I SA/Wa 359/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: WSA Anna Falkiewicz - Kluj (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Agnieszka Kołtuniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2020 r. sprawy ze skargi M. M., J. G., E. S. i J. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 614/14 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 8.000 (osiem tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m.st. Warszawy M. M., J. G., E. S. i J. W. sumę pieniężną po 2.000 (dwa tysiące) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy solidarnie na rzecz M. M., J. G., E. S. i J. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 16 stycznia 2020 r. M. M., J. G., E. S. i J. W. (dalej jako skarżący) wystąpili ze skargą na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako organ/prezydent) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 614/14. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ww. wyrokiem Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" w terminie trzech miesięcy od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pomimo trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę prezydent nadal nie wydał decyzji w sprawie. Wniesiono o wymierzenie organowi grzywny, zasądzenie na rzecz skarżących sumy pieniężnej oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st Warszawy wniósł o jej oddalenie wskazując, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r., nr 50, poz. 279, dalej jako dekret) cechują się znacznym stopniem skomplikowania i złożoności, co z uwagi obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz bardzo dużą ilość prowadzonych spraw tego rodzaju nie pozwala na dotrzymywanie terminów ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa). Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 614/14 zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku M. M. z 28 listopada 1990 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako hip. "[...]" w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że zostały one zwrócone do organu wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu 14 maja 2015 r. określony w wyroku termin na rozpatrzenie sprawy upływał zatem z dniem 14 sierpnia 2015 r. Organ nie wydał dotychczas decyzji w sprawie. Wyrokiem z 10 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2156/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył organowi grzywnę w kwocie 1.000 złotych za niewykonanie ww. wyroku. Wyrokiem z 14 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1470/16 wymierzono organowi grzywnę w kwocie 5.000 złotych stwierdzając jednocześnie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kolejnym wyrokiem z 29 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 31/18 wymierzono organowi grzywnę w kwocie 8.000 złotych ponownie stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy oraz fakt, że prezydent został już trzykrotnie ukarany grzywną, która to sankcja jednak nie przyniosła skutku w postaci wykonania wyroku, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości ośmiu tysięcy złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z 20 stycznia 2016 r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ nadal nie podjął skutecznych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, pomimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już trzykrotnie ukarał go grzywną za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, organ otrzymał odpis ostatniego wyroku wymierzającego grzywnę wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności 19 września 2018 r. Jedyną odnotowaną czynnością po tej dacie jest wystąpienie do pełnomocnika skarżących o nadesłanie dokumentu potwierdzającego prawo własności przedmiotowej nieruchomości na dzień wejścia dekretu, co nastąpiło przy piśmie z 5 lutego 2019 r. W ocenie Sądu powyższe uzasadnia zatem uznanie działania organu za rażąco naruszające prawo. Art. 154 § 7 ppsa stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ppsa. Suma ta pełni funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I OSK 2229/17). Nie ulega wątpliwości, że ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu, pozostawiona została sądowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 343/17, wyrok NSA z 25 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2065/16). Okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają przyznanie od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy, co jednocześnie zdyscyplinuje organ do jej załatwienia. Trwający stan bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania, pomimo wydania wyroku stwierdzającego bezczynność w jego rozpoznaniu oraz trzech kolejnych wyroków wymierzających grzywnę i stwierdzającego bezczynność w wykonaniu ww. wyroku z całą pewnością narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Okoliczności podnoszone przez prezydenta nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla niewykonania prawomocnego wyroku. Sąd stanął na stanowisku, że zasadne jest przyznanie na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 2000 złotych. Określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu niewykonania wyroku Sąd miał na uwadze rodzaj sprawy, w której nastąpiła bezczynność oraz czas trwania postępowania administracyjnego, które zostało zainicjowane ponad trzydzieści lat temu, jak również fakt, że jest to czwarty z kolei wyrok stwierdzający bezczynność po wyroku w niniejszej sprawie. Wyrok uwzględnia art. art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 i 567) i ustawy ją zmieniającej z 31 marca 2020 roku (Dz. U. poz. 568) oraz art. 68 ust. 6 w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ustawę o szczególnych rozwiązaniach (Dz.U. z 2020 poz. 875). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 ppsa orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. W pkt 3 sentencji wyroku Sąd przyznał na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 ppsa. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 202 § 2 ppsa w zw. z art. 205 § 2 ppsa w zw. z art. .14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).