I SA/Wa 3523/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu 23 lipca 2014 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] wpłynęło pismo P. P., reprezentowanej przez matkę – J. P., zawierające wniosek o wydanie decyzji w sprawie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. We wniosku pełnomocnik wnioskodawczyni oświadczyła, że nie wyraża zgody na kolejny wywiad środowiskowy. Ostatni wywiad miał miejsce 30 maja 2014 r. i w ocenie pełnomocnika strony jest ważny do 30 listopada 2014 r. Decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Prezydent [..] potwierdził prawo P. P. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez okres 90 dni, tj. od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 26 października 2014 r. Podstawę prawną decyzji organu I instancji stanowił art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 7 ust. 3, art. 54 ust. 1, 5 i 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2014 r. Prezydent W. wyjaśnił, że z uwagi na fakt, że pełnomocnik P. P. (a prywatnie matka wnioskodawczyni) nie wyraziła zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, nie było możliwe uzyskanie aktualnych danych o sytuacji dochodowej P. P.. Ponieważ jednak sytuacja zdrowotna wnioskodawczyni wymaga kontaktu ze służbami medycznymi, szczególnie w sytuacjach nagłych, co ostatnio miało miejsce w dniu 1 września 2014 r., postępowanie w sprawie ww. wniosku przeprowadzono w oparciu o posiadane dokumenty i zawarte tam informacje (w tym ostatni rodzinny wywiad środowiskowy z dnia 30 maja 2014 r.). Prezydent w. stwierdził, że z uwagi na brak możliwości objęcia P.P. ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pobierania zasiłku stałego (w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności toczy się postępowanie odwoławcze w Sądzie Rejonowym w W., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych), pomimo braku aktualnego rodzinnego wywiadu środowiskowego, zasadnym jest przyznanie z urzędu – na podstawie art. 54 ust. 5 ustawy – prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Posiadane przez Ośrodek Pomocy Społecznej informacje pozwalają stwierdzić, że spełnione są kryteria wynikające z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 54 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jak następnie wyjaśnił, ponieważ zgodnie z decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługiwało wnioskodawczyni do dnia 28 lipca 2014 r., to na podstawie obecnej decyzji prawo to przyznane zostało od dnia 29 lipca 2014 r. Prezydent W. decyzji z dnia [...] września 2014 r. nadał – na podstawie art. 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "Kpa" – rygor natychmiastowej wykonalności. Od rozstrzygnięcia organu I instancji odwołanie wniosła P. P., reprezentowana przez matkę – J. P., podnosząc, że decyzja powinna obejmować uprawnienia do świadczeń od 1 kwietnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu Kolegium podzieliło stanowisko Prezydenta W., że P. P. spełnia ustawowe kryteria dla przyznania prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Stosownie do art. 54 ust. 3 ustawy ma bowiem polskie obywatelstwo, zamieszkuje na terytorium Polski oraz spełnia kryterium dochodowe. Odnosząc się do zarzutu odwołania odnośnie konieczności przyznania świadczenia od dnia 1 kwietnia 2014 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 54 ust. 7 ustawy, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest: 1) dzień złożenia wniosku, 2) w przypadku udzielania świadczeń w stanie nagłym – dzień udzielenia świadczenia, chyba że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Poprzednio P. P. na podstawie decyzji z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] miała ustalone prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych od dnia 30 kwietnia 2014 r. do dnia 28 lipca 2014 r. Z uwagi na powyższe, w ocenie Kolegium, zasadnym było przyznanie wnioskodawczyni prawa do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 26 października 2014 r. Ustosunkowując się do nadanego decyzji z dnia [...] września 2014 r. rygoru natychmiastowej wykonalności Kolegium zaznaczyło, że podstawę prawną powinien stanowić w niniejszej sprawie art. 108 § 1 Kpa. Zgodnie w ww. przepisem, decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu II instancji, zachodzi przesłanka konieczności ochrony zdrowia oraz wyjątkowo ważny interes strony. Zatem jako podstawa prawna w pkt 2 kwestionowanej decyzji winien być wskazany art. 108 § 1 Kpa, a nie jak błędnie wskazał Prezydent W. – art. 130 § 4 Kpa. Zdaniem Kolegium, powyższe uchybienie nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie, skoro podstawa prawna dopuszczająca nadanie rygoru istnieje, tj. przepis art. 108 Kpa, jak również są spełnione przesłanki w nim zawarte. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 23 października 2014 r., nr [...] wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. P. podnosząc, że konkluzja uzasadnienia decyzji ("Biorąc powyższe, wobec faktu, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, orzeczono jak na wstępie") jest sprzeczna z orzeczeniem wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymującym w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie skarżącej, takie podejście członków organu kolegialnego orzekającego w niniejszej sprawie, stanowi obrazę jej osoby, działanie na szkodę osoby długotrwałe i ciężko chorej oraz stwarza zagrożenie dla jej życia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] sprostowało z urzędu, na podstawie art. 113 § 1 Kpa, błąd pisarski zawarty w decyzji z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w ten sposób, że w uzasadnieniu decyzji, na stronie 4, zamiast zdania "Biorąc powyższe, wobec faktu, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, orzeczono jak na wstępie" winno być "Biorąc powyższe, wobec faktu, że kwestionowana decyzja odpowiada prawu, orzeczono jak na wstępie". Na rozprawie ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej poparł skargę mocodawczyni z dnia 24 listopada 2014 r. i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. potwierdzająca prawo P. P. do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez okres 90 dni, tj. od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 26 października 2014 r. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo: inne, niż ubezpieczeni, osoby posiadające obywatelstwo polskie i posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które spełniają kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, co do których nie stwierdzono okoliczności, o której mowa w art. 12 tej ustawy, na zasadach i w zakresie określonych dla ubezpieczonych – zwane dalej "świadczeniobiorcami". Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń opieki zdrowotnej świadczeniobiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, jest decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, potwierdzająca to prawo (art. 54 ust. 1 ustawy). Decyzja o potwierdzeniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej wydawana jest na wniosek świadczeniobiorcy, a w przypadku stanu nagłego – na wniosek świadczeniodawcy udzielającego świadczenia opieki zdrowotnej złożony niezwłocznie po udzieleniu świadczenia (art. 53 ust. 4 ustawy). Stosownie do przepisu art. 54 ust. 3 ustawy decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się po: 1) przedłożeniu przez świadczeniobiorcę, o którym mowa w ust. 1, dokumentów potwierdzających: • posiadanie obywatelstwa polskiego, • zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego; 3) stwierdzeniu spełniania kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; 4) stwierdzeniu braku okoliczności, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w wyniku przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w pkt 2. Podstawę do odmowy potwierdzenia prawa do świadczeń zdrowotnych stanowi sytuacja, gdy dana osoba nie spełnia kryteriów finansowych, o których mowa w art. 8 ww. ustawy lub gdy występują przesłanki, o których mowa w art. 12 tej ustawy. W realiach niniejszej sprawy, pomimo braku zgody pełnomocnika wnioskodawczyni na przeprowadzenie kolejnego wywiadu środowiskowego, słusznie organy stwierdziły, że posiadana dokumentacja (w tym ostatni rodzinny wywiad środowiskowy z dnia 30 maja 2014 r.) uzasadnia konieczność przyznania P. P. prawa do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Wnioskodawczyni posiada bowiem obywatelstwo polskie, zamieszkuje na terytorium Polski oraz spełnia kryterium dochodowe. Ponadto jej sytuacja zdrowotna wymaga kontaktu ze służbami medycznymi, szczególnie w sytuacjach nagłych (vide: k. 1292 akt administracyjnych). Zasadnie też przedmiotowe świadczenie zostało przyznane od dnia 29 lipca 2014 r. do dnia 26 października 2014 r. Stosownie bowiem do art. 54 ust. 7 ustawy, prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje przez okres 90 dni od dnia określonego w decyzji, którym jest: 1) dzień złożenia wniosku, 2) w przypadku udzielania świadczeń w stanie nagłym – dzień udzielenia świadczenia, chyba że w tym okresie świadczeniobiorca zostanie objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. W przedmiotowej sprawie wniosek o wydanie decyzji w sprawie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wpłynął do organu w dniu 23 lipca 2014 r. Ponadto w okresie od dnia 30 kwietnia 2014 r. do dnia 28 lipca 2014 r. P. P. – na podstawie decyzji Prezydenta W. z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] – miała ustalone prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Brak było zatem podstaw prawnych, by przedmiotowe świadczenie ustalone zostało od dnia 1 kwietnia 2014 r. Sąd podziela również rozważania Kolegium w przedmiocie konieczności nadania decyzji z dnia [...] września 2014 r. rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kpa, a nie jak błędnie wskazał Prezydent W. – art. 130 § 4 Kpa. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku korelacji rozstrzygnięcia Kolegium opartego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, a konkluzją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ("Biorąc powyższe, wobec faktu, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, orzeczono jak na wstępie"), to – w ocenie Sądu – ta oczywista omyłka pisarska nie ma wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, skoro z całości decyzji z dnia [...] października 2014 r. jednoznacznie wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. Ponadto powyższy błąd został sprostowany postanowieniem Kolegium z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]. Uwzględniając wyżej omówione okoliczności Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie wydały decyzje w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Ponadto wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy wydawaniu decyzji. W związku z tym skarga P. P. nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.