I SA/Wa 3394/14

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. M., wnioskiem z dnia 20 stycznia 2015 r., złożonym na urzędowym formularzu, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną B.. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Jedyny posiadany majątek to mieszkanie o pow. [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący podkreślił, że wraz z żoną są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi, uzyskiwany dochód przeznaczany zaś jest na utrzymanie i leczenie. W piśmie z dnia 6 lutego 2015 r. skarżący oświadczył, że bieżące wydatki związane utrzymaniem (czynsz, energia, media, telefony, artykuły chemiczne), leczeniem i spłatą kredytu wynoszą [...] zł miesięcznie. Pozostała kwota [...] zł przeznaczana jest natomiast m.in. na zakup żywności, odzieży, dojazdy do lekarzy. W tej sytuacji nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawca oraz jego żona to osoby w podeszłym wieku, bardzo schorowane, ponoszące wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem. Zauważyć jednak należy, że skarżący uzyskuje wraz z żoną stały, stosunkowy wysoki dochód miesięczny - [...] zł. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie. Sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie można utożsamiać z sytuacją osób nieosiągających jakiegokolwiek dochodu lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem, skarżący jest w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Zwłaszcza, że wraz z żoną nie mają nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznaczają wyłącznie na potrzeby własne. Z analizy akt sądowych wynika ponadto, że wpis od skargi został już przez stronę uiszczony. Pozostałe więc, ewentualne koszty sądowe, takie jak opłata za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, wpis od skargi kasacyjnej, koszty ewentualnych zażaleń czy też opłat kancelaryjnych, każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.