I SA/Wa 359/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-25

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy dochody rodziny są niskie, a wydatki wysokie, można uznać, że strona znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
A. G. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną rodziny (niskie dochody, wysokie wydatki na kredyt, czynsz, media, leczenie dzieci). Strona jest zwolniona z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku rodzinnego postanawia przyznać A. G. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. W związku z wniesioną skargą A. G. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni ujawniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwójką małoletnich dzieci. Źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie za pracę męża skarżącej w wysokości [...] zł oraz zasiłek wypłacany jej z związku z urlopem wychowawczym w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek mieszkania o powierzchni [...] m2 (własność hipoteczna). Uzasadniając wniosek strona wyjaśniła, że pozostaje w trudnej sytuacji majątkowej, całe wynagrodzenie męża przeznaczane jest na pokrycie bieżących opłat to jest spłat raty kredytu, czynszu za mieszkanie, opłacenie gazu i światła. Na życie i utrzymanie dzieci przekazywane są środki, które skarżąca uzyskuje z MOPS-u. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że w związku z częstymi wizytami lekarskimi (dzieci mają [...]) rodzina ponosi znaczne wydatki na wizyty lekarskie. Rozpoznając wniosek należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać jednak należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje - gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że A. G. wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Mając na uwadze wykazany łączny dochód rodziny (przeznaczany na utrzymanie czwórki osób) oraz wyliczone wydatki należy przyjąć, że w sposób oczywisty nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym osób - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło