I SA/Wa 3524/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-18
Skład orzekający: WSA Dariusz Pirogowicz, WSA Bożena Marciniak, WSA Piotr Przybysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, mimo że jej emerytura jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten jest jasny i nie wymaga wykładni systemowej ani celowościowej. Zróżnicowanie uprawnień do świadczeń nie stanowi naruszenia zasady równości konstytucyjnej, a organy administracji w przypadku decyzji związanych są zobligowane do zastosowania prawa zgodnie z jego brzmieniem.Stan faktyczny
Skarżąca I. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Piotr Przybysz (spr.) Protokolant referent stażysta Jolanta Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Pismem z dnia 19 listopada 2014 r. I. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
I. K. złożyła w dniu 13 sierpnia 2014 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem M. K., posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Do wniosku została dołączona między innymi decyzja ZUS Oddział w P. z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...], o przyznaniu emerytury od dnia [...] marca 2012 r. oraz decyzja ZUS Oddział w P. z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], o przyznaniu emerytury od dnia [...] marca 2012 r.
Prezydent miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 17 oraz 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013 r., poz. 3), § 2 pkt 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 959) oraz art. 104 i art. 130 ust. 2,4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz.267 ze zm.), odmówił I. K. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na M. K. – z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do emerytury, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych wyklucza przyznanie prawa do świadczenia rodzinnego.
I. K. w odwołaniu od tej decyzji podniosła, że przysługująca jej emerytura jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego i dlatego odwołująca się wnosi o dopłatę różnicy między świadczeniem a emeryturą, co byłoby zgodne z konstytucyjną zasadą równości.
Decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) w związku z art. 17 ust. 1, ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji przytoczono treść przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1a oraz ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, po czym stwierdzono, że skoro z akt sprawy wynika w sposób bezsporny, że odwołująca się ma ustalone prawo do emerytury, to świadczenie pielęgnacyjne jej nie przysługuje.
Na decyzję tę I. K. pismem z dnia 19 listopada 2014 r. wniosła przywołaną na wstępie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzja została zaskarżona w całości. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych polegającą na błędnym zastosowaniu wykładni językowej powołanego przepisu, podczas gdy organ powinien zastosować wykładnię systematyczną i celowościową. Zastosowana przez organ wykładnia gramatyczna jest w ocenie Skarżącej sprzeczna z zasadą ochrony rodziny i równości wyrażoną w art. 32 i 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W skardze ponadto zarzucono naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, oraz naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, przez mechaniczne stosowanie prawa – nie bacząc przy tym na zasady współżycia społecznego i dobro jednostki, a w szczególności osób niepełnosprawnych i ich opiekunów.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przytaczając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
Nie jest przedmiotem sporu to, że Skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Sąd podziela pogląd, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych okoliczność ta wyklucza przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można podzielić poglądu Skarżącej o konieczności odrzucenia wykładni językowej przywołanego przepisu i potrzebie dokonania wykładni systemowej i celowościowej. Analizowany przepis jest sformułowany w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Należy zauważyć, że w ocenie Sądu nie można przyjmować założenia, że skoro Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), to każdy wniosek o udzielenie pomocy rodzinie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej powinien być zaspokojony. Państwo może określać warunki udzielania pomocy rodzinom, w tym przesłanki odmowy udzielenia pomocy. Zróżnicowanie uprawnień do pomocy ze strony Państwa nie stanowi samo w sobie naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Sąd nie podziela zarzutu Skarżącej naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej. Zarzut taki można stawiać wyłącznie w przypadku kwestionowania prawidłowości decyzji uznaniowej, bowiem wyłącznie wtedy organ jest zobligowany do wyważania interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Nie można natomiast wyważać tych interesów wówczas, gdy organ wydaje decyzję związaną. Treść rozstrzygnięcia jest wówczas zdeterminowana przez przepisy prawa i organ jest zobligowany do wydania decyzji o określonej treści, gdy stwierdzi istnienie określonego stanu faktycznego, opisanego w hipotezie normy prawnej. Odnosząc to stwierdzenie do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy powiedzieć, że organ był zobligowany do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, skoro stwierdził, że Skarżąca posiada prawo do emerytury. Z tego względu nie można również podzielić zarzutu Skarżącej o naruszeniu przez organ art. 8 k.p.a. Na marginesie należy dodać, że zasady współżycia społecznego mogą być brane pod uwagę przez organy administracji rozstrzygające sprawy indywidualne jedynie wówczas, gdy przepis prawa wskazuje wprost, że organ rozstrzygając sprawę powinien uwzględnić również zasady współżycia społecznego.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, przepisy prawa materialnego jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane przez organy obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło