I SA/Wa 348/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-24
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej wnoszącej skargę w sprawie z zakresu pomocy społecznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli z mocy ustawy jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej wnoszącej skargę w sprawie z zakresu pomocy społecznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Fakt, że z mocy ustawy jest ona zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, nie wyklucza możliwości przyznania pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy na to wskazuje.Stan faktyczny
W. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca uzasadniła wniosek zawiłością sprawy i trudną sytuacją materialną, wskazując na zamieszkiwanie z niepełnosprawnym wnukiem, niską rentę, brak majątku oraz ponoszenie wydatków na leczenie i utrzymanie.Rozstrzygnięcie
1) przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; 2) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w[...], 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 23 marca 2016 r. W. M. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata – w sprawie z jej skargi na decyzję w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
Zasadność złożonego wniosku wnioskodawczyni uzasadniła zawiłym charakterem sprawy oraz trudną sytuacją materialną. Skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o pow. [...] m2 wspólnie z małoletnim, niepełnosprawnym wnukiem, utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, ponosi wydatki na opłaty mieszkaniowe, media oraz leczenie i pielęgnację dziecka, spłaca ponadto pożyczkę.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W odniesieniu do wniosku skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości należało stwierdzić brak podstaw do rozpoznania złożonego wniosku w tym zakresie. Zważywszy na przedmiot sprawy, w ramach której złożono rozpoznawany wniosek o prawo pomocy, a która dotyczy postępowania z zakresu pomocy i opieki społecznej, z mocy ustawy skarżąca z obowiązku ponoszenia tych kosztów jest zwolniona (art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało zatem umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.).
Wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje jednakże na uwzględnienie. Ocenę powyższą powzięto uwzględniając charakter prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego, w skład którego wchodzą: osoba o ograniczonych możliwościach zarobkowych (skarżąca - rencistka) oraz zdolności zarobkowych pozbawiona, tj. niepełnosprawne małoletnie dziecko, którego skarżąca jest przedstawicielem ustawowym, a ponadto charakter oraz wysokość źródeł dochodów uzyskiwanych w tym gospodarstwie ([...] zł tytułem renty pobieranej przez skarżącą oraz [...] zł tytułem zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego reprezentowanemu przez skarżącą wnukowi – według znajdującej się w aktach sprawy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2015 r.), co przekłada się bezpośrednio na warunki życiowe skarżącej, która potrzeby mieszkaniowe realizuje w lokalu komunalnym pozostającym w zasobach gminy. Przyjmując za wiarygodne oświadczenie skarżącej, iż niewysokie środki wpływające do budżetu domowego strony w całości muszą być przez nią przeznaczane na wydatki związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny oraz stwierdzając, że źródeł pozyskania środków koniecznych do pokrycia kosztów zastępstwa procesowego nie można upatrywać – z powodu jego braku – w majątku skarżącej referendarz sądowy uznał, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie posiada możliwości pokrycia we własnym zakresie kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło