I SA/Wa 343/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K.D. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] stwierdził niedopuszczalność zażalenia K.D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], mocą którego pozytywnie oceniono spełnienie przez K.D. wymogów warunkujących uzyskanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z uzasadnienia postanowienia Ministra Skarbu Państwa wynika, że K.D. pismem z dnia 23 września 1989 r. złożyła do Urzędu Miasta i Gminy w B. wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] w dniu [...] lipca 2010 r. wydał, na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), postanowienie o spełnieniu przez K.D. wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 i 2 powołanej ustawy. W postanowieniu tym zawarte zostało pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie. K.D. pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. złożyła zażalenie na postanowienie z dnia [...] lipca 2010 r. Minister Skarbu Państwa rozpoznając sprawę przytoczył treść art. 142 kpa oraz art. 144 kpa i stwierdził, że zażalenie K.D. jest niedopuszczalne. Organ drugiej instancji zaznaczył, że kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie art. 134 kpa, w związku z art. 144 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Niedopuszczalność zażalenia ma miejsce m.in. wówczas, gdy strona postępowania użyje tego środka w przypadku postanowienia, na które zażalenie nie przysługuje. Minister Skarbu Państwa podkreślił, że na postanowienie wydane przez organ wojewódzki na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. zażalenie nie przysługuje, ponieważ przepis ten o tym nie wspomina. Postanowienie takie jest więc ostateczne i nie podlega zaskarżeniu. Organ zaznaczył ponadto, że zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, z czym nie mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Stosownie zaś do treści art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K.D.. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca opisała przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazała liczne nieprawidłowości jakie jej zdaniem miały miejsce w prowadzonym przez organy administracji publicznej postępowaniu. W ocenie skarżącej działania organów mają na celu pozbawienie jej prawa do rekompensaty. K.D. zarzuciła, że w zaskarżonym postanowieniu Minister Skarbu Państwa "nie bada sprawy". Wniosła ponadto o zwolnienie jej z obowiązku dołączenia operatu szacunkowego nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. nie narusza prawa. Przedmiotowym postanowieniem Minister Skarbu Państwa, powołując art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa, stwierdził niedopuszczalność zażalenia K.D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., mocą którego pozytywnie zaopiniowano spełnienie przez K.D. wymogów warunkujących przyznanie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz wezwano wnioskodawczynię do wskazania wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty i ewentualnego numeru rachunku bankowego oraz do przedłożenia operatu szacunkowego. W ocenie Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Słusznie bowiem Minister Skarbu Państwa uznał, że na postanowienie organu wojewódzkiego wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) zażalenie nie przysługuje. Zauważyć należy, że żaden przepis powołanej ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 7 ust. 1 tej ustawy. Z racji braku odrębnego uregulowania do postanowień wydawanych w toku postępowania w sprawach dotyczących potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w tym postanowień wydawanych w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 141 § 1 kpa, na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy z przepisów kodeksu wyraźnie wynika, iż zażalenie jest dopuszczalne. W myśl natomiast art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Skoro zatem kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie wydane w trybie art. 7 ust. 1 tej ustawy, to oczywiste jest, że wskazany środek zaskarżenia stronie nie przysługuje. Prawidłowo więc Minister Skarbu Państwa uznał, że wniesione przez K.D. zażalenie jest niedopuszczalne. Zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia jest więc zgodne z prawem. Podkreślić przy tym trzeba, że merytoryczne rozpoznanie przez organ odwoławczy niedopuszczalnego środka zaskarżenia, stanowiłoby rażące naruszenia prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności wydanego rozstrzygnięcia, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wskazać jednocześnie należy, że prawidłowość postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. skarżącą może kwestionować, gdy sprawa w przedmiocie przyznania prawa do rekompensaty zostanie rozstrzygnięta decyzją administracyjną - w odwołaniu od tej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 142 kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Zauważyć dodatkowo trzeba, że zaskarżone postanowienie Ministra Skarbu Państwa jest postanowieniem o charakterze procesowym. Nie rozstrzyga ono o istocie sprawy. Stwierdza ono jedynie, że na postanowienie wydane w toku postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, nie przysługuje środek zaskarżania w postaci zażalenia. Podnoszony przez skarżącą zarzut, że w zaskarżonym postanowieniu Minister Skarbu Państwa "nie bada sprawy" jest więc bezzasadny. Podkreślić również należy, że w ramach prowadzonego postępowania sąd administracyjny nie jest uprawniony do "zwolnienia strony z obowiązku dołączenia operatu szacunkowego nieruchomości", o co wnosi skarżąca w złożonej skardze. Sąd administracyjny dokonuje bowiem jedynie kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji. Oznacza to, że kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd oceniał czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania art. 134 kpa, tj. czy organ prawidłowo uznał, iż wniesione przez stronę zażalenie było niedopuszczalne. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wniesiona skarga jest bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.