I SA/Wa 3502/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-22
Skład orzekający: Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, której przysługuje prawo do emerytury lub renty, ale której nie pobiera, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że skarżący posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący ma prawo do emerytury i renty, których nie pobiera, a także może wystąpić o wypłatę zgromadzonych środków. Ocena zasadności przyznanego świadczenia nie podlega kognicji sądów administracyjnych.Stan faktyczny
M. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Po oddaleniu skargi, M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a M. S. wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. odmówiono prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; 2. umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1. odmówić prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów.
Pismem z dnia 1 grudnia 2014 r. M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...], wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S.
Pismem z dnia 28 czerwca 2015 r., uzupełnionym w dniu 6 sierpnia 2015 r., M. S. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy.
Pismem z dnia 10 września 2015 r. M. S. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 13 sierpnia 2015 r. Skutkiem wniesionego sprzeciwu, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, postanowienie z dnia 10 września 2015 r. utraciło moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa).
Przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca.
W złożonym w dniu 6 sierpnia 2015 r. formularzu pomocy skarżący wskazał, że jest bezrobotny, a także nie pobiera renty ani emerytury, albowiem mu nie przysługują. Tymczasem z załączonej do akt administracyjnych sprawy informacji otrzymanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r., wynika, że M. S. przysługuje renta, której nie pobiera, a kwota zgromadzonego świadczenia za okres od [...] października 1998 r. do dnia [...] lipca 2014 r. wynosiłaby [...] zł netto. Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 27-28 ww. ustawy M. S. przysługuje prawo do emerytury jako osobie urodzonej przed [...] grudnia 1947 r. Wystarczającym zatem byłoby złożenie wniosku o przyznanie tego świadczenia. Ponadto skarżący może wystąpić o wypłatę zgromadzonych środków zapewniając tym samym kwotę niezbędną do ustanowienia pełnomocnika zawodowego. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że w jego ocenie ustalona renta jest świadczeniem nienależnym należy wskazać, że w niniejszym postępowaniu ocena zasadności przyznanego świadczenia, czy jego wysokości nie jest rozpoznawana, a ponadto nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący jest osobą, która posiada środki do życia i może zabezpieczyć kwotę niezbędną do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 165 § 1 w zw. z art. 246 § 2 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
O umorzeniu postępowania w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 249a p.p.s.a., albowiem rozpoznanie wniosku skarżącego w tym zakresie jest zbędne wobec przedmiotu sprawy, która dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu z zakresu pomocy i opieki społeczne, a skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczenia tych kosztów z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.).
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło