I SA/Wa 345/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. S. T. wnioskiem z dnia 4 kwietnia 2008 r. uzupełnionym wnioskiem z dnia 21 kwietnia 2008 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie dysponuje środkami na opłacenie adwokata z wyboru, a stan jej zdrowi nie pozwala na samodzielne udanie się do Sądu na rozprawę. Skarżąca nie wychodzi z domu, ma [...] lat i cierpi na chorobę [...] i [...]. Mieszka wspólnie z dorosłą córką J. T., która również jest osobą niepełnosprawną i ma problemy z poruszaniem się. Podstawowym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w kwocie [...] złotych. Córka skarżącej utrzymuje się z renty w kwocie [...] złotych. Córka wnioskodawczyni sprzedała w 2001 r. posiadane mieszkanie o powierzchni [...] m2 z zamiarem zakupu innego lokalu mieszkalnego odpowiedniego do jej stanu zdrowia. Jednakże ze względu na nagły wzrost cen nieruchomości nie zdołała kupić nowego mieszkania i środki pozostałe ze sprzedaży mieszkania ulokowała na rachunku oszczędnościowym (kwota [...] złotych) oraz w jednostkach funduszy inwestycyjnych (wartość posiadanych jednostek [...] złotych). Obecnie zajmowane przez skarżącą i jej córkę mieszkanie nie jest ich własnością, lecz zostało im użyczone, ale skarżąca z córka ponoszą wszystkie związane z jego utrzymaniem opłaty. Wg oświadczenia skarżącej z powodu niskich dochodów z emerytury i renty, córka musi wykorzystywać zabezpieczone ze sprzedaży mieszkania środki na potrzeby bieżącego utrzymania. Skarżąca nie posiada własnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, nie zatrudnia i nie pozostaje w innym w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radca prawnym. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez tą osobę, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym wykazanie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy S. T. wskazała, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym o którym mowa w art. 245 § 2 powołanej wyżej ustawy, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zważyć jednak należy, iż jest ona w niniejszym postępowaniu zwolniona z obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej ustawy. W myśl tego przepisu strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W związku z powyższym wniosek strony rozpatrywany był pod kątem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Stwierdzić należy, że w badanej sprawie S. T. wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia w sprawie adwokata bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Niewątpliwie uzyskiwane w dwuosobowym gospodarstwie domowym dochody na poziomie [...] złotych miesięcznie przy zwiększonych wydatkach związanych ze stanem zdrowia i podeszłym wiekiem skarżącej wskazują, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez ryzyka uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Stan zdrowia wnioskodawczyni uniemożliwia jej natomiast samodzielny udział w rozprawie. Wprawdzie zamieszkująca z nią córka posiada zabezpieczone znaczne środki finansowe pochodzące ze sprzedaży mieszkania, jednakże jak wynika z wyjaśnień skarżącej zawartych w treści skargi stanowią one zabezpieczenie przyszłości córki (nieposiadającej obecnie mieszkania i niepracującej ze względu na swój stan zdrowia). Skarżąca nie jest dysponentem tych środków i nie może skutecznie żądać od córki by ta pokryła z nich koszty ustanowienia w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji spełniona została przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy uzasadniająca przyznanie S. T. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.