I SA/Wa 341/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi C. S., L. S., K. G., Z. D., K. C., S. T., R. G., M. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. 1. oddala skargę K. G., Z. D., K. C., S. T., R. G., M. G; 2. umarza postępowanie sądowe ze skargi C. S., L. S. Pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. C. S, działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik L. S., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W dniu 12 maja 2011 r. C. S. cofnęła ww. skargę w imieniu własnym oraz swojej mocodawczyni L. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwany dalej ppsa, skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd, chyba, że uzna je za niedopuszczalne z przyczyn wskazanych w tym przepisie, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Zdaniem Sądu cofnięcie skargi należy uznać za dopuszczalne. Wobec powyższego postępowanie sądowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 ppsa. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2010 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] , w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości D. powiat [...], woj.[...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktyczny i prawnym: W dniu 31 grudnia 2008 r. C. S., L. S., M. G. i B. S. złożyły w [...] Urzędzie Wojewódzkim wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. G. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości D., gm.[...], powiat[...], woj. [...] Analogiczny wniosek złożyli w dniu 22 stycznia 2009 r. E. G. oraz Z. G. Pomimo faktu złożenia wniosku po upływie ustawowego terminu, organ uznała, że jest to kontynuacja postępowania wszczętego przez ich poprzednika prawnego W. G., który z wnioskiem o przyznanie ekwiwalentu w zamian za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP, zwracał się już w dniu 15 listopada 1990 roku. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., Nr[...], Wojewoda [...] potwierdził E. G. oraz Z. G. prawo do rekompensaty. Wartość rekompensaty dla każdego z nich została określona na kwotę [...] zł. Jednocześnie organ wojewódzki odmówił potwierdzenia ww. prawa na rzecz C. S., L. S., M. G. i B. S., wskazując w uzasadnieniu, że osoby te nie są spadkobiercami byłego właściciela mienia. Od powyższej decyzji L. S., M. G., C. S. oraz B.S. złożyły odwołanie. Skarżące wskazały w nim, że Wojewoda [..] błędnie przyjął posiadanie prawa do nabycia rekompensaty jedynie przez małżonków E. i Z. G. Ich zdaniem w postępowaniu spadkowym Z. i E. G. oświadczyli, że testament sporządzony w dniu [...] października 1996 r., rep. A nr[...], dotyczy jedynie mieszkania położonego w miejscowości [...]przy ul.[...], nie obejmując mienia nieruchomego pozostawionego poza obecnym obszarem RP. Z uwagi na fakt, że jedynie B. S. wniosła odwołanie w terminie, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] maja 2010r. [...] rozpoznał tylko jej odwołanie i orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Wojewody [...]z dnia [...] lutego 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2. ustawy. Organ wskazał, że W. G. wnioskiem z dnia 15 listopada 1990 r. zwrócił się do Urzędu Miejskiego w [...] o przyznanie ekwiwalentu w zamian za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP. Zgodnie z treścią wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. , z dnia [...] grudnia 1991 r., sygn. akt[...], ustalone zostało, że W. G. pozostawił na terenach nie wchodzących obecnie w skład Państwa Polskiego we wsi[...], woj. [...] gospodarstwo rolne, w skład którego wchodziło m.in. [...] hektarów ziemi ornej, [...] hektary lasu, [...] hektara sadu, dom drewniany oraz drewnianą oborę i stodołę. Powyższe oznacza zatem, że spełnione zostały przesłanki do przyznania ekwiwalentu za pozostawione mienie. Spadkobiercami W. G. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] grudnia 2001 r., sygn. akt[...], wydanego na podstawie testamentu z dnia [...] października 1996 r. zostali syn E. G. i synowa Z.G. Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister wskazał, że jeżeli zdaniem skarżącej sąd powszechny w prowadzonym wówczas postępowaniu spadkowym, dokonał nieprawidłowych ustaleń faktycznych, polegających na błędnym przyjęciu, że W. G.swoim testamentem z dnia [...] października 1996 r. powołał E.i Z. małżonków G. do całości spadku, podczas, gdy w rzeczywistości było to tylko ustanowienie na ich rzecz jedynie zapisu mieszkania, to skarżąca dysponuje odpowiednimi środkami zaskarżenia określonymi w Kodeksie postępowania cywilnego zmierzającymi do zmiany i wyeliminowania funkcjonującego w obrocie prawnym ww. prawomocnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2001 roku. Do tego czasu organ jest związany ww. postanowieniem i nie może samodzielnie ustalać odmiennego kręgu spadkobierców. Pismem z dnia 30 czerwca 2010 r. C. S., działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik L. S. i M. G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] maja 2010 roku. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 4 kwietnia 2010 r. strony wystąpiły do Sądu Rejonowego w S. o wznowienie postępowania spadkowego zakończonego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001 r., sygn. akt[...]. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 12 maja 2011 r. C. S. cofnęła ww. skargę w imieniu własnym oraz swojej mocodawczyni L.S. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2010 r. zmarła M. G. Postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt [...], spadek po niej nabyli K. G, Z. D., K. C., Z. G., S. T., R. G. i M. G. Jedynym ze spadkobierców zmarłej skarżącej, który nie poparł skargi M. G. był jej syn Z. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002r. poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto jak stanowi art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.z 2012 r. poz. 270 dalej ppsa ), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące wymogi - był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy oraz posiada obywatelstwo polskie. Stosownie do art. 3 ust. 2 tej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 ustawy. Wskazanie osoby uprawnionej do rekompensaty następuje przez złożenie oświadczenia z podpisem poświadczonym notarialnie lub przed organem administracji publicznej albo przez złożenie oświadczenia w polskiej placówce konsularnej. Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżone decyzja nie narusza prawa. W sprawie nie budzi wątpliwości wysokość przyznanej rekompensaty, skarżące kwestionują natomiast krąg osób wskazanych w decyzji jako osoby uprawnione do jej otrzymania. Należy jednak zauważyć, że przy ustaleniu następstwa prawnego organy administracji publicznej związane są prawomocnymi orzeczeniami sądu. To związanie prawomocnym orzeczeniem sądu ma ten skutek prawny, że organ nie może w tym zakresie czynić własnych ustaleń. Organy administracji publicznej obowiązane były uwzględnić postanowienie Sądu Rejonowego w S. z [...] grudnia 2001 r. sygn. akt[...]), mocą którego stwierdzono, że spadek W. G. na podstawie testamentu nabyli E.G. i Z.G. Ustalenie, że właśnie te osoby są następcami prawnymi po byłym właścicielu nieruchomości pozostawionych poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej jest prawidłowe. Ponieważ skarżące nie są wymienione w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku po W. G., to zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, prawidłowo organ ich nie uwzględnił w zaskarżonej decyzji. Dlatego też Sąd zarzuty dotyczące tej kwestii tj. naruszenia prawa materialnego uznał za nieuzasadnione. Powyższe ustalenia organu co do osób uprawnionych do otrzymania rekompensaty po W. G. pozostają natomiast bez wpływu na dobrowolne uzgodnienia zawarte pomiędzy dziećmi W. G. a jego spadkobiercami co do podziału przyznanej rekompensaty. Zdaniem Sądu organy nie naruszyły także przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 kpa, ponieważ prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku