I SA/Wa 3571/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, polegająca na posiadaniu niskich dochodów z emerytury, renty socjalnej i dochodów z gospodarstwa rolnego, ponoszeniu wysokich wydatków na leki, opiekę, remonty oraz utrzymanie niepełnosprawnego syna, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, uznając, że trudna sytuacja materialna skarżących, obejmująca niskie dochody, wysokie wydatki na leczenie, opiekę i utrzymanie, a także brak oszczędności i majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżące H. B. i J. B. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w związku ze skargą na postanowienie Ministra Skarbu Państwa o umorzeniu postępowania. Wcześniej przyznano im prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ich trudną sytuację materialną. Skarżące podtrzymały, że ich sytuacja nie uległa zmianie, przedstawiając szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków i warunków mieszkaniowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. B. i H. B. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J. B. i H. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi H. B., H. B., J. B., W. S., D. R., B. B. i R. B. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2014 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w wyniku zażalenia postanawia przyznać J. B. i H. B. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...].
W związku z wniesieniem skargi na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2014 r. w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w wyniku zażalenia skarżące: H. B. oraz J. B., w imieniu której działa jej córka H. B., wystąpiły z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał H. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie jej na podstawie 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.) od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie takie zapadło w związku z ustaleniem, że skarżąca wykazała, że nie dysponuje środkami pozwalającymi jej na samodzielnie poniesienie kosztów sądowych, gdyż jedynym źródłem zabezpieczenia bieżących potrzeb finansowych skarżącej oraz jej niepełnosprawnego od urodzenia syna pozostają niewysokie dochody z tytułu rent (łącznie ok. [...] zł miesięcznie netto), które w całości służą stronie na pokrycie wydatków koniecznych.
Na mocy postanowienia z dnia 8 maja 2015 r. od kosztów sądowych zwolniona została J. B. Przyjęta ocena o zasadności zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych uwzględniała trudną sytuację bytową [...]-letniej skarżącej, zamieszkującej w przedwojennym, zdewastowanym budynku dawnego młyna, pozbawionym instalacji grzewczej oraz instalacji hydraulicznej doprowadzającej wodę pitą, a ponadto wysokość wskazanych we wniosku stałych wydatków, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku.
W związku ze złożonym w dniu 18 września 2015 r. przez ww. skarżące wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata skarżące zostały wezwane do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie go na obowiązującym formularzu wniosku o prawo pomocy, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r. poz. 12570). Wykonując wezwanie w tym przedmiocie skarżące w dniu 10 października 2015 r. złożyły wnioski o prawo pomocy na obowiązującym aktualnie formularzu tego wniosku (PPF).
Skarżące oświadczyły, że ich sytuacja materialna i rodzinna nie zmieniła się od momentu przyznania im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca H. B. oświadczyła, że we wspólnym z nią gospodarstwie domowym pozostaje jej niepełnosprawny syn oraz matka – J. B., co J. B. potwierdziła w swoim wniosku. Wnioskodawczynie wskazały, że gospodarstwo to utrzymywane się ze środków pochodzących z emerytury H. B. –[...] zł (dochód netto), renty socjalnej jej syna w wysokości [...] zł oraz dochodów z gospodarstwa rolnego J. B. – ok. [...] zł. H. B. mieszka z synem w mieszkaniu spółdzielczym i dojeżdża do mieszkającej samotnie w pozbawionym instalacji wodnej i grzewczej budynku mieszkalnym (dawny młyn) matki – J. B. Skarżące ponoszą stałe wydatki m.in. na podatki, czynsz mieszkaniowy, energię, wywóz nieczystości, zakup opału i wody do spożycia, leków oraz utrzymanie i edukację niepełnosprawnego w stopniu znacznym M. B. (odpis orzeczenia o zmianie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – k. 227). Na stałe wydatki, których szczegółowy spis wraz z dokumentami potwierdzającymi ich poniesienie skarżące załączyły do akt sprawy, wnioskodawczynie miesięcznie przeznaczają kwotę [...] zł, w związku z czym do dyspozycji skarżących pozostają miesięcznie środki w wysokości ok. [...] zł, tj. [...] zł na osobę.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
W myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje bowiem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na względzie, że na mocy postanowień: z 30 kwietnia 2015 r. oraz 8 maja 2015 r. wnioskodawczyniom przyznano prawo pomocy z zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, żądanie dotyczące ustanowienia radcy prawnego lub adwokata ocenione zostać musiało przez pryzmat przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Przedstawiona we wniosku sytuacja materialna skarżących, prowadzących wspólne gospodarstwo domowe w oparciu o niewysokie środki z emerytury H. B., renty jej syna oraz dochody pozyskiwane z gospodarstwa rolnego posiadanego przez J. B., z których z uwagi na zły stan zdrowia dwójki domowników oraz podeszły wiek J. B. konieczne jest ponoszenie dodatkowych wydatków na leki, zapewnienie opieki, a ponadto trudne warunki mieszkaniowe skarżących wymagające zabezpieczenia środków finansowych na niezbędne remonty, jak również brak oszczędności i jakiegokolwiek majątku, który mógłby zostać wykorzystany w celu sfinansowania kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru uprawniała do przyjęcia, że skarżące wykazały, iż znajdują się w sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło