I SA/Wa 359/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] odmawiającą przyznania J. S. świadczenia pieniężnego z programu rządowego Pomoc państwa w zakresie dożywiania w miesiącu wrześniu 2010 r. w wysokości [...] zł. Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...] września 2010 r. J. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup obiadów na kwotę [...] zł., twierdząc że ustawa o pomocy społecznej gwarantuje całkowite wyżywienie osobom z zaleceniem diety przez lekarzy. W trakcie przeprowadzonej w dniu [...] września 2010 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że J. S. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada prawo własności domu jednorodzinnego w którym zamieszkuje, choć warunki mieszkaniowe są trudne (brak wody bieżącej, prądu, powybijane szyby w oknach). Ustalono ponadto, że J. S. nigdzie nie pracuje, bowiem posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jej jedynym źródłem utrzymania są świadczenia z pomocy społecznej. W oparciu o powyższe decyzją z dnia [...] września 2010 r. Burmistrz S. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że w miesiącu wrześniu dysponował kwotą [...] zł na świadczenia pieniężne na żywność, w ramach Programu rządowego. Pomoc otrzymało 90 rodzin, średnio na gospodarstwo jednoosobowe pomoc wyniosła [...] zł., na gospodarstwo wieloosobowe od [...] zł do [...] zł. Od decyzji powyższej odwołanie bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosła J. S. W uzasadnieniu swego odwołania opisała swoją trudną sytuację życiową i wyjaśniła, że jej zdaniem decyzja Burmistrza S. jest tendencyjna i ma na celu pogorszenie jej stanu zdrowia. Ponadto zarzuciła organowi rażące naruszenie granic uznania administracyjnego przez nadmierną dowolność. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż Organ I instancji nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Jednocześnie Kolegium przytoczyło treść przepisu art. 3, art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259). Ponadto powołało się również na treść art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i podkreśliło, że zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu, a zatem decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Podkreślił dodatkowo, że uprawnienia wynikające z ustawy o pomocy społecznej mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. S. W uzasadnieniu skargi przedstawiła swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną oraz zarzuciła, że przedmiotowa decyzja wydana została jej zdaniem z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Zarzuciła ponadto organowi brak elementarnej rzetelności w zbadaniu sprawy oraz dokumentacji MOPS. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)-dalej ppsa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Burmistrza S. nie naruszają prawa. Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak również w ocenie prawnej. Przede wszystkim wskazać należy, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wyjaśnić należy, że zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust.1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma obowiązek utrzymywania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajania wszystkich ich potrzeb i oczekiwań. Szczególnie, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej są ograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i w dobie ogólnoświatowego kryzysu gospodarczego nieustannie rośnie. Zgodnie z treścią przepisu art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Z powołanego wyżej przepisu wynika – jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, co już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, że sam fakt spełniania ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego w żądanej przez nią wysokości. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej, regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika bowiem, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ powinien kierować się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że sam fakt spełniania ustawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej zasiłku celowego. Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona. Dodatkowo wskazać trzeba, że Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o odroczenie rozprawy, który wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 21. września 2011 r. Jak bowiem wynika z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi udział strony w rozprawie nie jest obowiązkowy. Wprawdzie skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarskie z adnotacją, że zalecane jest leżenie, jednak w okresie objętym powyższym zaświadczeniem dwukrotnie była obecna w siedzibie Sądu (w dniu 19 września przeglądała akta sprawy, a w dniu 21 września składała osobiście pisma procesowe na biurze podawczym). Dlatego też Sąd uznał, że istniała realna możliwość uczestniczenia skarżącej w rozprawie w dniu 22 września 2011 r. i nie uwzględnił powyższego wniosku. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.