I SA/Wa 337/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd w R. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz Polskiego Związku Działkowców Okręgowy Zarząd w R. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ISA/WA 337/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 roku nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu zażalenia A.C. reprezentującego J.S., na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 roku Nr [...], odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2001 roku Nr [...], odmawiającej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości – uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 roku i przekazał sprawę zawieszenia postępowania do ponownego rozpoznania. W toku postępowania Organ ustalił, że Pełnomocnik J.S. – A.C. z Biura Nieruchomości [...] w R., złożył odwołanie pismem z dnia 12.02.2001 rdz. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...], dotyczącej odmowy zwrotu działek m [...], m [...] i m [...] w obrębie [...], stanowiących własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Rejonowego Zarządu Infrastruktury w L. i części nie wydzielonej działki nr [...] w obrębie [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa we władaniu Wydziału Gospodarki Komunalnej i Inwestycji Urzędu Miasta R. oraz dotyczącej umorzenia postępowania o zwrot działki nr [...] i części nie wydzielonej fizycznie działki nr [...] stanowiących własność Skarbu Państwa we władaniu Wydziału Gospodarki Komunalnej i Inwestycji Urzędu Miasta R. Następnie pełnomocnik wnioskodawczyni pismem z dnia 19.02.2001 r. wystąpił do Wojewody [...] o zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości na rzecz J.S., powołując się na art. 98 § l Kpa. W uzasadnieniu swego wniosku, jako powód do zawieszenia postępowania odwoławczego w omawianej sprawie podał, że istnieje "konieczność ustalenia zgodności zapisów w księgach wieczystych ze stanem faktycznym przedmiotowych nieruchomości" . Wojewoda [...] odmawiając zawieszenia postępowania wskazał, że zgodnie z art. 98 § l Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Jeżeli w postępowania występuje wielość stron, pozostałe strony muszą wyrazić zgodę na zawieszenie postępowania przez złożenie oświadczenia woli. Oświadczenie takie musi być wyrażone w sposób nie budzący wątpliwości i utrwalone w formie pisemnej. W omawianym przypadku Rejonowy Zarząd Infrastruktury w L. - jako strona postępowania dotyczącego odmowy zwrotu działek nr nr [...], [...], [...] położonych w obrębie [...], będących w trwałym zarządzie Rejonowego Zarządu Infrastruktury w L., nie złożył takiego oświadczenia. W tej sytuacji Organ stwierdził, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 98 § l kpa. Wskazał, że zawieszenie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych prawem (art. 97 § l Kpa). Podana we wniosku z dnia 19.02.2001 r. okoliczność o konieczności "ustalenia zgodności zapisów w księgach wieczystych ze stanem faktycznym przedmiotowych nieruchomości" - nie może być przyczyną do zawieszenia postępowania w rozumieniu przepisów art. 97 § l pkt 4 kpa, gdyż nie ma związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy o zwrot przedmiotowych nieruchomości a podaną przyczyną. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji uchylającej postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 roku i przekazującej sprawę zawieszenia postępowania do ponownego rozpoznania podniósł, że zgodnie z art. 98 § 1 Kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądane postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Stroną zaś w myśl art. 28 Kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. Skoro wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § l Kpa w przedmiotowej sprawie złożyła J.S. reprezentowana przez A.C., a Okręgowy Zarząd . Polskiego Związku Działkowców (strona niniejszego postępowania) nie odpowiedział na pismo Wojewody [...] z dnia [...] marca 200 l roku, co należy traktować jako nie wyrażenie zgody na zawieszenie postępowania odwoławczego, to organ wojewódzki mając na uwadze przepis art. 98 § 1 Kpa prawidłowo odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania w trybie tego przepisu. Jednakże Wojewoda [...] w związku z wystąpieniem strony o zawieszenie postępowania w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. powinien także zbadać czy zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania odwoławczego z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił, zważywszy na fakt, iż pełnomocnik wnioskodawców domaga się (jak wynika z. korespondencji kierowanej do organu centralnego) zawieszenia postępowania w trybie art. 97 Kpa. Skargę na postanowienie z dnia [...] lipca 2001 roku nr [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł Polski Związek Działkowców Okręgowy Zarząd w R. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ ani sąd, co błędnie przyjęto w uzasadnieniu postanowienia. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnosił o jej oddalenia podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowego okazało się, że J.S., zmarła [...].09 2000 roku. Spadek po niej nabyli, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 2001 roku, mąż T.S. oraz dzieci W.S. i K.S. po 1/3 części spadku każdy z nich. W aktach administracyjnych znajduje się kserokopia odpisu skróconego aktu zgonu A.C., z której wynika, że A.C. zmarł [...] września 2001 roku. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawa prawną. Oceny tej dokonuje się przy uwzględnieniu stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego według daty wydania zaskarżonej decyzji. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd uznał, że skarga była uzasadniona. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że w chwili wydania postanowienia administracyjnego Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 roku oraz Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 roku nie żyła strona, do której skierowane było orzeczenie. J.S. zmarła [...] września 2000 roku. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w postępowaniu, co przeoczyły organy administracyjne obu instancji. W tej sytuacji należy wyjaśnić, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty. Ażeby można mówić o istnieniu postępowania musi istnieć organ administracyjny, mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. J.S. jako osoba zmarła nie mogła być stroną postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem postanowień z dnia [...] czerwca 2001 roku i [...] lipca 2001 roku. Jednak samo postępowanie administracyjne z jej wniosku - mimo jej śmierci - mogło toczyć się, z tym zastrzeżeniem, że z udziałem spadkobierców lub kuratora masy spadkowej. W rozważanej sprawie natomiast udział tych osób pominięto, stąd też zapadłe rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania, uznać należy za rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 oraz art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.