I SA/Wa 334/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-17

Skład orzekający: Bogdan Wolski, Elżbieta Lenart, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów) prawidłowo odmówił wszczęcia przewodu habilitacyjnego, oceniając dorobek naukowy kandydata i jego rozprawę habilitacyjną na etapie wstępnym postępowania?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności działań administracji publicznej, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji. Organ administracji ma prawo odmówić wszczęcia przewodu habilitacyjnego, jeśli oceni, że złożona rozprawa habilitacyjna i dotychczasowy dorobek naukowy nie spełniają wymogów ustawowych na wstępnym etapie postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący, dr W.C., złożył skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Badań [...] PAN odmawiającą wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Skarżący zarzucił, że spełnił wszystkie warunki do wszczęcia przewodu. Organy administracji uznały, że dorobek naukowy skarżącego nie jest znaczny, a rozprawa habilitacyjna nie spełnia wymogów naukowych.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego oddala skargę. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Badań [...] Polskiej Akademii Nauk w W. z dnia [...] marca 2008 r. odmawiającą dr W. C wszczęcia przewodu habilitacyjnego. W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, że Sekcja Nauk [...], po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, wypowiedziała się za wnioskiem o Utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały Rady Naukowej Instytutu Badań [...] Polskiej Akademii Nauk, której dotyczy odwołanie. Dr W. C. wniósł odwołanie z dnia 24 lutego 2008 r. od uchwały Rady Naukowej Instytutu Badań [...] Polskiej Akademii Nauk, odmawiającej wszczęcia przewodu doktorskiego. W odwołaniu wskazano, że zarzuty postawione rozprawie habilitacyjnej są nieprzekonujące. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyjaśniła, że w postępowaniu dotyczącym złożonego odwołania powołano dwóch recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie potwierdzające zasadność odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Wynika z nich, że dorobek naukowy Kandydata nie spełnia wymogów art. 16 ustawy, bowiem wady tego dorobku nie pozwalają uznać go jako znaczny. Z analizy dorobku naukowego wynika, że zdecydowana większość tego dorobku została wykorzystana w rozprawie habilitacyjnej i poza horyzonty tej rozprawy nie wychodzi. Na ocenę tego dorobku rzutuje w tej sytuacji ocena rozprawy habilitacyjnej. Jest to praca bogata erudycyjnie, lecz sposób opisu i interpretacji przytoczonych w niej tekstów krytycznych oraz zastosowane narzędzia badawcze nie uwzględniają osiągnięć nauk [...] w zakresie badania recepcji i funkcjonowania [...]. Dr W. C., nawet jeśli odwołuje się do współczesnych badań, to w swoich działaniach poznawczych ich nie wykorzystuje. Dr W. C. złożył skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Skarżący zarzucił, że wszystkie warunki do wszczęcia przewodu habilitacyjnego zostały spełnione. Regulują je przepisy rozdziału 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynnościach w przewodach doktorskich i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Przepisy te wyczerpująco normują przesłanki, które musi spełnić osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego. Decyzję o odmowie oparto na przesłankach, które podlegają badaniu dopiero po otwarciu przewodu. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie w zakresie wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków skarżącego i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając powyższe stanowisko organ wyjaśnił, że cały dorobek dr W. C., po doktoracie, zawiera się w jego rozprawie habilitacyjnej i poza jej horyzonty nie wychodzi. Trudno więc o nim mówić, że jest znaczny. W postępowaniu Rady Naukowej nie można dopatrzyć się braku obiektywizmu i uwag niemerytorycznych. Decyzja Rady jest dowodem troski o poziom prac badawczych i przebieg kolokwium habilitacyjnego. Procedura postępowania przez Centralą Komisją nie została naruszona. Postępowanie Rady Naukowej było prawidłowe i nie zaistniały podstawy do uchylenia wydanej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy podkreślić, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest zbadać, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zakres kognicji sądu administracyjnego został opisany w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Wobec powyższego Sąd nie był w szczególności uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, utrzymującej w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu Badań [...] Polskiej Akademii Nauk w W. z dnia [...] marca 2008 r., w której odmówiono dr W. C. wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd wskazuje, że uchwała ta została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm., dalej: ustawa). Z art. 18 ust 2 pkt 1 ustawy wynika, że uchwała o wszczęciu przewodu habilitacyjnego kończy pierwsze stadium postępowania zainicjowanego złożeniem wniosku, o którym mowa w § 11 rozporządzania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. (Dz. U Nr 15 poz. 128 ze zm., dalej: rozporządzenie). Rada jednostki organizacyjnej na podstawie dokumentów wymienionych w § 11 rozporządzania podejmuje uchwały, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, o czym stanowi § 12 lit. a ust. 1 rozporządzenia. Złożenie wniosku o wszczęcie przewodu habilitacyjnego wraz z dokumentami, o których mowa w § 11 rozporządzenia, nie obliguje rady w każdym wypadku do uwzględnienia takiego wniosku. Niezbędne jest, aby złożone dokumenty zostały zaakceptowane przez radę jako spełniające na wstępie warunki określone w art. 16 w zw. z art. 17 ustawy. Przyjęcie odmiennego stanowiska, to jest uznanie, że rada jednostki jest zobowiązana do podjęcia uchwały o wszczęciu przewodu habilitacyjnego bez względu na ocenę merytoryczną przedstawionej rozprawy habilitacyjnej i dotychczasowego dorobku naukowego lub artystycznego, nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy. Opisany w ustawie przebieg postępowania zainicjowanego złożeniem wniosku o wszczęcie przewodu habilitacyjnego w sposób jednoznaczny przewiduje, w pierwszej kolejności, podjęcie uchwały przedmiocie wszczęcia tego przewodu. Oznacza to, że rada jednostki jest uprawniona także do podjęcia uchwały o odmowie wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Wydanie uchwały w przedmiocie wyznaczenia recenzentów staje się zatem celowe jedynie w wypadku zakończenia, w pozytywny sposób dla habilitanta, wcześniejszego etapu postępowania, to jest wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Przejście do kolejnego stadium postępowania oznaczać będzie konieczność dokonania przez wyznaczonych recenzentów szczegółowej oceny przedstawionej rozprawy habilitacyjnej i dotychczasowego dorobku naukowego lub artystycznego habilitanta. Odnosząc przedstawione uwagi do niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów i poprzedzająca ją uchwała Rady Naukowej Instytutu Badań [...] Polskiej Akademii Nauk w W., nie naruszają prawa. W toku postępowania przed wymienionymi organami nie zostały naruszone obowiązujące przepisy w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy lub prowadzący do nieważności decyzji. Uzasadniając powyższe stanowisko Sąd wskazuje, że Rada Naukowa Instytutu Badań [...] Polskiej Akademii Nauk w W. i Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów na etapie wstępnym postępowania oceniły, że złożona rozprawa habilitacyjna i dotychczasowy dorobek habilitanta nie odpowiadają warunkom określonym w art. 16 i 17 ustawy. W szczególności Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyjaśniła, że zdecydowana większość dorobku naukowego habilitanta została wykorzystana w rozprawie habilitacyjnej i nie wychodzi poza jej zakres. Działalność naukowa habilitanta była w ocenie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych metodologicznie anachroniczna. Natomiast odnosząc się do pracy habilitacyjnej stwierdzono między innymi, że "(...) werbalizacja aksjologiczna przynosi banalne wyniki poznawcze, niewiele znaczące wobec zagadnień wartościowania [...]. Współczesne [...] pozwala eksplorować zagadnienie wartościowania w [...] dużo głębiej (...)". Mając to na uwadze Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów uznała, że nie zaistniały ustawowe warunki wszczęcia przewodu habilitacyjnego. Ocena przedstawionego stanowiska Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w toku postępowania przed Sądem nie mogła dotyczyć jej merytorycznych przesłanek, w tym kontroli recenzji wykorzystanych przy podjęciu decyzji. Zakres kognicji Sądu ograniczony był, co zostało omówione powyżej, do oceny czy w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza, że zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów znajduje oparcie w obowiązujących przepisach, a w szczególności art. 16, 17 i 18 ust. 2 pkt 1 ustawy. Rozpoznając sprawę Sąd nie dopatrzył się zatem żadnych naruszeń obowiązujących przepisów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło