I SA/Wa 342/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-05

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, samotnie wychowująca dziecko, znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej po utracie pracy i oczekująca na decyzję ZUS, kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, samotnie wychowująca dziecko i znajdująca się w trudnej sytuacji materialnej po utracie pracy, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Ponieważ sprawa dotyczyła pomocy społecznej, wnioskodawczyni była ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co uczyniło rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów zbędnym i skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni T. F. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni jest samotną matką, która straciła pracę i oczekuje na decyzję ZUS w sprawie renty. Jej córka wymaga specjalistycznej opieki medycznej, a jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie rehabilitacyjne. Wnioskodawczyni posiada zobowiązania stałe w postaci czynszu i rat kredytu. W aktach sprawy znajdowały się decyzje o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano T. F. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. F.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego postanawia : I. przyznać T. F. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 27 marca 2017 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowującą [...]-letnią córkę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że zakład pracy rozwiązał z nią umowę o pracę i w chwili obecnej czeka na decyzję ZUS o przyznaniu bądź o odmowie przyznania renty. Wyjaśniła, że nie otrzymuje alimentów zarówno od ojca dziecka, gdyż nie wiadomo gdzie przebywa, jak również z Funduszu Alimentacyjnego z powodu przekroczenia dochodu. Wnioskodawczyni oznajmiła, że córka jest po zabiegu usunięcia guza z kości udowej nogi, dlatego wymaga odpowiedniej diety i środków opatrunkowych. Poinformowała, że jest pod stałą opieką Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Źródłem utrzymania wnioskodawczyni i jej córki jest świadczenie rehabilitacyjne w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Wskazała, że posiada zobowiązania stałe w postaci czynszu w wysokości [...] zł, opłat za energię elektryczną w wysokości [...] zł (co 2 miesiące) spłaty rat kredytu w wysokości [...] zł. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskodawczyni przyznano zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od [...] 2016 r. do [...] 2017 r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia w wysokości [...]zł na okres od [...] 2016r. do [...] 2017 r. oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] zł, którego wypłata ma nastąpić we wrześniu 2017 r. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawczyni o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło