I SA/Wa 3379/14

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi L. L. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia : przyznać L. L. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 31 marca 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Podała, że mąż uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ² nie posiada żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada emerytury ani renty. Oświadczyła, że utrzymuje się wraz z mężem z dochodu w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni dodała, że ponosi znaczne wydatki na leczenie i zakup lekarstw oraz oraz wszelkie inne opłaty, gdyż oboje z mężem chorują na [...]. Zarządzeniem z dnia 13 maja 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania, w którym zamieszkuje należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, telefon, itp.). Wezwano wnioskodawczynię także do podania orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych), oraz orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na zakup lekarstw dla siebie oraz męża. Zapytano wnioskodawczynię z jakiego tytułu mąż uzyskuje dochód w wysokości [...] złotych miesięcznie (np. z tytułu emerytury, renty, zatrudnienia, itp.) i czy jest to dochód podany w wysokości brutto czy też netto. Zwrócono się do wnioskodawczyni z zapytaniem dlaczego nie otrzymuje emerytury ani renty pomimo posiadania wieku emerytalnego, czy zatem uzyskuje jakiekolwiek inne źródło dochodu, jeśli tak, należało wskazać jakie i podać jego wysokość. Wezwano wnioskodawczynię także do złożenia oświadczenia, czy otrzymuje pomoc od dzieci, rodziny, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego przez jej męża dochodu, (np. ostatniego odcinka wypłaty emerytury, renty, bądź kopii decyzji właściwego organu emerytalno – rentowego o przyznaniu świadczenia, bądź kopii decyzji innego organu lub instytucji) oraz wyciągów z posiadanych kont bankowych wnioskodawczyni i jej męża za ostatnie dwa miesiące. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 29 maja 2015 r. do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia dotyczące nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednak nie zostały one podpisane przez wnioskodawczynię. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 29 maja 2015 r. wezwano wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych pisma poprzez jego podpisanie w siedzibie Sądu lub nadesłanie podpisanego egzemplarza pisma. Zakreślono wnioskodawczyni 7-dniowy termin na wykonanie niniejszego zarządzenia, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 11 czerwca 2015 r. w Sądzie stawiła się wnioskodawczyni i podpisała pismo z dnia 29 maja 2015 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawczyni jest osobą straszą ([...] lat), schorowaną, cierpiącą na silną [...] i [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że ma także kłopoty z pamięcią. Wskazała, że po zapłaceniu czynszu, opłat za energię elektryczną, gaz, telefon, oraz po dokonaniu zakupu żywności, środków chemicznych, czy czasem odzieży, jak również po zakupieniu leków dla siebie i męża, brakuje jej środków finansowych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mąż otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wyjaśniła, że pomimo posiadania wieku emerytalnego nie otrzymuje emerytury, ani renty, gdyż często chorowała i dlatego pracowała tylko dorywczo poprzez wykonywanie usług. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie otrzymuje wraz z mężem żadnej pomocy od nikogo. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznano, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Zaznaczyć należy, że zarówno wnioskodawczyni, jak i jej mąż są starszymi ([...] i [...] lat), schorowanymi ludźmi. Jak zaznaczyła wnioskodawczyni znaczna część emerytury przeznaczana jest na zakup leków dla niej oraz męża. Po uregulowaniu opłat za mieszkanie i jego eksploatację, dokonaniu zakupu żywności, środków chemicznych, czy czasem odzieży wnioskodawczyni brakuje środków finansowych do wypłaty kolejnej emerytury męża. Stwierdzono zatem, że wnioskodawczyni przy wysokości dochodu męża jakim dysponuje nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego. Wprawdzie wnioskodawczyni, ze względu na posiadany wiek i problemy z pamięcią nie podała orientacyjnych kwot poszczególnych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie siebie, męża oraz związanych z utrzymaniem mieszkania, jak również kwot przeznaczanych na zakup lekarstw, jednakże przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe, z uwzględnieniem cen leków uznano, że po uregulowaniu koniecznych wydatków i zakupieniu niezbędnych produktów żywnościowych oraz leków, nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku. Wprawdzie wnioskodawczyni nie nadesłała dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez męża emerytury oraz wyciągów z ewentualnie posiadanych przez nią lub jej męża kont bankowych za ostatnie dwa miesiące, jednak z uwagi na wiek, stan zdrowia wnioskodawczyni oraz nadesłane dodatkowe informacje i dane uznano, że są one wystarczające do oceny możliwości i zdolności płatniczych wnioskodawczyni. Z powyższych względów, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.