I SA/Wa 347/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. S. prowadzącego Kancelarię Radcy Prawnego w W. przy ul. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. ISA/WA 347/08 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...], po rozpoznaniu odwołania od decyzji Burmistrza Gminy B. z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...], w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych oraz nie rozpoznania spraw nie będących w kompetencji organu dotyczących różnego rodzaju odszkodowania, kradzieży i matactwa – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny: Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. odmówił zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego na wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych oraz postanowił nie rozpatrywać spraw nie będących w kompetencji Środowiskowego Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dochód jednoosobowej rodziny skarżącego wynosi ogółem [...] zł. Kryterium dochodowe jednoosobowej rodziny W. K. wynosi [...] zł. Organ wskazał, że odmówił zasiłku celowego na: wykonanie kserokopii dokumentów i zakup znaczków pocztowych, gdyż pomoc na ten cel nie należy do podstawowych potrzeb życiowych. Art. 39 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593) nie uwzględnia pomocy celowej na wskazane wyżej cele. Wysyłanie dużej ilości korespondencji jest samodzielnym wyborem W. K., a nie niezbędną potrzebą życiową. Organ podkreślił, że pracownik socjalny ŚOPS wielokrotnie proponował W. K. kserowanie [...] sztuk dokumentów miesięcznie nieodpłatnie w siedzibie MOPS, jednakże W. K. nigdy nie skorzystał z tej możliwości, płacąc za kserowanie w punktach usługowych. Organ I instancji podniósł, że żądania wypłat odszkodowań w niemożliwych do zrealizowania wysokościach, o jakie wnosi w podaniach W. K. oraz roszczenia za okradzenia lokalu z dokumentów oraz pomoc Ośrodka w ograbieniu lokalu nie mieszczą się w kompetencji Ośrodka Pomocy Społecznej. W sprawach roszczeń i odszkodowań ogranem właściwym jest sąd powszechny, natomiast w kwestii kradzieży i matactw prokuratura lub policja, o czym W. K. był wielokrotnie informowany. W. K. odwołał się od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] grudnia 2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Organ administracji biorąc pod uwagę sytuację materialną (kryterium finansowe) i osobistą wnioskodawcy jak również aktualne możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, decyduje o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego. Swoboda działania organu nie zwalnia go z obowiązku jak najstaranniejszego działania i przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami k.p.a. Organ II instancji podkreślił, że organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Wskazał, ze Ośrodki zachowują w tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Dzięki temu stwarza się możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. W skardze przedstawił żądania, których spełnienia domaga się od Ośrodka Pomocy Społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którą zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy prawo do tego świadczenia przysługuje osobie gospodarującej samotnie, której dochód nie przekracza kwoty [...] zł (kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej). W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobom gospodarującym samotnie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nie przekraczającej kryterium dochodowego, który nie podlega zwrotowi oraz zasiłek okresowy lub celowy, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 powołanej ustawy). Przyznanie zatem zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, natomiast przyznanie świadczeń na mocy art. 41 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe. Ponieważ dochód W. K. przekracza kwotę [...] zł, organ prawidłowo zastosował art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Z brzmienia art. 41 powołanej ustawy wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo wykazało, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Okoliczność ta, jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia i w wysokości zgodnej z jej oczekiwaniami. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zasiłek celowy można przyznać wyłącznie na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej. Wykonanie kserokopii dokumentów, jak również zakup znaczków pocztowych nie stanowią niezbędnej potrzeby życiowej, a w związku z tym przyznania pomocy w formie zasiłku na powyższe ustawa nie przewiduje. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W przypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - " Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej W. K. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowana przez skarżącego decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc. Odmowa przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącego pomocy została należycie umotywowana. Odmawiając określonego świadczenia organy należycie uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.