I SA/Wa 347/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Generalnego Dyrektora [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przekazaniu na rzecz województwa mienia Skarbu Państwa. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Skarbu Państwa na rzecz skarżącego Generalnego Dyrektora [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 347/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. organ wskazał, co następuje. Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. Nr [...] Minister Skarbu Państwa przekazał Województwu [...] w trybie art.50 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1590 z późn.zm.), miedzy innymi nieruchomość opisaną w pkt [...] decyzji, tj. działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, położoną w Gminie T., w miejscowości Z., dla której Sąd Rejonowy w R., [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2005 r. Generalny Dyrektor [...] wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] Minister Skarbu Państwa odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2006 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 668/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Generalnego Dyrektora [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2006 r. z uwagi na niewyczerpanie trybu wskazanego w art.127§3 k.p.a. W następstwie zapadnięcia postanowienia z dnia 6 lipca 2006 r. Generalny Dyrektor [...] złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] stycznia 2006 r., wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Rozpatrzywszy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (po uprzednim przywróceniu terminu do jego złożenia) Minister Skarbu Państwa stwierdził, co następuje. Decyzja komunalizacyjna z dnia [...] stycznia 2000 r. nie została wydana, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, z rażącym naruszeniem prawa, stąd nie ma podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Rażące naruszenie prawa nie wynika w ocenie organu stąd, iż komunalizacja dotyczy m.in. nieruchomości objętej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. Nr [...] o ustaleniu lokalizacji autostrady płatnej [...]. W ocenie organu brak podstaw do podzielnia stanowiska wnioskodawcy, iż decyzja komunalizacyjna rażąco narusza zakaz obrotu nieruchomościami objętymi decyzjami lokalizacyjnymi. Bezpodstawność ta wynika z faktu, iż w dacie wydawania decyzji o komunalizacji ([...] stycznia 2000 r.) żaden z przepisów prawa powszechnie obowiązującego zakazu takiego nie ustanawiał. Nie wynikał on ani z przepisów ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych (Dz.U. Nr 127, poz.627 z późn.zm.) ani z przywołanego przez wnioskodawcę art.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz.139 z późn.zm.). Kwestię tę uregulowano dopiero w roku 2003 ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz.721 z późn.zm.). Zgodnie z art.5 ust.6 powołanej ustawy z dniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, objęte wnioskiem o wydanie takiej decyzji, nie mogą być przedmiotem obrotu. Z punktu widzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej istotny jest jednakże wyłącznie stan prawny z dnia jej wydania. Z powyższych względów brak było w ocenie Ministra przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa złożył Generalny Dyrektor [...], podnosząc, co następuje. Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Minister wadliwie nie rozpatrzył wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] stycznia 2006 r. (do czego był zobowiązany), odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r., orzekł natomiast o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r. w mocy. Minister wadliwie uznał, iż jego decyzja z dnia [...] stycznia 2000 r. nie narusza rażąco art.50 ustawy o samorządzie województwa. W myśl tego przepisu przekazanie województwu mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego wykonywaniu zadań gospodarczych przekraczających zakres użyteczności publicznej może nastąpić na wniosek zarządu województwa, jeżeli mienie to ma służyć realizacji strategii rozwoju województwa i wojewódzkich programów. Przesłanki powyższe nie mogą być w oczywisty sposób spełnione w sytuacji, w której nieruchomość została objęta decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżoną decyzję, podobnie jak i decyzję utrzymaną nią w mocy wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem Ministra było wyjaśnienie, czy decyzja komunalizacyjna jest dotknięta rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000 r., III SA 1935/99, publ. LEX nr 47008). O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, publ. LEX nr 165717). Podzielić należy stanowisko Ministra Skarbu Państwa, iż w dacie orzekania o komunalizacji nie było przepisu zakazującego obrotu nieruchomościami objętymi decyzją o ustaleniu lokalizacji autostrady. W tym kontekście nie mogło zatem dojść do rażącego naruszenia przepisu prawa. W ocenie Sądu jednakże Minister nie wyjaśnił, z naruszeniem art.7 i 77§1 k.p.a., czy decyzja komunalizacyjna nie została wydana z rażącym naruszeniem art.50 ustawy o samorządzie województwa. Zgodnie z tym przepisem przekazanie województwu mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego wykonywaniu zadań gospodarczych przekraczających zakres użyteczności publicznej, może nastąpić na wniosek zarządu województwa, jeżeli mienie to służyć ma realizacji strategii rozwoju województwa i wojewódzkich programów, z wyłączeniem mienia przeznaczonego na zaspokojenie roszczeń reprywatyzacyjnych oraz realizację programu powszechnego uwłaszczenia. Z powyższego wynika, iż przekazaniu na własność województwa mogło podlegać tylko takie mienie, które miało służyć realizacji strategii województwa i wojewódzkich programów. Przekazanie mienia, które w oczywisty sposób realizacji tej strategii służyć by nie mogło, w sposób rażący naruszałoby przepis komunalizacyjny. Stosownie do powyższego stwierdzić należy, iż w postępowaniu nadzorczym nie wyjaśniono, czy przekazana Województwu [...] nieruchomość Skarbu Państwa, która w dacie komunalizacji objęta była ostateczną decyzją w sprawie lokalizacji autostrady (tj. drogi krajowej zarządzanej przez organ administracji rządowej), mogła co do zasady służyć realizacji strategii rozwoju Województwa [...] i wojewódzkich programów. Jednocześnie samo rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest wadliwe z formalnoprawnego punktu widzenia. Decyzja ta została bowiem wydana w wyniku rozpoznania wniosku Generalnego Dyrektora [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2006 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r. O ile w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., to winien był orzec o utrzymaniu tej decyzji mocy, nie zaś, jak to wadliwie uczynił, o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r. Rozstrzygnięcie organu narusza zatem art.138§1 w związku z art.127§3 k.p.a. Z tych względów decyzje Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2007 r. i z dnia [...] stycznia 2006 r. należało wyeliminować z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest wyjaśnić, stosownie do wskazań zawartych powyżej, czy decyzja z dnia [...] stycznia 2000 r. nie narusza rażąco art.50 ustawy o samorządzie województwa. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 ust.1 lit.c, art.152 oraz art.200 p.p.s.a.