I SA/Wa 338/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. U. z Kancelarii Radców Prawnych i Adwokatów [...] przy ulicy [...] w W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. I SA/Wa 338/08 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. W. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] dotyczącą przyznania świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego na syna M. W. na okres od dnia 1 grudnia 2007 r. do dnia 30 listopada 2012 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wójt Gminy O. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. przyznał W. W., na okres od dnia 1 grudnia 2007 r. do dnia 30 listopada 2012 r., świadczenie na syna M. W. w for- mie zasiłku pielęgnacyjnego przysługującego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnospraw-ności, która to niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem w zakresie okresu przyznanego świad-czenia W. W. złożył odwołanie, wnosząc o jego uchylenie i zmianę okresu pobierania świadczenia. Odwołujący się stwierdził, że świadczenie to należy się również za dwa miesiące wcześniejsze, czyli za październik i listopad 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ powołał przepisy art. 16, art. 23, art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zm.) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881, ze zm.) i wyjaśnił, że termin ważności orzeczenia o niepełno-sprawności M. W. upłynął w dniu 30 września 2007 r. Wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego został natomiast złożony dopiero w dniu 10 grudnia 2007 r. Z załączonego do wniosku orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że dotyczy ono kontynuacji niepełnosprawności. W tej sytuacji, zgodnie z treścią art. 24 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, świadczenie zostało przyznane od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego, czyli na okres od dnia 1 grudnia 2007 r. do dnia 30 listopada 2012 r. Mając powyższe na uwadze, organ II in- I SA/Wa 338/08 stancji utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2007 r. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. W.. W uzasadnieniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, jako wadliwych i niezgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Wyjaśnił, że syn jest umiarkowanie nie-pełnosprawny od 2002 r., a nie dopiero od 2007 r. Zdaniem skarżącego bezprawnie w tej sytuacji została wstrzymana przez organ wypłata należnego świadczenia za miesią-ce październik i listopad 2007 r. Świadczenie to jest pobierane stale od 2002 r. i zda-niem skarżącego jego wstrzymanie za dwa miesiące jest bezprawne i niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogą-cym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 usta-wy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na nie-zasadność skargi. Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie toczyło się na podsta-wie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. z 2006 r. Dz. U. Nr 139, poz. 992, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w spra-wach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pie-lęgnacyjny jest świadczeniem o szczególnym charakterze, przyznawanym w celu czę-ściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepeł- I SA/Wa 338/08 nosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przysługuje on m.in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeże-li niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 1-4 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, 14-16 i 15b, które to wyjątki w tej sprawie nie mają zastosowania. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostat-niego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z treścią ust. 3a tego artykułu w przypadku utra-ty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpo-wiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważno-ści poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. W takim przypadku, osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświad-czenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie nie-pełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przypadku ustalania prawa do za-siłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Z akt administracyjnych wynika, że na wniosek skarżącego z dnia 21 września 2005 r. decyzją Wójta Gminy O. z dnia [...] września 2005 r. przyznane zostało skarżącemu na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 30 września 2007 r. (czyli do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływał termin ważności orzeczenia o stopniu nie- I SA/Wa 338/08 pełnosprawności syna M.) świadczenie rodzinne w formie zasiłku pielęgnacyjnego. W związku z utratą dnia 30 września 2007 r. ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżący złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności syna, które po przeprowadzeniu odpowiedniego postępowania zostało wydane w dniu 7 listopada 2007 r. Poza sporem pozostaje, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności syna oraz zaświadczeniem lekarskim z dnia 10 grudnia 2007 r. skarżący złożył w [...] Ośrodku Pomocy Społecznej w O. w dniu 10 grudnia 2007 r. (zgodnie z datą na pieczątce znajdującej się na wniosku). W niniejszej sprawie spór sprowadza się zatem do oceny, czy w danym stanie faktycznym i prawnym organy orzekające w sprawie miały prawo do przyznania skarżą-cemu zasiłku pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 grudnia 2007 r., a nie od dnia 1 paź-dziernika 2007 r., czyli dnia utraty ważności poprzedniego orzeczenia o stopniu niepeł-nosprawności. Zdaniem Sądu, w świetle przywołanych przepisów prawa, organy orzekające w sprawie dokonały słusznej oceny, zgodnie z którą, niezależnie od przyczyny późnego złożenia wniosku, nie jest możliwe przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres wstecz-ny, czyli sprzed złożenia przez uprawnionego wniosku o przyznanie tego świadczenia. Przepis art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych ma jednoznaczne brzmienie i wynika z niego bezspornie, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w sytuacji kontynuacji poprzedniego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ustala się nie wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację tego świadczenia. Od tej za-sady ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków. Wymaga również podkreślenia, że decyzje organów orzekających w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania za-siłków pielęgnacyjnych nie mają charakteru uznaniowego, a organy orzekające przy podejmowaniu decyzji muszą ściśle przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. W świetle powyższego zarzut stawiany przez skarżącego należało uznać za niezasadny. Okres, od którego przysługuje świadczenie, nie jest uzależniony od daty powstania nie-pełnosprawności, oznaczonej w orzeczeniu o niepełnosprawności, lecz zależy od mo-mentu złożenia wniosku o świadczenie (kontynuację świadczenia). Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.