I SA/Wa 350/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] sprawy ze skargi W. O. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 listopada 2023 r. nr 4572/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia 23 marca 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz W. O. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 9 listopada 2023 r., nr 4572/2023, Wojewoda Mazowiecki (dalej również jako "Wojewoda/organ") utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej również jako "Prezydent/organ I instancji") z 23 marca 2023 r., nr 147/SD/2023 orzekającą o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku M. (M.) i Z. małżonków M. z maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość pod nazwą M. część C, działka N [...], rej. hip. [...]", stanowiącego obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] (dalej również jako "nieruchomość warszawska"). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Nieruchomość warszawska znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej również jako "dekret/dekret warszawski"). Zgodnie z art. 1 dekretu, nieruchomość warszawska przeszła na własność gminy m.st. Warszawy. Następnie od 1950 r. stała się własnością Skarbu Państwa. Obecnie, nieruchomość warszawska stanowi własność Skarbu Państwa, a jej powierzchnia wynosi 913,75 m2, i zawiera się w działce ewidencyjnej nr [...], w obrębie [...]. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w Warszawie Oddział Ksiąg Wieczystych z 21 maja 1949 r., nr [...], tytuł własności nieruchomości warszawskiej uregulowany był na imię M. P., na mocy aktu kupna z 10 lutego 1942 r., na wniosek z dnia 21 maja 1942 r. za N 2 tej księgi. Z kolei do Wydziału Hipotecznego w dniu 24 lutego 1948 r. za N [...] Dziennika Ksiąg Wieczystych wpłynął wniosek o przepisanie prawa własności nieruchomości warszawskiej z M. P. - na imię Z. i M. małżonków M. w równych częściach niepodzielnie z tytułu nabycia na mocy aktu z 17 lutego 1948 r. za N rep. [...] Notariusza W. R. w Warszawie. W dniu 30 maja 1949 r. Z. i M. (M.) małżonkowie M. złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 dekretu, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia. Orzeczeniem administracyjnym z 24 października 1949 r., nr 4635/49/P Prezydent m. st. Warszawy odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku dekretowego. Decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z 9 lipca 2021 r., nr 167/SD/2021, umorzono jako bezprzedmiotowe postępowanie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej zainicjowane ww. wnioskiem dekretowym. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 22 marca 2022 r., nr 697/2022 uchylił decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 9 lipca 2021 r., nr 167/SD/2021 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z 23 marca 2023 r., nr 147/SD/2023, Prezydent m.st. Warszawy wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, po rozpatrzeniu wniosku M. (M.) i Z. małżonków M. z maja 1949 r. (data wpływu do organu – 30 maja 1949 r.) o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość pod nazwą M. część C, działka N [...], rej. hip. [...]", stanowiącego obecnie część działki ew. nr [...] z obrębu [...] orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji uznał, że z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość pod nazwą M. część C, działka [...], rej. hip. [...]", stanowiącego obecnie część działki ew. nr [...] z obrębu [...] wystąpiły osoby nieposiadające przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. ponieważ uprawnionym do złożenia wniosku jest dawny właściciel lub jego spadkobierca, nie zaś osoba wywodząca swój interes prawny z czynności cywilnoprawnej w postaci nabycia roszczeń dekretowych po dniu 21 listopada 1945 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. O., reprezentowana przez adwokata M. B. Wojewoda Mazowiecki, zaskarżoną decyzją z 9 listopada 2023 r., nr 4572/2023, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 23 marca 2023 r., nr 147/SD/2023. W uzasadnieniu swojej decyzji organ wyjaśnił, że kwestię nabycia praw i roszczeń wynikających z dekretu oraz występowania jako strona postępowania w sprawie o odszkodowanie była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że przelew wierzytelności odszkodowawczej z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nie prowadzi do powstania po stronie nabywcy roszczenia odszkodowawczego (cesjonariusza) interesu prawnego w domaganiu się od organu administracji publicznej ustalenia należnego odszkodowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. (którym musi legitymować się podmiot inicjujący jakiekolwiek postępowanie administracyjne, w tym również postępowanie o ustalenie odszkodowania za odjęcie prawa własności nieruchomości na podstawie art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami), jest norma prawa powszechnie obowiązującego, a nie skutki czynności prawnej dokonanej przez podmiot prawa cywilnego. Dla uzyskania przymiotu strony postępowania administracyjnego, niezbędne jest istnienie normy prawa materialnego, która łączyłaby z faktem zawarcia umowy przelewu wierzytelności skutek w postaci przypisania nabywcy wierzytelności interesu prawnego. Przedmiot czynności prawnej nie czyni z niej normy prawnej. Następnie w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 sierpnia 2022 r. sygn. akt I OSK 2875/20, I OSK 2034/20, I OSK 707/20, I OSK 1717/20, Sąd orzekł, że nabywcy roszczeń reprywatyzacyjnych nie mogą być stroną postępowań administracyjnych. Wojewoda wskazał także, że w wyrokach z 29 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na treść art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., w którym wskazano że w ciągu sześciu miesięcy od dnia przejęcia gruntu przez gminę kilka wymienionych w przepisie podmiotów może złożyć wniosek o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (lub prawa zabudowy) dotychczasowemu właścicielowi za symboliczną opłatą. Do grona tych podmiotów należy: właściciel gruntu, jego prawni następcy albo osoby reprezentujące jego prawa, a w niektórych przypadkach - także użytkownicy ziemi. Co oznacza, że to prawo można ustanowić na rzecz dotychczasowego właściciela, ewentualnie na rzecz jego spadkobierców, jako następców prawnych w ramach sukcesji uniwersalnej. Z kolei w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2022 r., sygn. akt I OPS 1/22 podniesiono, że: "za utrwalony i nie budzący wątpliwości w doktrynie i judykaturze należy uznać pogląd, że źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, musi być norma prawa materialnego, skoro tylko norma o takim charakterze może skutecznie kształtować treść i zakres praw przysługujących danej osobie." W obu wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono także, że źródłem interesu prawnego w prawie administracyjnym może być wyłącznie norma prawa materialnego, a interesu tego (o ile nie przewiduje tego norma prawna) nie kreuje dokonana przez podmioty czynność prawna mająca oparcie wyłącznie w prawie cywilnym (art. 509 Kodeksu cywilnego). Powyższe poglądy, zdaniem Wojewody, pozwalają na stwierdzenie, że zgodnie z art. 28 k.p.a. w związku art. 7 ust. 1 i 2 dekretu organ I instancji słusznie uznał, że z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomość hipotecznej "Nieruchomość pod nazwą M. część C, działka [...], rej. hip. [...]", położonej w Warszawie przy ul. [...], wystąpiły osoby nieposiadające przymiotu strony postępowania, ponieważ uprawnionym do złożenia wniosku jest dawny właściciel lub jego spadkobierca, nie zaś osobna wywodząca swój interes prawny z czynności cywilnoprawnej w postaci nabycia roszczeń dekretowych po dniu 21 listopada 1945 r. W ocenie organu, słusznie zatem wskazał organ I instancji, iż brak jest podstaw do uznania, że wniosek M. (M.) M. oraz Z. M. z maja 1949 r. został złożony przez osobę uprawnioną, tj. osobę posiadające interes prawny do zainicjowania przedmiotowego postępowania, dlatego umorzenie postępowania administracyjnego z tego powodu Wojewoda ocenił jako prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła W. O. (dalej również jako "Skarżąca"), reprezentowana przez adwokata M.B., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego polegającego na pominięciu części materiału dowodowego tj. faktu, iż akt notarialny z 10 lutego 1942 r. rep. [...] stanowił wykonanie zawartej przedwstępnej umowy przyrzeczenia kupna przedmiotowej działki zawartej w dniu 11 lutego 1930 r. oraz oświadczeń zawartych w akcie notarialnym, iż "na poczet umówionej ceny sprzedażowej, spółka sprzedawczyni otrzymała od M. P. w różnych terminach latach 1930 do 1933 łącznie sumę 5.448 zł.", co doprowadziło do naruszenia ww. przepisów; 2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu poprzez uznanie, że następcy prawni M. P. (nabywcy nieruchomości) nie mogą być następcami prawnymi dawnych właścicieli i nie mają interesu prawnego uprawniającego ich do wystąpienia z wnioskiem inicjującym niniejsze postępowanie, gdyż nie posiadają przymiotu strony postępowania administracyjnego oraz co za tym idzie strony postępowania dekretowego; 3) art. 28 k.p.a. na skutek dokonania przez organ oceny skuteczności czynności cywilno-prawnej w postaci notarialnej umowy kupna-sprzedaży z 17 lutego 1948 r., Rep. 532 sporządzonej przed notariuszem W. R. w Warszawie i bezpodstawne uznanie, że nie powoduje ona powstania praw podmiotowych w sferze prawa administracyjnego, podczas gdy zarówno w 1948 r., jak i obecnie jedynym organem powołanym do oceny ważności (skuteczności) notarialnej umowy kupna-sprzedaży nieruchomości jest sąd powszechny; 4) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie niniejszej wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony, a co za tym idzie koniecznym pozostaje umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek z uwagi na to, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie dało podstawy do stwierdzenia, że wnioskodawcy przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. z uwagi na brak interesu prawnego, przez co nie zasadnie umorzono postępowanie w sprawie; 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy organ I instancji niezasadnie odmówił skarżącej przymiotu strony postępowania, a w konsekwencji niezasadnie umorzył postępowanie; 6) art. 11 ust. 2 dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczpospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż umowa sprzedaży przedmiotowej nieruchomości jest nieważna, ponieważ została oparta na przepisach skierowanych przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom, podczas gdy przedmiotowa umowa sprzedaży została zawarta pomiędzy obywatelem polskim i T. "T." Spółka Akcyjna w Warszawie, w wykonaniu przedwstępnej umowy przyrzeczenia kupna ww. działki z 11 lutego 1930 r., natomiast cena sprzedaży w większości została zapłacona w okresie od 1930 r. do 1933 r. w łącznej sumie 5.448,00 zł i samo jej wykonanie nie może być uznane jako skierowane przeciwko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom; oraz że powiernik firmy T. "T." Spółka Akcyjna w Warszawie A. B. był w rozumieniu ww. ustawy przedstawicielem władz okupacyjnych, podczas gdy A. B. nie był podmiotem władz okupacyjnych; 7) art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 30 listopada 1939 r. o nieważności aktów prawnych władz okupacyjnych poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na uznaniu, iż przedmiotowa umowa sprzedaży była nieważna z mocy prawa, podczas gdy nieważne z mocy prawa były wszelkie akty prawne i zarządzenia władz okupujących na terytorium Państwa Polskiego dotyczące przenoszenia własności na rzecz obcych państw, obcych obywateli lub obcych osób prawnych, natomiast nabywca M. P. był obywatelem polskim, działał we własnym imieniu i nie reprezentował żadnych władz okupacyjnych; 8) art. 6 dekretu z dnia 30 listopada 1939 r. o nieważności aktów prawnych władz okupacyjnych poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na zaniechanie oceny działań powiernika A. B. przy uwzględnieniu zasad uczciwości i dobrej wiary oraz oceny sposobu wykonywania zarządu cudzym mieniem, co przy uwzględnieniu, iż akt notarialny z 10 lutego 1942 r. Rep. N [...] stanowił jedynie wykonanie przedwstępnej umowy przyrzeczenia kupna przedmiotowej nieruchomości z 11 lutego 1930 r., potwierdza, iż działalność powiernika nie była skierowana przeciwko Państwu Polskiemu oraz jego obywatelom, nie była sprzeczna z zasadami obowiązującego w Polsce porządku publicznego, a jej celem nie było zniszczenie narodu polskiego i zatarcie wszelkich śladów państwowości polskiej i polskości w ogóle. Mając powyższe zarzuty na uwadze, Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji Wojewody, oraz decyzji organu I instancji. Skarżąca wniosła również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumenty na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2024 r. uczestniczący w sprawie prokurator wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przepis art. 7 ust. 1 dekretu, stanowi że dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Z kolei, ust. 2 powyższego artykułu dekretu stanowi, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Taką też podstawę prawną żądania wnioskodawców przyjął w niniejszej sprawie Prezydent m.st. Warszawy, a rozpatrujący sprawę w instancji odwoławczej Wojewoda podzielił ją w pełni. Okolicznością bezsporną w sprawie jest, że umową kupna-sprzedaży z 17 lutego 1948 r., Nr Rep. [...], M. P. sprzedał Z. M. i M. (M.) M. w równych częściach niepodzielnie całość praw i roszczeń do nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. "Nieruchomość pod nazwą M. część C, działka N [...], rej. hip. [...] Wobec powyższego organy obu instancji stwierdziły, że umowa notarialna z 17 lutego 1948 r. (Rep. nr [...]) nie uprawnia – w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu – Z. M. i M.i (M.) M.j (ani ich następców prawnych), jako nabywców praw i roszczeń dekretowych do nieruchomości warszawskiej, do skutecznego ubiegania się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do tejże nieruchomości. Na tej podstawie Prezydent m.st. Warszawy oraz Wojewoda uznali, że w takich realiach sprawy jak brak interesu prawnego po stronie wnioskodawców, postępowanie winno być umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sądowi znana jest z urzędu okoliczność, że względem przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu Naczelny Sąd Administracyjny powziął uchwałę w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r., sygn. I OPS 1/23, w której stwierdzono, że: "Stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu." Abstrahując jednak od powyższej kwestii zauważyć należy, że uwadze organów uszło całkowicie, że wniosek dekretowy został złożony przez Z. M. i M. (M.) M. w dniu 30 maja 1949 r. (data wpływu do organu), a więc po terminie wynikającym z art. 7 ust. 1 dekretu. Bezspornym w sprawie jest bowiem to, że z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy Nr 27, tj. z dniem 25 listopada 1948 r., Gmina m.st. Warszawy objęła w posiadanie grunty położone na obszarze ograniczonym zachodnim brzegiem Wisły oraz południową, zachodnią i północną granicą miasta, które nie zostały objęte w posiadanie przez Gminę dotychczas, w tym położone przy ul. [...], ozn. hip. jako "Nieruchomości pod nazwą M. część C, działka N [...], rej. hip. [...]". Termin na złożenie wniosku dekretowego upłynął zatem w dniu 25 maja 1949 r. Niekwestionowane jest również to, że Z. M. i M. (M.) M. nie złożyli wniosku o przyznanie własności czasowej w powyższym terminie, o czym zresztą mieli świadomość wnosząc o przywrócenie terminu do jego złożenia, w następstwie czego Prezydent m.st. Warszawy orzeczeniem administracyjnym z 24 października 1949 r., nr 4635/49/P odmówił przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Analiza przepisu art. 7 ust. 1 dekretu prowadzi z kolei do wniosku, że warunkiem niezbędnym rozpatrzenia wniosku w tym trybie jest złożenie wniosku w zakreślonym przez ten przepis terminie. Złożenie wniosku o ustanowienie własności czasowej po upływie ustawowego terminu powodowało bowiem wygaśnięcie uprawnienia do jego zgłoszenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2003 r. sygn. akt I SA 130/02). Jest to zatem fundamentalna okoliczność warunkująca możliwość wnioskowania o przyznanie własności czasowej na podstawie przepisów dekretu, od oceny której orzekające w sprawie organy winny w ogóle rozpocząć, zanim jeszcze przystąpiły do oceny interesu prawnego wnioskodawców w tej sprawie. Tym samym organy naruszyły przepis art. 7 ust. 1 dekretu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. O charakterze prawnym terminu określonego w art. 7 dekretu jednoznacznie przesądziła uchwała podjęta w składzie pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r. sygn. akt OPK 19/96 wskazująca, że do terminu przewidzianego w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (art. 58-60). W uchwale tej wyjaśniono, że terminem zawitym jest termin, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa. Takiego stwierdzenia nie zawiera art. 7 ust. 1 dekretu, choć zakreśla dotychczasowemu właścicielowi termin zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. Przywrócenie terminu prawa materialnego jest dopuszczalne, ale tylko wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (vide: wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1985 r. sygn. akt IV SA 1091/96, z dnia 3 lutego 1995 r. sygn. akt IV SA 832/93; oraz wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1355/13; z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1087/04; z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt I OSK 133/05; z dnia 30 października 2009 r. sygn. akt I OSK 85/09; z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1227/09; z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 366/12; z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1544/11). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. Nieprawidłowe jest zatem stanowisko organów obu instancji, które pominęły istotną okoliczność faktyczną, że wniosek dekretowy Z. M. i M. (M.) M. został złożony z uchybieniem terminu, wskazanego w art. 7 ust. 1 dekretu, co świadczy o naruszeniu przez organy przepisów art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji również art. 105 § 1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wojewoda dodatkowo naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy nieprawidłowej decyzji Prezydenta. Skoro wniosek dekretowy nie mógł być w ogóle procedowany, z uwagi na uchybienie terminu materialnoprawnego do jego złożenia, to zdaniem Sądu, dokonywanie w chwili obecnej ustaleń i ocen w zakresie legitymacji wnioskodawców, jest bezprzedmiotowe, ponieważ jest to wtórna okoliczność wobec uchybienia terminu do złożenia wniosku dekretowego. Tym bardziej, że pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczący braku interesu prawnego po stronie nabywców praw i roszczeń z dekretu warszawskiego ukształtował się w latach 2022-2024, a więc na długo po fakcie nieterminowego złożenia wniosku przez samych nabywców (małżeństwo M.), co miało miejsce 30 maja 1949 r. W takiej sytuacji jedynym prawnie dopuszczalnym rozstrzygnięciem była odmowa jego uwzględnienia, a nie umorzenie postępowania z uwagi na brak interesu prawnego wnioskodawców. W przedmiotowej sprawie niezłożenie w terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji odmownej. Z powyższych względów, dla oceny legalności podjętych w tej sprawie rozstrzygnięć nie mają również znaczenia zarzuty skargi dotyczące skuteczności nabycia przez M. P. nieruchomości warszawskiej od T. "T." Spółka Akcyjna w Warszawie. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent winien dokonać kompleksowej oceny niniejszej sprawy, uwzględniając przy tym ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania sądowego w kwocie 697 zł (punkt drugi wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).