I SA/Wa 360/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-31

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Elżbieta Lenart, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy może zostać wydana na podstawie opinii komisji, a nie protokołu oszacowania szkód?
Ratio decidendi
Decyzja o odmowie przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy nie może zostać wydana na podstawie opinii komisji, gdyż podstawowym dokumentem w tego rodzaju postępowaniu jest protokół oszacowania szkód sporządzony przez komisję powołaną przez wojewodę. Opinia nie jest prawnie wiążąca i nie może zastąpić protokołu, który jest aktem urzędowym zawierającym wyszczególnienie czynności i stwierdzonych faktów, a strona ma prawo zgłosić do niego uwagi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania M. C. zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że szkody w gospodarstwie rolnym nie przekroczyły 30%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że nie było komisji w jego gospodarstwie, a straty szacował sam, opierając się na błędnych informacjach pracownika gminy. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 360/07 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Jak wynika z ustaleń Kolegium - działający z upoważnienia Wójta Gminy P. – Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił w/w decyzją przyznania M. C. zasiłku celowego z przeznaczeniem na złagodzenie skutków zaistniałej suszy. W motywach swego uzasadnienia organ I instancji podał, że pomoc ta nie przysługuje wnioskodawcy, ponieważ średnia wysokość szkód w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, wyliczona na podstawie protokołu oszacowania szkód, sporządzonego przez komisję powołaną przez Wojewodę, nie przekroczyła 30% średnich strat w użytkach rolnych. Powyższe rozstrzygnięcie zakwestionował zainteresowany podnosząc w odwołaniu, że będąc niewłaściwie poinformowany, nie zgłosił w trakcie szacunku łąk trwałych o powierzchni 1,05 ha, na których w skutek suszy zbiory były o 70% niższe. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stwierdziło, iż szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, których gospodarstwa rolne dotknięte zostały suszą w 2006 r. określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. (Dz. U. Nr 155, poz. 1109 ). Zgodnie z treścią § 2 w/w rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, który podlega ubezpieczeniu rolniczemu z mocy ustawy, a szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane w gospodarstwie rolnym przez komisję, wynoszą średnio powyżej 30 %. Organ stwierdził także, że przedmiotowa pomoc jest jednorazowa i przysługuje w wysokości: 500 zł – w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne do 5 ha użytków rolnych lub 1000 zł – w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 5ha użytków rolnych. Ponadto pomoc ta podlega zwiększeniu o 392 zł. - w przypadku rodziny rolniczej prowadzącej gospodarstwo rolne, w którym utrzymuje się bydło, owce, kozy lub konie, jeżeli szkody w użytkach zielonych tego gospodarstwa spowodowane suszą wynoszą powyżej 30%. Ponieważ Kolegium ustaliło, że - wg protokołu oszacowania szkód, sporządzonego przez komisję - straty spowodowane suszą w gospodarstwie M. C. wynosiły mniej niż 30%, decyzję organu I instancji organ odwoławczy uznał za prawidłową. Fakt bowiem, że wnioskodawca podał przy szacowaniu strat niekompletne dane, nie mogła skutkować negatywną oceną wydanej w I instancji decyzji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł M. M. Skarżący podniósł w skardze, że żadnej komisji w jego gospodarstwie jak i u innych rolników zamieszkujących w jego miejscowości nigdy nie było. Straty szacował każdy sam a następnie dane podawał pracownikowi gminy, będącemu przewodniczącym komisji. Jednocześnie w skardze zaakcentowano, że pracownik ten w odpowiedzi na zapytanie skarżącego cyt: "co wyszczególnić?", poinformował go, że cyt: "wszystkie zasiewy na gruntach ornych". Wskutek zatem tego rodzaju informacji we wniosku swoim M. C. nie wpisał łąki trwałej o powierzchni 1,05 ha na której zbiory były niższe o 70%. Zauważając, że ocena komisji w odniesieniu do poszczególnych gospodarstw położonych w gminie P. była zróżnicowana, skarżący stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nadmienić w tym miejscu wypada, że Sąd w ocenie swojej nie jest związany zarzutami ani wnioskami zawartymi w skardze oraz powołaną w niej podstawą prawną. Ponieważ, abstrahując od treści zawartych w skardze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo, co miało wpływ na wynika sprawy, skutkowało to uchyleniem obu decyzji. Zgodnie z przepisem § 4 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, pomocy udziela się na wniosek osoby zainteresowanej złożony w ośrodku pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania rolnika. Wniosek taki winien być złożony w terminie do dnia 15 października 2006 r. Następnie, w myśl § 4 ust. 2 oraz § 6 ust. 3, po wszczęciu postępowania w sprawie, kierownik ośrodka ustala średnią wysokość szkód w danym gospodarstwie rolnym na podstawie protokołu szkód sporządzonego przez komisję, powołaną przez wojewodę, o której była mowa wyżej. Protokoły oszacowania szkód przekazuje właściwym wójtom (burmistrzom, prezydentom ) wojewoda. Jak zatem z powyższego wynika podstawowym dokumentem w tego rodzaju postępowaniu jest wspomniany protokół, sporządzany przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82 ze zm.). Wbrew ustaleniom organów tego rodzaju dokumentu brak jest w aktach administracyjnych sprawy. Zamiast niego istnieje opinia sporządzona przez komisję powołaną przez wojewodę. Podkreślenia przy tym wymaga, iż niewłaściwie organy przyjęły, że wydana przez komisję szacującą straty opinia może zastąpić protokół albo być na równi z nim traktowana. Oba rodzaje w/w dokumentów nie są tożsame. Opinia jest stanowiskiem, poglądem osoby opiniującej wyrażonym na konkretny temat i z reguły nie jest prawnie wiążąca a ma za zadanie jedynie ułatwić (umożliwić ) organowi podjęcie konkretnej decyzji. Protokół natomiast jest swego rodzaju aktem sporządzonym przez osobę urzędową i zawiera wyszczególnienie dokonanych przez nią czynności i stwierdzonych przez nią faktów. Do tak rozumianego protokołu strona ma prawo zgłosić własne uwagi, protokół jest wszystkim osobom obecny przy jego sporządzaniu odczytywany i osoby obecne protokół taki podpisują ( art. 68 k.p.a. ). W tym miejscu warto podnieść, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2000 r. SA/Rz 2134/98 ( niepubl. ) protokół nie odpowiadający wymaganiom formalnym art. 68 k.p.a. nie może być podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy. Ponieważ zatem zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca zostały wydane nie na podstawie protokołu oszacowania strat, przewidzianego w tego rodzaju sprawach przepisem § 4 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, należało uznać, że decyzje te naruszyły w/w przepis w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło