I SA/Wa 353/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., nr [...], orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa udziałów w nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, należących do A. L. z G. ([...] części) i do F. N. z A. ([...] części), położonej w obrębie [...], przeznaczonej na cele budowy autostrady [...] na odcinku od ul. [...] do węzła "[...]" oraz o ustaleniu odszkodowania na rzecz A. L. z G. oraz F. N. z A., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. w całości i orzekł o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał, że opisana wyżej nieruchomość oznaczona jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], decyzją Wojewody [....] z dnia [...] maja 1998 r. została przeznaczona na cele budowy autostrady [...] na odcinku od ul. [....] do węzła "[...]". Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa udziałów w powyższej nieruchomości należących do A. L. z G. ([...] części) i do F. N. z A. ([...] części) oraz o ustaleniu na rzecz w/w stosownego odszkodowania. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. W. K. zwrócił się do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2000 r. wskazując, że jako spadkobierca S. K. – współwłaściciela działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym zakończonym powyższą decyzją, którego przedmiotem były wskazane działki. W. K. wskazał również, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] stycznia 2007 r., sygn. akt [...] Ns [...], zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] października 1979 r., sygn. akt [...] Ns [...] nabył spadek po S. K. O wywłaszczeniu w/w działek na rzecz Skarbu Państwa dowiedział się zaś z pisma Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] maja 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2000 r., zaś decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku o wznowienie wskazując, że w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] października 1979 r., na podstawie którego spadek po S. K. odziedziczył Skarb Państwa, było obowiązujące. Udział w [....] cz. w prawie własności w/w działek należących uprzednio do S. K. nigdy nie stanowił zatem przedmiotu postępowania wywłaszczeniowego. Postępowanie wywłaszczeniowe zakończone decyzją z dnia [...] maja 2000 r. obejmowało swym zakresem jedynie udziały we wskazanych wyżej działkach będące własnością A. L. z G. w [...] części i F. N. z A. w [...] części. Odwołanie od powyższej decyzji złożył W. K. zarzucając, że uczestnikami postępowania wywłaszczeniowego powinni być prawowici spadkobiercy S. K. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wniosku z dnia [...] maja 1999 r. postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte w stosunku do prawa własności części nieruchomości będącej własnością A. L. z G. w [...] części oraz F. N. z A. w [...] części. W dniu wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowa nieruchomość w pozostałej części stanowiła własność Skarbu Państwa. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla K. jako właściciele opisanej wyżej nieruchomości figurowali F. z A. N. w [...] części, A. z G. L. w [...] części, M. C. w [...] części, J. M. w [...] części, S. K. w [...] części oraz Skarb Państwa w [...] części. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K. z dnia [...] października 1979 r. Skarb Państwa nabył z dobrodziejstwem inwentarza spadek po S. K. zmarłym w dniu [...] maja 1979 r. W skład spadku wchodził udział w wysokości [...] części w prawie własności przedmiotowej nieruchomości. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. Skarb Państwa nabył od M. C. oraz od spadkobierców J. M. przysługujący im udział w prawie własności przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] części. Decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Wojewoda [...] orzekł zaś o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] należącej w [...] części do A. L. z G. i w [...] części do F. N. z A. Tym samym udział w wysokości [...] w prawie własności przedmiotowej nieruchomości należący do S. K. nie był przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2000 r., a zatem W. K., będący spadkobiercą S. K. nie może zostać uznany za stronę w/w postępowania wywłaszczeniowego. Oznacza to, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ odwoławczy wskazał rodzaje decyzji jakie mogą zapaść w wyniku przeprowadzonego wznowionego postępowania, określone w art. 151 kpa oraz przytoczył wyrok sądu administracyjnego gdzie zaznaczono, że stwierdzenie, iż żądanie wznowienia pochodzi od podmiotu niemającego przymiotu strony nie uzasadnia umorzenia postępowania wszczętego na podstawie art. 149 § 1 kpa. Prawidłowym rozstrzygnięciem w takiej sytuacji jest odmowa uchylenia dotychczasowej decyzji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. K. zarzucił naruszenie art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, jak również braku tych elementów w samym uzasadnieniu decyzji, tj. naruszenie art. 107 § 3 kpa, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie art. 28 kpa poprzez pozbawienie go przymiotu strony. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczył, że uczestnikami postępowania wywłaszczeniowego powinni być prawnie ustaleni spadkobiercy właścicieli nieruchomości. Skoro nastąpiła zmiana postanowienia spadkowego, to Skarb Państwa od początku był niesłusznie uznawany za spadkobiercę S. K. Skarżący przytoczył orzecznictwo sądowadministracyjne i poglądy doktryny odnoszące się do pojęcia strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa i podkreślił, że jako spadkobierca S. K. nie uczestniczył w postępowaniu wywłaszczeniowym, którego przedmiotem były działki których spadkodawca był właścicielem, gdyż błędnie za spadkobiercę uznawany był Skarb Państwa. Wniosek o wznowienie postępowania jest więc zasadny. W tej sytuacji W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przeprowadzenie postępowania o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego zgodnie z jego wnioskiem, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa lub art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W związku z czym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz w art. 145a kpa i art. 145b kpa następuje tylko na żądanie strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa). Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Z powyższego wynika zatem, że po wznowieniu postępowania organ prowadzi postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie czy w sprawie zachodzą podstawy wznowienia postępowania, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa i art. 145b § 1 kpa. Jeżeli po przeprowadzeniu takiego postępowania organ stwierdzi, że nie zaistniała żadna z przesłanek wznowienia postępowania, wydaje wówczas decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). W rozpoznawanej sprawie W. K., występując z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wywłaszczeniową z dnia [...] maja 2000 r., jako podstawę wznowienia powołał art. 145 § 1 pkt 4 kpa wskazując, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia [...] stycznia 2007 r., sygn. akt [...] Ns [...], zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia [...] października 1979 r., sygn. akt [...] Ns [...] nabył spadek po S. K. i jako spadkobierca S. K. – współwłaściciela działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda [...] wznowił postępowanie. Zaskarżoną decyzją Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylił zaś decyzję organu pierwszej instancji umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2000 r. i odmówił uchylenia powyższej decyzji wywłaszczeniowej. Organ uznał bowiem, że w sprawie nie została spełniona powołana przez skarżącego przesłanka do wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Zauważyć trzeba, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że decyzją z dnia [...] maja 2000 r. orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności jedynie części nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], tj. udziałów należących do A. L. z G. w [...] części i do F. N. z A. w [...] części oraz o ustaleniu na rzecz w/w stosownego odszkodowania. Przedmiotowa decyzja wywłaszczeniowa nie obejmowała swym zakresem udziałów we wskazanej nieruchomości należących do pozostałych jej współwłaścicieli (czy też ich spadkobierców), w tym w szczególności [...] części nieruchomości należącej uprzednio do S. K. Przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego były jedynie udziały w nieruchomości stanowiące własność A. L. z G. oraz F. N. z A. Nie można zatem uznać, że przymiot strony postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2000 r. przysługiwać powinien spadkobiercy S. K. Jak wskazano udziały w nieruchomości należące do pozostałych współwłaścicieli nie były przedmiotem tego postępowania, a tym samym współwłaściciele ci nie byli jego stronami. Zaznaczyć przy tym trzeba, że na ocenę powyższą nie ma wpływu powoływana przez skarżącego okoliczność, iż na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia [...] stycznia 2007 r., sygn. akt [...] Ns [...], zmieniającego postanowienie Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia [...] października 1979 r., sygn. akt [...] Ns [...], nabył on spadek po S. K. Okoliczność ta nie powoduje bowiem nadania przymiotu strony postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Słusznie zatem organ uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a tym samym brak było podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2000 r. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych w skardze przepisów kpa. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.