I SA/Wa 3394/14

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia : I. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 15 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca w pkt 4 zatytułowanym "Wnoszę o" zakreślił tylko, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast w rubryce 5 formularza "Uzasadnienie" wnioskodawca oświadczył, że "nie stać go na adwokata". Z tego względu zarządzeniem z dnia 20 lipca 2015 r. (data stempla biura podawczego) wezwano wnioskodawcę do podania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, czy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czy też wnosi także o ustanowienie adwokata. Odpowiedzi na powyższe wezwanie należało udzielić w terminie 7 dni, od daty doręczenia zarządzenia. W dniu 30 lipca (data stempla biura oddawczego) do Sądu wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym oświadczył, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z emerytur o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że oprócz mieszkania spółdzielczego o powierzchni [...] m ² nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą schorowaną, niepełnosprawną, poruszającą się o kulach. Wnioskodawca do nadesłanego formularza dołączył oświadczenie, w którym podał ponoszone miesięcznie wydatki tytułem opłat za czynsz w wysokości [...] zł, opłat za energię elektryczną i gaz w wysokości [...] zł, opłat za telewizję kablową i internet w wysokości [...] zł, za telefony w wysokości [...] zł, zakup lekarstw w wysokości [...] zł, zakup artykułów chemicznych w wysokości [...] zł, spłaty rat kredytów w wysokości [...] zł. Łącznie miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą [...] zł. Wnioskodawca wskazał, że pozostała kwota w wysokości [...] zł przeznaczana jest na zakup żywności, dojazdy do lekarzy, drobne naprawy, zakup odzieży. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Stwierdzono, że w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi dysponuje oraz przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż przekracza to jego obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, by nie był on w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Zaznaczyć należy, iż na obecnym etapie postępowania sądowego wnioskodawca nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, a jedynym ewentualnym kosztem jaki wnioskodawca miałby ponieść w sprawie będzie wpis sądowy od ewentualnie wniesionej skargi kasacyjnej w wysokości 100,00 zł. Zaznaczyć należy, iż dotychczas wnioskodawca samodzielnie ponosił koszty sądowe w sprawie, które jak w przypadku wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 zł były w kwocie wyższej niż wysokość wpisu od ewentualnie wniesionej skargi kasacyjnej. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca przy wysokości posiadanych środków finansowych będzie w stanie ponieść ewentualne koszty sądowe samodzielnie, które zaznaczyć należy mogą się pojawić bądź też nie wystąpić w ogóle, co też zależy od działań samego wnioskodawcy. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie i zapewnić na ten cel odpowiednie środki finansowe poprzez ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.