I SA/Wa 337/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. L. i J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. po rozpatrzeniu odwołania J. i J. L. od decyzji Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], umarzającej postępowanie wszczęte na wniosek J. i J. L. w sprawie urealnienia kwoty wypłaconego odszkodowania poprzez wypłacenie obecnie kwoty w wysokości [...] z tytułu wywłaszczenia w 1984 r. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m², położonej w Z. przy ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że nieruchomość, opisana w osnowie zaskarżonej decyzji, będąca własnością J. i J. L., została objęta zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] czerwca 1984 r. o ustaleniu terenu budowlanego dla osiedla budownictwa jednorodzinnego [...]. Przejście na własność Państwa tej nieruchomości nastąpiło z mocy prawa po upływie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie tego zarządzenia, na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Zgodnie z art. 10 ust. 1 tej ustawy, za przejętą w tym trybie nieruchomość odszkodowanie ustalano i wypłacano na podstawie przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] września 1986 r. ustalono odszkodowanie z tytułu przejęcia ww. nieruchomości, na rzecz J. i J. L. w wysokości [...] zł. Z ustaleń organu wynika, że pismem z dnia 13 września 2006 r. J. i J. L. skierowali do Starosty Z. wniosek z 22 lutego 2006 r. kierowany pierwotnie do Prezydenta Miasta Z., m. in. w sprawie "urealnienia kwoty wypłaconego odszkodowania i wypłacenie kwoty [...] zł"; dotyczy on żądania ponownego ustalenia odszkodowania według obecnych cen wolnorynkowych. Wojewoda [...] stwierdził, że sprawa ustalenia odszkodowania za powyższą nieruchomość została już ostatecznie rozstrzygnięta decyzją Urzędu Miejskiego w Z. z dnia [...] września 1986 r. nr [...]. W związku z powyższym, postępowanie wszczęte w przedmiotowej sprawie na wniosek J. i J. L., stosownie do art. 105 § 1 kpa podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, a rozstrzygnięcie Starosty Z. jest prawidłowe. Wojewoda [...] stwierdził również, że podnoszone przez stronę odwołującą się zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia odszkodowania powołaną wyżej decyzją z dnia [...] września 1986 r. nie mogą stanowić przedmiotu niniejszego postępowania. Decyzja ta może być wyeliminowana z obrotu prawnego jedynie w odrębnym postępowaniu - w jednym z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych przez przepisy procedury administracyjnej. Ponadto organ wojewódzki nie znalazł podstaw do uznania za słuszny zarzutu braku kompletnego materiału dowodowego; zgromadzone przez organ pierwszej instancji dokumenty są wystarczające do rozpatrzenia omawianej sprawy. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. i J. L.; zarzucając, że decyzją z dnia [...] września 1986 r. zostało ustalone dla nich odszkodowanie w symbolicznej kwocie za wywłaszczenie nieruchomości przy ul. [...] (obecnie [...]); wypłacona przelewem jako odszkodowanie kwota [...] zł, uwzględniając późniejszą denominację, stanowi – według skarżących - śmieszną kwotę, za którą aktualnie nie kupiliby 1 m² gruntu; wywłaszczenie zostało dokonane przymusowo, bez woli i zgody skarżących, działki nie zostały zagospodarowane zgodnie z planem zagospodarowania lokalnego, co stanowiło główną przesłankę ich wywłaszczenia; argumentacja, że ówczesne decyzje zostały wydane zgodnie z obowiązującymi wtedy aktami prawnymi bez analizy słuszności tych aktów i działań sprzecznych w normami demokratycznymi i unijnymi, jest dla skarżących wysoce krzywdzące i wskazuje na niedostosowanie się aktualnie urzędujących organów decyzyjnych do zmian przepisów w tym zakresie i szerokiej ochrony praw własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. 2. Skarga nie jest zasadna. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja poprzedzająca nie naruszają prawa. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości. 3. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2008 r. umarzającą postępowanie wszczęte na wniosek J. i J. L. w sprawie urealnienia kwoty wypłaconego odszkodowania poprzez wypłacenie obecnie kwoty w wysokości [...] z tytułu wywłaszczenia w 1984 r. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m², położonej w Z. przy ul. [...]. 4. Słusznie Wojewoda [...] stwierdził, że podnoszone przez stronę odwołującą się zarzuty dotyczące nieprawidłowego ustalenia odszkodowania decyzją z dnia [...] września 1986 r. nie mogą stanowić przedmiotu niniejszego postępowania. Decyzją z dnia [...] września 1986 r., od której żadna ze stroni nie wniosła odwołania, ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Decyzja ostateczna, która nie została zaskarżona, jest objęta szczególną ochroną prawną. Wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych, w przypadkach przewidzianych przez Kodeks postępowania administracyjnego. Kolejna decyzja dotycząca ustalenia odszkodowania – skarżący domagali się urealnienia kwoty wypłaconego odszkodowania - byłaby obarczona wadą prawną. A zatem decyzja ustalająca odszkodowanie może być wyeliminowana z obrotu prawnego jedynie w odrębnym postępowaniu, w jednym z trybów nadzwyczajnych, przewidzianych przez przepisy procedury administracyjnej. 5. Zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jeśli więc decyzja o ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna, należy uznać za słuszne stanowisko organu, iż postępowanie o urealnienie kwoty wypłaconego odszkodowania jest bezprzedmiotowe 6. Dodatkowo należy zauważyć, że decyzja ustalająca odszkodowanie została wydana dnia [...] września 1986 r., natomiast denominacja została wprowadzona ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz. U. Nr 84, poz. 386 z późn. z późn. zm.), ogłoszoną w dniu 25 lipca 1994 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., czyli dziewięć lat po wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie. 7. Z powyższych względów, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.