I SA/Wa 343/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29.09.2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/10 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych z tytułu niewykonania wyroku w zakresie dotyczącym rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomości obejmujące działki nr [...] i nr [...] położone przy ul. [...] w W.; 2. w pozostałym zakresie oddala skargę. Z. R., skargą z 22 lipca 2014 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt I SAB/Wa 161/10. Powyższym wyrokiem Sąd, w następstwie uwzględnienia skargi Z. R., zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania jej wniosku z [...] czerwca 2002 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały organowi 28 stycznia 2011 r. Wniosek natomiast, do którego rozpoznania Sąd zobowiązał organ, obejmował żądanie ustalenia odszkodowania za trzy działki pochodzące z dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...], oznaczone numerami: [...],[...] i [...], objętej działaniem dekretu z dnia z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...]Prezydent [...], w następstwie rozpoznania wspomnianego wniosku w zakresie odnoszącym się do działki nr [...] odmówił Z. R. i J. M. przyznania odszkodowania za tę nieruchomość. Decyzja ta następnie została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...], a sprawa odszkodowania za utraconą nieruchomość obejmująca ww. działkę skierowana została do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z 20 maja 2014 r. skarżąca wezwała organ do wykonania powyższego wyroku, poprzez merytoryczne zakończenie postępowania i załatwienie sprawy objętej wnioskiem. Wezwanie to okazał się bezskuteczne, czego konsekwencją było wniesienie wskazanej na wstępie skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie czy nieruchomość obejmująca działki nr: [...],[...] i [...] spełnia przesłanki opisane w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.). Wskazywał ponadto na poinformowanie pełnomocnika strony, pismem z 26 lutego 2015 r., o przyczynach niedotrzymania terminu oznaczonego wyrokiem (tj. braku środków finansowych na wypłatę odszkodowania) oraz planowanym zakończeniem postępowania do 30 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga Z. R. jest jedynie częściowo uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że skarga ta wniesiona została w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 161/10 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku Z. R. z [...] czerwca 2002 r. o przyznanie odszkodowania za "nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem". Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 28 stycznia 2011 r. Zgodnie zatem z art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty rozpoczął bieg dwumiesięczny termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winny być rozpoznana, a w konsekwencji upływał on 28 marca 2011 r. Przy czym przez rozpoznanie należy tu rozumieć merytoryczne załatwienie sprawy administracyjnej w pierwszej instancji, choćby później rozstrzygnięcie podjęte przez ten organ zostało wyeliminowane z obrotu prawnego w administracyjnym toku instancji. Zważyć jednocześnie należy, że z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza treści wniosku z 2002 r, który winien rozpoznać organ w wyznaczonym przez Sąd terminie, wynika, iż przedmiotem żądania strony było ustalenie w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) odszkodowania za trzy działki pochodzące z dawnej nieruchomości hip. nr [...], tj. działki o numerach [...],[...] i [...]. Żądanie to inicjowało więc de facto trzy odrębne postępowania. Z akt tych wynika również, że przed upływem ww. terminu wniosek skarżącej w zakresie odnoszącym się do ustalenia odszkodowania za nieruchomość obejmującą dawną działkę nr [...] został rozpoznany. Miało to mianowicie miejsce w dniu 28 lutego 2011 r., kiedy to Prezydent [...] podjął w tym względzie negatywną dla strony decyzję nr [...]. Skoro więc do rozpoznania w tym zakresie wniosku doszło na miesiąc przed upływem terminu wyznaczonego wyrokiem, to zarzut jego niewykonania oceniany być musi jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, co czyni w tej części skargę Z.R. niezasadną. Zasadna jest ona natomiast w zakresie obejmującym niewykonanie wyroku z 29 września 2010 r. w części w jakiej Prezydent [...] zobligowany był do rozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania za położone przy ul. [...] dawne działki nr [...] i [...]. Poza sporem jest bowiem, że do dnia rozpoznania skargi organ ów nie podjął w tym zakresie żadnego rozstrzygnięcia i to mimo, że jedną z ostatnich czynności niezbędnych do merytorycznych zakończenia postępowania (tj. sporządzenie wyceny nieruchomości) zrealizował już dwa lata temu (vide operaty z 15 maja 2013 r). Mając zatem na względzie, że w tej części Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem sprawy (a w zasadzie spraw) nie załatwił, wniosek o wymierzenie mu z tego powodu grzywny jest niewątpliwie w pełni uzasadniony. Tym bardziej, że od stanu zwłoki w wykonaniu wyroku nie mógł się on uwolnić poprzez wyznaczenie kolejnego terminu załatwienia zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, ani trudnościami natury finansowej. Termin wyznaczony wyrokiem jest wszak bezwzględnie wiążącym organ i (nie podlega przedłużeniu na zasadach określonych w art. 36 § 2 k.p.a. Niewykonywanie wyroków sądów zaś - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są latami respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Zważywszy zatem na zasadność w tej części skargi jak też skalę przekroczenia terminu w wykonaniu wyroku w powyższym zakresie - która na dzień wyrokowania wynosi ponad 4 lata - skład orzekający ocenił, że dla realizacji represyjnej i dyscyplinującej funkcji adekwatna w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy jest grzywna w wysokości [...] złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku.