I SA/Wa 3448/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G., H. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W związku z wniesieniem skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2014 r. o umorzeniu postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, skarżący E. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że osiąga dochody z emerytury w wysokości ok. [...] zł brutto, posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Złożenie wniosku skarżący uzasadnił podeszłym wiekiem oraz dużymi kosztami opieki. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uzależnienie możliwości przyznania prawa pomocy od wykazania przez osobę wnioskującą o przyznanie takiej pomocy, że poniesienie kosztów tego postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym wnioskodawcy sprawia, że do uwzględnienia wniosku może dojść jedynie w tych przypadkach, w których zostanie przez wnioskodawcę dowiedzione, że dysponuje on wyłącznie środkami na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, a zdobycie dodatkowych środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z oświadczeń złożonych w rozpoznawanym wniosku wynika, że wnioskodawca nie może być uznany za osobę, która ze względu na swój stan majątkowy nie jest zdolna do poniesienia we własnym zakresie kosztów sądowych w postępowaniu zainicjowanym skargą na decyzję z [...] października 2014 r. W niniejszej sprawie ciężar ekonomiczny kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w wysokości [...] zł, ustalonego na podstawie § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) skarżący zobowiązany jest ponieść solidarnie ze współskarżącą H. K. Na obecnym etapie postępowania wpis od skargi jest jedyną wymagalną opłatą, obowiązek poniesienia innych opłat sądowych, których wysokość każdorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł (opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia pobiera się w kwocie 100 zł, wpis stały od skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie wyniesie 100 zł) rozłożony zaś będzie w czasie. Uzasadniając złożony wniosek skarżący powołał się na znaczne koszty opieki, nie podając jednak nawet w przybliżeniu kwoty wydatkowanej na ten cel. Zaniechanie to nie wpływa na przyjęcie odmiennej oceny wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż w świetle oświadczeń w nim złożonych brak jest podstaw do przyjęcia, że możliwości finansowe skarżącego wyczerpują się na zdolności do ponoszenia bieżących kosztów utrzymania, zatem poniesienie kosztów sądowych spowoduje uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym. Posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu, przynoszącego mu środki na utrzymanie na poziomie wyższym niż przyjmowanym jako niezbędne dla prawidłowego prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego (minimum socjalne dla tego rodzaju gospodarstwa domowego w drugiej połowie 2014 r., według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, wynosiło [...] zł), a ponadto oszczędności w kwocie [...] zł są okolicznościami wskazującymi na to, że ma on realną możliwości wygospodarowania z majątku własnego środków na uiszczenie wpisu sądowego oraz innych kosztów sądowych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony tego postępowania, której celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść we własnym zakresie np. kosztów sądowych. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Wyjątkowy charakter tej instytucji sprawia, że prawo pomocy udzielane jest przede wszystkim osobom nieposiadającym źródeł stałego dochodu oraz majątku, a także pozbawionym (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Skarżący nie wykazał, że jego stan majątkowy wskazuje na konieczność przejęcia przez Skarb Państwa kosztów sądowych związanych z niniejszym postępowaniem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.