I SA/Wa 348/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-30

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego, na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, mieści się w granicach uznania administracyjnego organu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie zasiłku celowego w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego, na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej, mieści się w granicach uznania administracyjnego organu. Organy prawidłowo zastosowały przepisy, uwzględniły sytuację materialną i życiową skarżącego oraz możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej, a uzasadnienie decyzji było wyczerpujące. Brak jest podstaw do uznania, że granice uznania administracyjnego zostały przekroczone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. o przyznaniu W. K. zasiłku celowego zwrotnego na zakup żywności. Organ I instancji przyznał zasiłek, odstępując od żądania zwrotu ze względu na trudną sytuację zdrowotną i niepełnosprawność skarżącego, mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Organ II instancji podtrzymał tę decyzję, wskazując na uznaniowy charakter przyznawania pomocy społecznej. Skarżący domagał się spełnienia określonych żądań od Ośrodka Pomocy Społecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. 85I SA/WA 348/08 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...], po rozpoznaniu odwołania W. K. od decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w sprawie przyznania W. K. zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości [...] zł .- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję . W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny: Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. przyznał W. K. zasiłek celowy zwrotny w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zakup żywności. oraz odstąpił w całości od żądania zwrotu zasiłku. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że dochód jednoosobowej rodziny skarżącego wynosi ogółem [...] zł. Kryterium dochodowe jednoosobowej rodziny W. K. wynosi [...] zł. Organ I instancji podniósł, że W. K. nie nabywa prawa do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe, jednakże ze względu na trudną sytuację zdrowotną oraz niepełnosprawność zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie świadczenia zwrotnego na zasadzie art. 41 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593) Organ I instancji wskazał, że z uwagi na to iż żądanie zwrotu części świadczenia stanowiłoby dla W. K. nadmierne obciążenie i niweczyłoby skutki udzielonej pomocy, na wniosek pracownika socjalnego odstąpił od żądania zwrotu świadczenia na zasadzie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wskazał, że wysokość przyznanego świadczenia uzależniona jest od możliwości finansowych Ośrodka. W. K. odwołał się od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] grudnia 2007 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...], zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego mieści się w sferze uznania administracyjnego. Organ administracji biorąc pod uwagę sytuację materialną (kryterium finansowe) i osobistą wnioskodawcy jak również aktualne możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, decyduje o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku celowego. Swoboda działania organu nie zwalnia go z obowiązku jak najstaranniejszego działania i przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami k.p.a. Organ II instancji podkreślił, że organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Wskazał, ze Ośrodki zachowują w tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Dzięki temu stwarza się możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. W skardze przedstawił żądania, których spełnienia domaga się od Ośrodka Pomocy Społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W pierwszej kolejności wskazać należy na dyspozycję art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którą zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. W szczególności zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Organy ustaliły, że W. K. przekroczył kryterium dochodowe, które wynosi [...] zł (dochód W. K. wynosi – [...] zł.) Przyznanie zatem zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ust. 1 powołanej ustawy uzależnione jest od wysokości dochodu osiąganego przez osobę zainteresowaną, natomiast przyznanie świadczeń na mocy art. 41 powołanej ustawy może nastąpić w szczególnie uzasadnionych przypadkach nawet gdy osiągany dochód przekracza kryterium dochodowe. Ponieważ dochód W. K. przekracza kwotę [...] zł, organ prawidłowo zastosował art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Z brzmienia art. 41 powołanej ustawy wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 41 ustawy o pomocy społecznej w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy. Organy administracji uznały, że sytuacja taka zachodzi w przypadku W. K. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb. Organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. Stosownie do art.106 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja ta powinna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 kpa. W przypadku wydawania decyzji w ramach uznania administracyjnego, do których należy zaliczyć decyzję wydaną w niniejszej sprawie, organy administracji publicznej mają obowiązek szczególnej dbałości o prawidłowe i wyczerpujące uzasadnienie rozstrzygnięcia. Stosownie do art.3 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej - " Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej". W ocenie Sądu w niniejszej sprawie oba organy przy wydaniu decyzji dotyczącej W. K. wskazane wyżej kryteria uwzględniły. Kwestionowana przez skarżącego decyzja nie przekracza granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy skarżący od wielu lat korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Jego sytuacja materialna i życiowa jest znana pracownikom opieki społecznej, dane te są zgodnie z obowiązującymi przepisami aktualizowane, skarżącemu udzielana jest wszechstronna pomoc. Przyznanie w niniejszej sprawie wnioskowanej przez skarżącego pomocy zostało należycie umotywowane. Organy należycie uzasadniły swoje stanowisko, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że przekroczone zostały granice uznania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło