I SA/Wa 3538/14

WyrokWSA w Warszawie2015-03-20

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Marta Kołtun-Kulik, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości może nastąpić, jeśli prawo użytkowania wieczystego nie zostało wpisane do księgi wieczystej przed datą wskazaną w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca był użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu wskazanym w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Prawo użytkowania wieczystego powstaje z chwilą wpisu do księgi wieczystej, który ma moc wsteczną od daty złożenia wniosku o wpis. Nawet prawomocny wyrok sądu stwierdzający obowiązek złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nie zastępuje obowiązku uzyskania wpisu w księdze wieczystej dla powstania tego prawa.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Organ pierwszej instancji odmówił przekształcenia, wskazując, że prawo użytkowania wieczystego nie zostało wpisane do księgi wieczystej przed datą wymaganą przez ustawę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa i spóźnione ujawnienie prawa użytkowania wieczystego przez organ.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2015 r. sprawy ze skargi A. D.-P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium w [...] (SKO), po rozpatrzeniu odwołania A.D. (Skarżąca) od decyzji z dnia [...] Zarządu [...] (Zarząd) o odmowie przekształcenia w prawo własności, przysługującego Skarżącej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w [...] w [...] ul. [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m 2 dla której Sąd Rejonowy [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] (Nieruchomość), stanowiącej własność [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym : Wnioskiem z 24 lutego 2014 r. Skarżąca wystąpiła o przekształcenie przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Decyzją z [...] Zarząd odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U: z 2012 r. poz. 83, dalej : "ustawa") osoby fizyczne i prawne będące w dniu [...] użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Organ wyjaśnił następnie, że orzeczeniem Sądu Rejonowego [...] Wydział I Cywilny z dnia [...][...], Skarżąca uzyskała zastępcze oświadczenie woli [...] o ustanowieniu na jej rzecz prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości. Wniosek o ujawnienie powyższego prawa w księdze wieczystej złożony został przez Skarżącą w dniu [...]. Powołując się na treść art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1007 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm., dalej "u.g.n.") art. 626 8 § 1o k.p.c. oraz art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, Zarząd stanął na stanowisku, że Skarżącej przysługuje prawo użytkowania wieczystego dopiero od dnia złożenia wniosku o ujawnienie prawa użytkowania wieczystego, czyli od dnia [...]. Oznacza to, że w dacie wskazanej w treści art. 1 ust. 1 ustawy, to jest w dniu [...] Skarżącej nie przysługiwało prawo użytkowania wieczystego gruntu. W konsekwencji, w ocenie organu, przysługujące Skarżącej prawo użytkowania wieczystego nie może zostać przekształcone w prawo własności w trybie art. 1 ust. 1 ustawy. Skarżąca złożyła od powyższej decyzji odwołania wskazując, że w jej ocenie winę za spóźnione ujawnienie użytkowania wieczystego gruntów ponosi wyłącznie Zarząd i wniosła o zmianę decyzji tak by nastąpiło wnioskowane przez nią przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Wskazała również, że wyrok Sądu Rejonowego zawierał kompletne oświadczenie właściciela oddającego nieruchomość w użytkowanie wieczyste i dorozumianą zgodę przyjęcia nią prawa użytkowania wieczystego. SKO opisaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji podzielają w pełni ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną zawarte w rozstrzygnięciu Zarządu. Skarżąca wniosła na decyzję SKO skargę do tutejszego sądu wskazując, że decyzja ta potwierdza wyrządzenie szkody spóźnionym, naruszającym prawo ujawnieniem prawa użytkowania wieczystego i nie uwzględnia naruszenia przez organ pierwszej instancji art. art. 10 § 1 oraz art. 9 k.p.a. i wniosła o zmianę decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie wskazać należy, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w trybie przepisów ustawy może nastąpić jedynie w przypadku, w którym dana osoba była użytkownikiem wieczystym danej nieruchomości w dniu [...]. Sąd podziela również pogląd wyrażony w decyzjach organów obu instancji, zgodnie z którym prawo użytkowania wieczystego powstaje z datą jego wpisu do księgi wieczystej (art. 27 u.g.n.), przy czym wpis ma moc wsteczną od daty złożenia wniosku (art. 626 8 § 1o k.p.c. oraz art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece). W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że prawo użytkowania wieczystego do Nieruchomości powstało z dniem złożenia przez Skarżącą wniosku o jego wpis do księgi wieczystej to jest z dniem [...]. Skarżąca w toku postępowania sądowego wskazała, że wyrok Sądu Rejonowego [...] Wydział I Cywilny z dnia [...][...], zawierał kompletne oświadczenie właściciela oddającego nieruchomość w użytkowanie wieczyste i dorozumianą zgodę przyjęcia przez nią tego użytkowania. Odnosząc się do tego argumentu wyjaśnić należy, że prawomocny wyrok sądu stwierdzający obowiązek złożenia określonego oświadczenia woli zastępuje tylko to oświadczenie, chyba że chodzi o wyrok stwierdzający obowiązek zawarcia umowy przyrzeczonej, ewentualnie o wyrok uwzględniający powództwo zgodnie z żądaniem pozwu (por. Kodeks postępowania cywilnego Tom II Komentarz do art. 506-1217 pod red. A. Zielińskiego, Warszawa 2006, str. 1242). Jednak nawet w takiej sytuacji, dla powstania prawa użytkowania wieczystego niezbędne jest uzyskanie wpisu w księdze wieczystej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 r. IV CSK 323/07). Wobec powyższego okoliczność; że organy obu instancji nie badały, czy wyrok zastępujący oświadczenie woli [...] był wyrokiem potwierdzającym obowiązek zawarcia umowy przyrzeczonej czy też wyrokiem uwzględniającym powództwo zgodnie z żądaniem pozwu nie ma wpływu na wynik sprawy. Również argumenty Skarżącej zmierzające do wykazania, że wyrok obejmował również jej zgodę na przyjęcie użytkowania wieczystego nie mogą zostać uznane za mające wpływ na wynik sprawy. Jak już bowiem wyżej wskazano, także w takiej sytuacji dla powstania prawa użytkowania wieczystego konieczne było dokonanie wpisu do księgi wieczystej. Skarżąca podnosiła, że decyzja SKO wydana została z naruszeniem art. 9 i 10 k.p.a. Zarzuty te sąd uznaje za niezasadne. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty zmierza w istocie do wykazania, że organ pierwszej instancji zaniechał dokonania wpisu do księgi wieczystej, ewentualnie zaniechał poinformowania jej o konieczności dokonania wpisu do księgi wieczystej. W ocenie sądu zarzuty te nie mogą być uznane za dotyczące niniejszego postępowania administracyjnego, to jest postępowania o wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżąca w toku owego postępowania była już użytkownikiem wieczystym wpisanym do księgi wieczystej. Fakt, że (jak twierdzi Skarżąca, sąd tej okoliczności nie bada z przyczyn wskazanych poniżej) po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] z dnia [...] [...], miasto [...] nie poinformowało Skarżącej o konstytucyjnym charakterze wpisu do księgi wieczystej pozostaje bez wpływu na wynik sprawy administracyjnej, zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...]. Sprawa ta powstała bowiem dopiero z chwilą wystąpienia przez Skarżącą z wnioskiem o przekształcenie przysługującego jej prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i dopiero od tego momentu po stronie organu zaistniały obowiązki wynikające z przepisów k.p.a. W ocenie sądu również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Istotnie, Skarżąca nie została poinformowana ani przez organ pierwszej instancji ani też przez organ drugiej instancji o możliwości skorzystania z prawa zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Tym niemniej Skarżąca nie wykazała, by uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd takiego wpływu na wynik sprawy również nie dostrzega, a zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylenie decyzji możliwe jest jedynie w razie zaistnienia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło