. W tych warunkach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.