I SA/Wa 3403/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Polskiej [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa oddala skargę. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia przez [...] z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu będącego własnością Skarbu Państwa, położonego [...]. Decyzja Ministra została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku [...], ww. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez [...] z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego opisanego gruntu, uzasadniając to tym, iż nieruchomość ta w dniu 5 grudnia 1990 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Odwołanie od decyzji Wojewody wniosła [...] zarzucając naruszenie art. 7, 8, 77, 80 i 107 k.p.a. Wskazała, że Wojewoda nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie na jakiej podstawie w latach [...] Skarb Państwa władał ww. Nieruchomością, skoro decyzje o przekazaniu w zarząd i użytkowanie odwołującej nie mogły dotyczyć nieruchomości niebędącej własnością Skarbu Państwa. Tym samym, organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy oraz nie dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] października 2014 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż podstawę prawną decyzji Wojewody stanowił art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich. Decyzja uwłaszczeniowa ma zatem charakter decyzji deklaratoryjnej i oznacza przekształcenie istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu w prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz w prawo własności budynków, innych urządzeń i lokali. Jak wskazał Minister, jedną z koniecznych przesłanek uwłaszczenia w trybie art. 200 ust. 1 powołanej ustawy jest przysługiwanie Skarbowi Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa własności do nieruchomości. Działka nr [...] podzieliła się na działki nr [...]. Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...] stwierdził, że Skarb Państwa w dniu [...] stycznia 2011 r. nabył przez [...] własność działki nr [...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika zatem, iż w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem powyższej nieruchomości, a własność tej nieruchomości uzyskał dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r. przez jej [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że [...] nieruchomość może jedynie podmiot, który przez okres samoistnego posiadania nie był właścicielem nieruchomości. W okolicznościach sprawy nie została zatem spełniona jedna z koniecznych przesłanek uwłaszczenia ww. nieruchomości we wnioskowanym trybie. Minister podniósł, że przedmiotem decyzji, na które powołuje się strona a przekazujących w zarząd i użytkowanie ww. nieruchomości nie było rozstrzygnięcie o przysługiwaniu prawa własności do gruntu, zaś organ rozpatrujący niniejszą sprawę nie jest władny do oceny ich prawidłowości. Nie mogą one również stanowić dowodu na przysługiwanie w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarbowi Państwa prawa własności nieruchomości - tym bardziej, iż Skarb Państwa [...] prawo własności ww. działki dopiero z dniem [...] stycznia 2011 r. Ponadto w rejestrze gruntów i budynków, w którym Skarb Państwa ujawniony był jako właściciel, nie zostały ujawnione podstawy prawne nabycia tego prawa przed dniem 5 grudnia 1990 r. Przy czym, rejestr gruntów i budynków samoistnie nie stanowi dowodu, który mógłby potwierdzać prawo własności do gruntu. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że skoro [...] kwestionuje prawidłowość nabycia prawa własności ww. działki przez Skarb Państwa dopiero z dniem [...] stycznia 2011 r. oraz związany z tym faktem brak posiadania tego prawa przez Skarb Państwa w dniu 5 grudnia 1990 r., powinna w tym zakresie przedstawić konkretne dowody lub chociażby wskazać na prawdopodobieństwo ich istnienia. Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju stała się przedmiotem skargi [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. Skarżąca podniosła, że [...], jako [...], nieprzerwanie od [...] r. użytkowała nieruchomość na podstawie załączonych do akt sprawy decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z marca 1960 r., nr [...] i z dnia [...] listopada 1971 r., nr [...] oraz decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] stycznia 1977 r., nr [...]. Decyzje te nie mogły być wydane co do nieruchomości niebędących własnością Skarbu Państwa, bowiem przekazanie w zarząd nieruchomości osobom prawnym mogło dotyczyć jedynie nieruchomości państwowych. Nieruchomości w [...] były przekazane [...] m.in. w trybie przepisów: 1) ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 61, poz. 494); 2) dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), które mogły dotyczyć jedynie nieruchomości państwowych; 3) rozporządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 27 marca 1976 r. w sprawie włączenia i wyłączenia gruntów państwowego gospodarstwa leśnego oraz zmiany uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania (Dz. U. Nr 12 poz. 73). Powyższe przepisy stanowiły podstawę do przekazania [...] przedmiotowej nieruchomości w zarząd i użytkowanie oraz nie zostały powołane jako dowód własności Skarbu Państwa. W dacie przejęcia ww. nieruchomości od Skarbu Państwa, [...] była [...], a obecnie osobowość prawna [...] wynika [...]. Skarb Państwa był również wpisany w ewidencji gruntów jako właściciel przedmiotowej nieruchomości. Wpis w ewidencji gruntów nie przesądza o prawie własności, ale jest dowodem pośrednim wskazującym, że skoro taki wpis został dokonany to istniała do niego podstawa prawna i faktyczna. Minister nie zbadał tej okoliczności i ograniczył się jedynie do dokumentów przekazanych przez [...], która nie mogła posiadać dokumentów świadczących o własności Skarbu Państwa, bowiem nie jest i nie była reprezentantem Skarbu Państwa. W związku z powyższym, zdaniem strony skarżącej, Minister nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie na jakiej podstawie Skarb Państwa władał nieruchomością przed 1949 r., bowiem decyzje o przekazaniu gruntu w zarząd i użytkowanie [...]nie mogły dotyczyć nieruchomości niebędącej własnością Skarbu Państwa. Organ nie podjął żadnych działań w celu uzyskania dodatkowych dowodów wskazujących na własność Skarbu Państwa do nieruchomości przed 1949 r. Zatem, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Minister dopuścił się rażących błędów mających istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 21 maja 2015 r., na pytanie Przewodniczącej składu orzekającego, pełnomocnik strony skarżącej oświadczyła, że [...] nie kwestionowała postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu, skarga jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), w sprawach stwierdzenia nabycia, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się zasady określone w pkt 1-4. Z kolei, w myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2, nie może naruszać praw osób trzecich. Oznacza to, że grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. W ocenie Sądu nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że aby [...] mogła uzyskać prawo wieczystego użytkowania gruntu z dniem 5 grudnia 1990 r., grunt ten musi stanowić własność Skarbu Państwa na tę datę, a w niniejszej sprawie przedmiotowa nieruchomość na dzień 5 grudnia 1990 r. własnością Skarbu Państwa nie była. Jak wynika bowiem z akt sprawy administracyjnej (załączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Wa 3401/14, w której [...] wycofała skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia gruntu – [...] ), działka nr [...] powstała z podziału działki nr [...], zaś Skarb Państwa nabył jej własność przez [...] dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r. Stan taki potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...], które stało się prawomocne z dniem [...] lipca 2013 r. Prawomocne postanowienie wydane w tym przedmiocie wskazuje więc, iż dopiero z tym właśnie dniem ([...] stycznia 2011 r.) Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organ właściwie ustalił więc stan faktyczny niniejszej sprawy. Nabycie własności działki nr [...] przez Skarb Państwa [...] (postanowienie Sądu z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...]) zostało uwidocznione także w wypisie z rejestru gruntów, sporządzonym według stanu na dzień [...] maja 2014 r. Prawidłowo też Minister stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia działką nr [...] nie jest organem uprawnionym do oceny legalności decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z marca 1960 r., nr [...] i z dnia [...] listopada 1971 r., nr [...] oraz decyzji Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia [...] stycznia 1977 r., nr [...] dotyczących wyrażenia zgody na przekazanie spornej nieruchomości we władanie. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5