I SA/Wa 351/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi Miasta K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Miasta K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 351/07 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotową decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, zwana dalej "KKU", uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez gminę K. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] i przekazała sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez gminę K. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą Nr [...] gm. kat. [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy dla K. – [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w K. (zgodnie z wykazem zmian gruntowych – równoważników wykonanym w 1998 r. przez [...] Przedsiębiorstwo Geodezyjne Spółka z o.o. Biuro Miernicze za nr ks. robót [...] nr [...]), zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...], stanowiącej integralną część decyzji. Decyzją z dnia [...] września 2005 r. Nr [...] KKU uchyliła decyzję organu I instancji i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę K. prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu KKU wskazała, iż działka nr [...] została utworzona po dniu 27 maja 1990 r. wykazem zmian gruntowych z dnia 14 października 1998 r. Jako nie ujęta w księdze wieczystej Nr [...] według stanu z dnia 27 maja 1990 r. nie może być zatem przedmiotem komunalizacji dokonywanej na podstawie art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz.191 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą komunalizacyjną". Z tej przyczyny decyzję organu I instancji należało uchylić a postępowanie w przedmiocie komunalizacji nieruchomości umorzyć. Wyrokiem z dnia 17 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2007/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję KKU z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, iż istnienie przedmiotu komunalizacji nie jest uzależnione od tego, czy i jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów nieruchomość ta uległa po dniu 27 maja 1990 r. W konsekwencji uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości, która uzyskała nowe oznaczenie ewidencyjne w wyniku zmian w ewidencji gruntów w 1998 r. jest nieprawidłowe i narusza art.5 ust.1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Ponownie orzekając w sprawie KKU wskazała, co następuje. Przy ponownej ocenie sprawy uwzględnienia wymaga zmiana stanu prawnego, wywołująca skutki od dnia 1 stycznia 2006 r., a spowodowana wejściem w życie art.17a ust.1 – 3 ustawy komunalizacyjnej. W myśl tego przepisu organy orzekające w przedmiocie komunalizacji z mocy prawa mają orzekać nie tylko w odniesieniu do składników mienia zinwentaryzowanego i wnioskowanego do skomunalizowania, ale także i składników majątkowych nie objętych do dnia 31 grudnia 2005 r. inwentaryzacją w gminach, a więc w rozpatrywanej sprawie i nieruchomości z której, czy z których działka nr [...] została utworzona po dniu 27 maja 1990 r. i których nie wyodrębnioną nawet ewidencyjnie część składową stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. Skutki nowej regulacji mają znaczenie w sprawie, gdyż jeżeli okaże się (co dotąd nie było przedmiotem badania), że skomunalizowaniem z mocy samego prawa z dniem 27 maja 1990 r. już została objęta nieruchomość lub nieruchomości, z których utworzono działkę nr [...], to nie mogłaby zostać w tym samym trybie skomunalizowana działka nr [...], ponieważ byłoby to już mienie komunalne a nie ogólnonarodowe. Tym samym nie został dotąd wyjaśniony stan własnościowy przedmiotowego mienia wnioskowanego do skomunalizowania przez gminę miejską Kraków, co jest warunkiem możliwości wydania skutecznej decyzji komunalizacyjnej. Obowiązek sprawdzenia warunków komunalizowania mienia na podstawie art.5 ust.1 pkt 1 w związku z art.17a ust.3 ustawy komunalizacyjnej, w tym i należenia tego mienia, nałożył ustawodawca w pierwszej kolejności na właściwego miejscowo wojewodę. Z tych przyczyn należało w ocenie KKU decyzję organu I instancji uchylić i przekazać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W skardze na decyzję KKU Gmina Miejska K. podniosła, iż postępowania komunalizacyjne, o których mowa w art.17a ust.3 ustawy komunalizacyjnej dotyczą nieruchomości nieobjętych spisami przekazanymi do dnia 31 grudnia 2005 r. do właściwego wojewody. Nieruchomość, której dotyczy niniejsza sprawa była natomiast objęta spisem inwentaryzacyjnym wyłożonym do publicznego wglądu w dniach 3 luty – 4 marca 1999 r. W dniu 1 czerwca 2001 r. dokumentacja dotycząca tej nieruchomości została przekazana do Wojewody [...] w celu wydania decyzji komunalizacyjnej. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa działka stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa. Trudno przypuszczać, aby Wojewoda posiadając ewidencję prowadzonych przez siebie spraw wszczął postępowanie z urzędu odniesieniu do nieruchomości, w stosunku do których prowadzone jest postępowanie. Wszczęcie takiego postępowania mogło nastąpić jedynie do tych części nieruchomości, które nie były już objęte prowadzonymi postępowaniami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję KKU na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja uchybia przepisom postępowania administracyjnego obowiązującym w dacie jej wydania. Zaskarżona decyzja została wydana w rezultacie ponownego rozpoznania przez KKU odwołania od decyzji organu I instancji, stwierdzającego komunalizację przedmiotowej działki. Obowiązek ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego wyniknął z uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poprzedniej decyzji KKU, stwierdzającej niedopuszczalność komunalizacji działki [...] z racji tego, iż działka o takim oznaczeniu geodezyjnym nie istniała w dniu 27 maja 1990 r., a została utworzona po te dacie. Sąd zakwestionował rozumowanie KKU, wyrażając pogląd, iż późniejsze zmiany geodezyjne nie blokują możliwości komunalizacji albowiem jej przedmiotem jest konkretny składnik mienia Skarbu Państwa, tj. nieruchomość, która bez wątpienia istniała w dacie 27 maja 1990 r. (bez względu na to, czy geodezyjnie była oznaczona identycznie jak w dacie orzekania w postępowaniu komunalizacyjnym, czy też nie). W konsekwencji powyższego w wyroku zawarto zalecenie dla organu, aby rozpatrując sprawę ponownie ocenił, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w art.5 ust.1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej (z uwzględnieniem oceny prawnej Sądu dotyczącej wpływu zmian geodezyjnych na dopuszczalność komunalizacji). Zgodnie z art.153 p.p.s.a. zarówno ocena prawna jak i zalecenie Sądu zawarte w wyroku wiązały KKU przy ponownym orzekaniu w sprawie. Uznać należy, iż niezasadnie KKU odstąpiła od wypełnienia wspomnianego zalecenia, powołując się na zaszłą po wydaniu wyroku zmianę stanu prawnego. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie rozważania KKU odnośnie zastosowania art.17a ustawy komunalizacyjnej do nieruchomości, z których powstała działka [...], mają charakter wyłącznie teoretyczny. Nie opierają się one bowiem na konkretnych odniesieniach do stanu faktycznego sprawy. Skoro organ wyraził obawę, iż na podstawie art.17a ust.3 ustawy mogły zostać z urzędu skomunalizowane nieruchomości, z których została następnie utworzona działka [...], to winien był zasięgnąć w tym zakresie stosownych informacji w organie I instancji (w trybie art.136 k.p.a.). W braku podjęcia takich działań założenie, iż art.17a ust.3 ustawy komunalizacyjnej uniemożliwia KKU merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy należy uznać za gołosłowne, w związku z czym zastosowanie w postępowaniu odwoławczym art.138 § 2 k.p.a. (instytucji procesowej będącej wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy) za zdecydowanie przedwczesne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza art.7, 77§1, 138§2 k.p.a. i art.153 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art.152 oraz art.200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.