I SA/Wa 338/21

WyrokWSA w Warszawie2022-04-20

Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Bożena Marciniak, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową drogi gminnej oraz stworzeniem warunków do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności faktyczne i dowody?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, co naruszyło przepisy k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80). W szczególności nie ustalono jednoznacznie, czy inwestycja drogowa obejmowała budowę infrastruktury technicznej, jaki był stan zagospodarowania działek przed i po inwestycji, oraz czy operat szacunkowy uwzględnił odległość nieruchomości od urządzeń infrastruktury i warunki podłączenia. W związku z tym zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skarżącego, spowodowanego budową drogi gminnej oraz stworzeniem warunków do podłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak prawidłowego ustalenia daty stworzenia warunków do korzystania z infrastruktury oraz wadliwość operatu szacunkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak, sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2020 nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę 558 (pięćset pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] kwietnia 2018 r. Burmistrz Miasta [...] złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomienie o zakończeniu budowy inwestycji - budowy drogi gminnej ul. [...] w [...]. Organ nadzoru budowlanego w dniu [...] kwietnia 2018 r. nie zgłosił sprzeciwu w drodze decyzji do ww. zgłoszenia. Następnie Burmistrz Miasta [...], po wszczęciu postępowania z urzędu, decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...]: 1) ustalił opłatę adiacencką od M. K. (dalej jako skarżący) w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr [...], położonej w [...], składającej się z działek nr [...] i nr [...] w obrębie [...], wskutek wybudowania drogi gminnej - ul. [...] oraz stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, 2) zobowiązał stronę do wpłaty powyższej kwoty na konto Miasta [...], po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący złożył odwołanie - zarzucając decyzji naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez niezłożenie wniosku przez inwestora do właściwego organu nadzoru budowlanego dotyczącego wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie jezdni, wskutek czego brak jest wskazania pewnej daty użytkowania drogi, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności oraz naruszenie szeregu przepisów k.p.a., tj.: art. 7 w zw. z art. 107 k.p.a., art. 77 § 1 w zw. z art. 107 k.p.a., art. 77 § 4 w zw. z art. 107 k.p.a., art. 77 § 4 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] grudnia 2020 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy o ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej Kw nr [...], położonej w [...], składającej się z działek nr [...] i nr [...] w obrębie [...], wskutek wybudowania drogi gminnej - ul. [...] oraz stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Podniosło, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990), dalej jako u.g.n., określającej m.in. zasady udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Kolegium zauważyło, że z akt sprawy wynika, iż podstawą do nałożenia opłaty adiacenckiej jest wybudowanie przez Gminę [...] drogi gminnej - ul. [...] w [...], co stworzyło warunki do korzystania z wybudowanej drogi oraz do podłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Są to zatem urządzenia infrastruktury technicznej wymienione w art. 143 ust. 2 u.g.n. Przy czym obowiązek uczestniczenia właścicieli w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich wynika wprost z art. 144 ust. 1 u.g.n. Jak wynika z księgi wieczystej Kw nr [...], właścicielem nieruchomości położonej w [...], składającej się z działek nr [...] i nr [...] w obrębie [...] jest skarżący, zatem organ I instancji prawidłowo określił stronę postępowania. Następnie Kolegium wskazało, że przedmiotowa nieruchomość zlokalizowana jest bezpośrednio przy ul. [...] - zatem stworzone zostały warunki do korzystania z nowo wybudowanej drogi. Zatem niezasadny jest zarzut skarżącego, iż Gmina nie stworzyła warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. W ocenie skarżącego, doszło do naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez niezłożenie wniosku przez inwestora do właściwego organu nadzoru budowlanego dotyczącego wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie jezdni, wskutek czego brak jest wskazania pewnej daty użytkowania drogi, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności. Zdaniem skarżącego, skoro Gmina nie wykazała w zaskarżonej decyzji zgodnego z prawem terminu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu [drogi] w formie ostatecznej decyzji, to nie stworzyła warunków do korzystania z drogi i infrastruktury technicznej jej towarzyszącej. Z zaskarżonej decyzji nie wynika jakie warunki zostały stworzone i istotnie od kiedy. Jednakże zarzut ten nie jest uzasadniony - gdyż przywołany art. 32 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przewiduje, że w przypadku decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wydanej dla drogi posiadającej co najmniej dwie jezdnie, przy czym każdą z nich przeznaczoną dla jednego kierunku ruchu, właściwy organ nadzoru budowlanego, na wniosek inwestora, wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie w odniesieniu do jezdni lub odcinka drogi, na których zakończono budowę. Kolegium wskazało, że ul. [...] nie posiada co najmniej dwóch jezdni (jest ulicą jednojezdniową) - zatem zastosowanie znajdzie art. 32 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zgodnie z którym do oddawania do użytkowania drogi stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie zaś z treścią art. 54 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się. W związku z tym Kolegium zauważyło, że organ I instancji wykazał, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. doszło do zawiadomienia o zakończeniu budowy drogi gminnej - ul. [...] w [...], a zgodnie z informacją Burmistrza Miasta [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] oświadczył w dniu [...] kwietnia 2018 r., że nie zgłasza sprzeciwu w drodze decyzji. Uznało zatem, że przyjęcie inwestycji do użytkowania nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2018 r. i od tego dnia właściciel nieruchomości uzyskał warunki do korzystania z drogi i jej infrastruktury technicznej. Następnie wskazało, że organ I instancji wyjaśnił, iż o stworzeniu warunków do korzystania z infrastruktury technicznej może świadczyć również fakt, że budynek położony na działce nr [...] został podłączony zarówno do sieci kanalizacyjnej jak i wodociągowej, natomiast dla drugiej działki (nr [...]) wybudowane zostały dwa przyłącza do kanalizacji sanitarnej i jedno przyłącze do wodociągu. Działka ta nie jest zabudowana. W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej zostało wszczęte zawiadomieniem z [...] czerwca 2019 r., a zatem w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej oraz od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Dodało, że Rada Miejska w [...] w dniu [...] października 2004 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. W § 1 uchwały ustalono, że wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej wynosi 50% różnicy powstałej między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu na terenie gminy [...]. Uchwała weszła w życie z dniem [...] grudnia 2004 r. i obowiązywała w dniu stworzenia warunków do korzystania z drogi i jej infrastruktury. Ponadto organ I instancji wykazał, że doszło do wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej budową urządzeń infrastruktury technicznej. W aktach sprawy znajduje się bowiem operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] listopada 2019 r. przez rzeczoznawcę majątkowego - D. S., zgodnie z którym wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości przed wybudowaniem infrastruktury wynosiła [...] zł, natomiast po wybudowaniu - [...] zł. Przy czym wartość gruntu oszacowano dla potrzeb ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej. Skoro wartość nieruchomości wzrosła o kwotę [...] zł, to 50% tej kwoty (opłata adiacencka) stanowi [...] zł i taką też opłatę nałożył organ I instancji na właściciela. W dniu [...] listopada 2020 r. rzeczoznawca majątkowy potwierdził aktualność ww. operatu szacunkowego. Organ I instancji prawidłowo również wskazał, że obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna. Podsumowując Kolegium stwierdziło - odnosząc się do zarzutów naruszenia poszczególnych przepisów k.p.a. - że są one bezpodstawne. Organ I instancji wyjaśnił bowiem dokładnie stan faktyczny, wskazując wprost w decyzji datę zakończenia inwestycji - dzień [...] kwietnia 2018 r., w wyniku której stworzone zostały warunki do korzystania z wybudowanej drogi oraz podłączenia do infrastruktury technicznej. Ustalenie to nie ma charakteru uznaniowego - wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o zakończeniu budowy przedmiotowej inwestycji. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. Zebrał także w sposób wyczerpujący i dokładnie rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla sprawy. Podnoszone zaś przez skarżącego okoliczności, że firma [...] udzieliła inwestorowi gwarancji, nie jest okolicznością istotną dla sprawy, tym bardziej, że zgodnie z oświadczeniem Burmistrza Miasta [...] sieć wodociągowa i kanalizacyjna zostały wybudowane wraz z przyłączami do granicy posesji, aby uniknąć ingerencji w nawierzchnię asfaltową. Nie doszło zatem do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. i art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. Organ I instancji przeprowadził skrupulatnie postępowanie dowodowe, zebrał całość materiału koniecznego do rozstrzygnięcia i prawidłowo ocenił całokształt materiału dowodowego w rozstrzygnięciu. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, zarzucając zaskarżonej decyzji: 1.naruszenie art. 148b ust. 1 u.g.n. poprzez samodzielne ustalenie stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń kanalizacji sanitarnej i wodociągowej co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy SKO w [...] powinno na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić decyzję Burmistrza Miasta [...] i umorzyć postępowanie w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 3. naruszenie art. 145 u.g.n. poprzez ustalenie w drodze decyzji opłaty adiacenckiej łącznie dla dwóch różnych nieruchomości, tj. dla działki nr [...] w obrębie [...] oraz dla działki [...] w obrębie [...] co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4. naruszenie § 40 ust. 2 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez niewykazanie okoliczności uwzględnia odległości nieruchomości od urządzeń infrastruktury technicznej oraz warunków podłączenia nieruchomości do tych urządzeń co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 5. naruszenie art. 32 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez niezłożenie wniosku przez inwestora do właściwego organu nadzoru budowalnego dotyczącego wydania decyzji pozwolenia na użytkowanie jezdni, której zakończono budowę, w skutek czego brak jest wskazania pewnej daty użytkowania drogi, co skutkuje tym, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 6. naruszenie art. 7 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności dowodowych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez samodzielne uznanie, że to właśnie od dnia [...] kwietnia 2018 r. funkcjonowały warunki do korzystania z drogi a także z sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, mimo braku dowodu na tę okoliczność, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 7.naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art 107 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności przez organ odwoławczy, który nie dokonał oceny operatu według zasad, jakimi rządzi się postępowanie dowodowe, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 8. naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący dowodów, pominięcie okoliczności gwarancji jaka została udzielona przez wykonawcę firmę [...], a tym samym brak możliwości naruszenia substratu przedmiotu umowy, w okresie gwarancji żaden gwarant nie wyraża zgody na jakiekolwiek naruszenia przedmiotu gwarancji, a tym samym wykluczono możliwość prac w obrębie inwestycji drogi w okresie obowiązywania udzielonej gwarancji, organ jako inwestor zawierając umowę z firmą [...] świadomie wykluczył jakąkolwiek ingerencję w przedmiotowej w okresie obowiązywania gwarancji, a tym samym pozbawił możliwości stworzenia warunków, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 9. naruszenie art. 77 § 4 w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez brak wskazania w decyzji okresu gwarancji jaki obowiązuje na zadaniu pn. Budowa Drogi Gminnej ul. [...] w [...], w którym to okresie trwania wykluczone są jakiekolwiek prace, brak przeprowadzenia dowodu z umowy oraz zakomunikowanie tego faktu stronie w decyzji powoduje istotną przesłankę pominięcia dowodów kluczowych dla rozstrzygnięcia, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 10. naruszenie art. 77 § 4 k.p.a. poprzez samodzielne uznanie, że wybudowano kanał mimo faktu, że żaden element decyzji, jak i akt sprawy, tego faktu nie wyjaśnia, nie wskazuje kiedy zarządca drogi wybudował powołane media i czy jest możliwość nieskrępowanego z nich korzystania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 11. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiał dowodowego oceny czy udowodniono, wykazano ponad wszelką wątpliwość okoliczność ewentualnego stworzenia warunków do korzystania ze wskazanych w decyzji, a tym samym wyprowadzenie faktów, które są sprzeczne, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji w całości i umorzenia postępowania administracyjnego w całości, a także wniósł o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna - albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] listopada 2020 r. w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartość opisanej na wstępie nieruchomości. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990), dalej jako u.g.n. Zgodnie z art. 143 ust. 1 i 2 u.g.n. przepisy rozdziału 7 u.g.n. stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych (ust. 2). Natomiast z art. 144 ust. 1 u.g.n. wynika, że właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. W myśl art. 145 ust. 1 i 2 u.g.n. wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (ust. 1). Wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (ust. 2). W świetle art. 146 ust. 1, 1a, 2 i 3 u.g.n. ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (ust. 1). Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości (ust. 1a). Wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50% różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały (ust. 2). Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo na dzień stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (ust. 3). Stosownie do art. 148 ust. 1, 2, 3 i 4 u.g.n. obowiązek wnoszenia opłaty adiacenckiej powstaje po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja o ustaleniu opłaty stała się ostateczna. W przypadku rozłożenia opłaty na raty obowiązek ten dotyczy wpłacenia pierwszej raty (ust. 1). Do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie opłaty adiacenckiej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego (ust. 2). Wysokość opłaty adiacenckiej ustalona w decyzji podlega waloryzacji począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym wydana została decyzja, do pierwszego dnia miesiąca, w którym powstał obowiązek zapłaty (ust. 3). Na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej (ust. 4). Zgodnie z art. 148b ust. 1 i 2 u.g.n. ustalenie, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, następuje na podstawie odrębnych przepisów (ust. 1). Właściwym organom gminy, rzeczoznawcom majątkowym sporządzającym opinie o wartości nieruchomości, o których mowa w art. 146 ust. 1a u.g.n., a także osobom zobowiązanym do wniesienia opłaty adiacenckiej, właściwe podmioty są obowiązane udzielać informacji w sprawach ustalenia, o którym mowa w ust. 1, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia tej opłaty. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne, a które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zawiadomienia o zakończeniu budowy z [...] kwietnia 2018 r. Burmistrza Miasta [...] wynika jedynie to, że została zakończona budowa drogi gminnej ul. [...] w [...] zrealizowana na podstawie decyzji nr [...] z [...] września 2016 r. wydanej przez Starostę [...]. Natomiast w zawiadomieniu tym brak jest oświadczenia Burmistrza Miasta [...], że inwestycja prowadzona w ulicy [...] obejmowała swoim zakresem nie tylko budowę drogi, ale również budowę infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej. Ponadto, w aktach przedmiotowej sprawy brak jest jakiegokolwiek innego dokumentu wskazującego na to, że przedmiotem inwestycji wraz z budową drogi była również budowa kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej. W tych warunkach nie jest możliwe stwierdzenie, czy brak sprzeciwu ze strony Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w stosunku do ww. zawiadomienia Burmistrza [...] dotyczył zarówno zrealizowanej drogi, a także kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej - jak wskazują organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach. W przedmiotowej sprawie nie zostało również ustalone, czy na będących własnością skarżącego działkach nr [...] i nr [...], obręb [...], znajdowały się już jakieś urządzenia infrastruktury technicznej np. ujęcia wody, zbiorniki na ścieki kanalizacyjne (szambo), czy też ich nie było. Oznacza to, że nie został dokładnie ustalony rzeczywisty stan faktycznego zagospodarowania każdej z tych działek, a to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, organy orzekające winny ustalić jaki był stan zagospodarowania przedmiotowych działek w zakresie elementów infrastruktury technicznej przed realizacją inwestycji i po jej zrealizowaniu. Tylko bowiem dysponując informacją o stanie zainwestowania nieruchomości w urządzenia kanalizacyjne przed wybudowaniem gminnej sieci kanalizacyjnej, do której ta nieruchomość może (chodź nie musi) być podłączona, można w sposób miarodajny oceniać, czy jej wybudowanie spowodowało wzrost wartości nieruchomości. Kwestia ta ma decydujący wpływ na wartość wycenianych działek, a tym samym na wysokość opłaty adiacenckiej. Zauważyć również trzeba, że w opacie szacunkowym z [...] listopada 2015 r. rzeczoznawca majątkowy D. S. nie wykazała, że - zgodnie treścią § 40 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz. U. 2021, poz. 555) -uwzględniła przy określaniu wartości przedmiotowych działek po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, odległość tych nieruchomości od urządzeń infrastruktury technicznej oraz warunki podłączenia nieruchomości do tych urządzeń. Z treści decyzji organów obu instancji wynika, że kwestia ta pozostała poza ich uwagą - to zaś wskazuje na brak właściwej oceny przez organy rozstrzygające materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym opinii rzeczoznawcy majątkowego o wartości przedmiotowych nieruchomości, która - jak wynika to z art. 146 ust. 1a u.g.n. - jest kluczowym dowodem w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Z uwagi na stwierdzone niewyjaśnienie wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego sprawy organy orzekające obu instancji dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec tego nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia szczegółowej analizy sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego w szczególności, że organy obu instancji nie przeprowadziły - jak wskazano wyżej - prawidłowej oceny tego operatu, a Sąd nie może zastępować w tej materii organów administracji. Natomiast niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, gdyż jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie. Z uwagi na jednojezdniowy charakter ul. [...] zastosowanie miał art. 32 ust. 1 powołanej ustawy przewidujący, że do oddawania do użytkowania drogi stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane. Ponownie prowadząc postępowanie organ weźmie pod uwagę zawarte w niniejszym wyroku wskazania Sądu w zakresie uzupełnienia materiału dokumentacyjnego, szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz zleci sporządzenie nowego operatu szacunkowego innemu rzeczoznawcy majątkowemu w celu oszacowania wartości nieruchomości wedle obowiązujących w tej materii przepisów prawa i w końcowym etapie wydana stosowne rozstrzygnięcie w sprawie. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło