I SA/Wa 357/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę S. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1993 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez Gminę S. własności nieruchomości opisanej w sentencji decyzji. Po rozpatrzeniu wniosku P. A. o stwierdzenie nieważności tej decyzji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym. Pismem z dnia 26 kwietnia 2003 r. P. A. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając Ministrowi Spraw Wewnętrznych niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego i podtrzymując stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej; twierdził również, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie uwzględnia faktu, że wnioskodawca – P. A. - posiadał faktycznie tę nieruchomości, co stanowi, zdaniem wnioskodawcy, podstawową przesłankę do wskazania interesu prawnego, niezbędnego do uznania za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Z ustaleń organu wynika, że zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Pojęcie strony zostało określone w art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym komunalizacji (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 1993 r. sygn. akt II SA 1783/93, nie publikowany) utrwalił się pogląd, że stronami postępowania komunalizacyjnego są tylko Skarb Państwa i właściwa miejscowo gmina, a zatem, zdaniem organu, wnioskodawca nie ma legitymacji do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Zdaniem organu, z akt zgromadzonych w sprawie, w tym wypisów z ewidencji gruntów i wyjaśnień nadesłanych przez Wojewodę [...], wynika, że przedmiotowa nieruchomość była własnością Skarbu Państwa, stanowiła plac szkolny, i do 1993 r. znajdowała się w zarządzie Kuratorium Oświaty w S. P.A. nie przedstawił żadnych argumentów ani żadnych dowodów uzasadniających istnienie jego tytułu prawnego do skomunalizowanej nieruchomości, a zatem, zdaniem organu, nie korzysta on z przymiotu strony postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r., i nie może żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. A., zarzucając decyzji naruszenie prawa poprzez przyjęcie, iż nieruchomość, która jest przedmiotem postępowania była własnością Skarbu Państwa, gdy w rzeczywistości nigdy własnością Skarbu Państwa nie była, a jedynie mieniem wydzielonym podczas scalania gruntów z gruntów mieszkańców wsi M. na boisko, mleczarnię i dom [...], i powinna być traktowana jako wspólne mienie mieszkańców wsi lub mienie wspólnoty gruntowej; nie ma żadnych dowodów, że została ona przejęta na własność Państwa. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik postępowania, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stanie faktycznym ustalonym przez Wojewodę [...], mimo, że wnikliwa ocena dokumentów pozwala na ustalenie, że brak jest dowodów, iż nieruchomość będąca przedmiotem postępowania stanowiła własność Skarbu Państwa, a formalne przekazanie mienia na poczet mienia komunalnego gminy nic nie mogło zmienić wobec istnienia zasady, że nie można dać więcej niż się ma. Skarżący podniósł, że pogwałcono prawo do równego traktowania obywateli wobec prawa, ochrony prawa własności i prawa dziedziczenia, określonych w art. 21 i 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], wydanej na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdzającej nabycie przez Gminę S. własności nieruchomości. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku P. A. o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę S. prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Rozpatrując niniejszą sprawę należy zauważyć, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna, poddana nadzorowi w trybie nadzwyczajnym, jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Prawidłowo organ uznał, że stosownie do art. 157 § 2 kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Sąd podziela stanowisko organu, że stronami postępowania komunalizacyjnego, toczącego się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.) są Skarb Państwa, który prawo własności traci, i właściwa gmina, która prawo własności nabywa. Inny podmiot może domagać się udziału w sprawie w charakterze strony, jeżeli wykaże, że przysługuje mu prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanego mienia. P. A. nie wykazał, aby w dniu 27 maja 1990 r. jemu, a nie Skarbowi Państwa służyło prawo własności lub inny prawnorzeczowy tytuł do komunalizowanej nieruchomości. Twierdzenie P. A., że skomunalizowana nieruchomość nigdy nie była własnością Skarbu Państwa lecz mieniem wydzielonym podczas scalania gruntów z gruntów mieszkańców wsi M. na boisko, mleczarnię i dom [...], i powinna być traktowana jako wspólne mienie mieszkańców wsi lub mienie wspólnoty gruntowej, nie wykazuje interesu prawnego skarżącego, nie wskazuje, aby skarżącemu przysługiwał prawno-rzeczowy tytuł do skomunalizowanego gruntu, i nie czyni z P. A. strony postępowania komunalizacyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.