I SA/Wa 364/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Krystyna Kleiber Asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału [...] W. z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] sierpnia 1999 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. na rzecz B. S. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału [...] W. decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r., po rozpatrzeniu odwołania B. S., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 1999 r. w sprawie zwolnienia kwatery stałej przy ul. [...] w W.. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r. organ pierwszej instancji nakazał zwolnienie zajmowanej kwatery stałej przy ul. [...] w W., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 41 ust. 1 pkt 2 oraz art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 443, z późn zm.). W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. organ drugiej instancji stwierdził, że na podstawie skierowania Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1984 r. – W. S. został członkiem Spółdzielczego Zrzeszenia [...] "B." i rozpoczął budowę domu jednorodzinnego. W dniu 21 grudnia 1984 r. W. S. wystąpił do Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] z wnioskiem o przyznanie dodatkowej ulgi w formie zwrotnej z funduszu mieszkaniowego Ministerstwa Obrony Narodowej z przeznaczeniem na budowę domu jednorodzinnego. Decyzją z dnia [...] stycznia 1985 r. nr [...] została przyznana W. S. dodatkowa ulga w formie zwrotnej w wysokości [...] starych złotych, która stanowiła 1/3 kosztu budowy całego domu jednorodzinnego. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. Nr [...] przyznana w formie zwrotnej pomoc finansowa została zamieniona na bezzwrotną i uzupełniona o przysługującą zainteresowanemu różnicę w wysokości [...] starych złotych. Udzielając tej pomocy, organy miały podstawę do uznania, że podjęte przez zainteresowanego zobowiązania do zwolnienia zajmowanej osobnej kwatery stałej przy ul. [...], o czym stanowiła treść złożonego przez niego oświadczenia woli, zawartego we wniosku z dnia 21 grudnia 1984 r. w sprawie przyznania dodatkowej ulgi w formie zwrotnej, zostaną zrealizowane. Inicjując powołanie Zrzeszenia Budowy [...] "B." oraz kierując do niego osoby uprawnione do kwater, organy wojskowe zrezygnowały na ich rzecz z części terenu przeznaczonego pod resortowe budownictwo mieszkaniowe, stwarzając jednocześnie odpowiednie warunki otrzymania pomocy finansowej, z jednoczesnym wkładem własnym, do uzyskania przez wskazane osoby domów jednorodzinnych. Zdaniem organu drugiej instancji B. S. oraz jej mąż skorzystali z pomocy finansowej z funduszu mieszkaniowego Ministerstwa Obrony Narodowej, która w ówczesnym czasie została wykorzystana na budowę domu jednorodzinnego. Nie ma znaczenia jaki był udział przyznanej pomocy finansowej w kosztach budowy całego domu. Pomoc finansowa z funduszu mieszkaniowego MON nie miała na celu pełnego pokrycia kosztu budowy całego domu, a tylko wsparcie finansowe żołnierza i takie zadanie spełniła. Budowany w ramach powołanego Zrzeszenia dom jednorodzinny przy ul. [...] został na podstawie wydanego w dniu [...] marca 1998 r. pozwolenia na użytkowanie zasiedlony. Skargę na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału [...] W. z dnia [...] grudnia 1999 r., złożyła B. S. zarzucając jej: 1) rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z późn. zm.), przez bezpodstawne zakwestionowanie uprawnień skarżącej, wynikających z tego przepisu, rażące naruszenie art. 41 ust. 1 pkt 2 i art. 42 ust. 1 tej ustawy przez zastosowanie tych przepisów do podmiotu, którego one nie dotyczą, a także uznanie, że przepisy te mogą być zastosowane do zdarzeń i stanów faktycznych, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie stosowanej ustawy i stanowić podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie, co narusza konstytucyjną zasadę niedziałania prawa wstecz, wynikającą z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), 2) naruszenie przepisów o trwałości decyzji ostatecznych, a w szczególności art. 110; art. 145 i art. 155 k.p.a., przez wzruszenie bez zachowania nadzwyczajnego trybu postępowania decyzji w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej, a więc dotyczącej tego samego przedmiotu sprawy, 3) rażącą obrazę przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6 i 7 k.p.a., przez naruszenie praworządności i podjęcie kroków zmierzających do pozbawienia prawa do kwatery stałej bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy; 4) naruszenie art. 107 k.p.a. przez niezakwestionowanie go jako podstawy prawnej merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej instancji. 5) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez niezastosowanie tego przepisu pomimo dotknięcia decyzji z dnia 24 sierpnia 1999 r. w sprawie zwolnienia kwatery stałej wadą rażącego naruszenia prawa. Na podstawie wskazanych naruszeń prawa skarżąca wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału [...] W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 21 stycznia 2000 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału [...] W. z dnia [...] grudnia 1999 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] sierpnia 1999 r. w sprawie zwolnienia kwatery stałej, naruszają przepisy prawa ze skutkiem mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433, z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, nakazuje przekazać do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dotychczas zajmowaną kwaterę, jeżeli żołnierz otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczasowych przepisów. Z akt sprawy wynika, że w dacie wydania zaskarżonych decyzji W. S. otrzymał na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 1985 r. dodatkową ulgę w formie zwrotnej w kwocie [...] starych zł. Decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. Szef Służy Zakwaterowania i Budownictwa [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 21 grudnia 1984 r., udzieloną zaliczkowo pomoc finansową decyzją z dnia [...] stycznia 1985 r., zmienił na bezzwrotną. Dokonana zamiana udzielonej pomocy zaliczkowej na bezzwrotną, decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r., została wyeliminowana z obrotu prawnego. Powoduje to stan, w którym kwestia udzielonej pomocy finansowej nie została zakończona, a w mocy pozostaje tylko decyzja z dnia [...] stycznia 1985 r., przyznająca pomoc w formie zaliczkowej oraz wniosek z dnia 21 grudnia 1984 r. o zmianę pomocy zaliczkowej na bezzwrotną. W myśl art. 87 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji, pomoc finansowa przyznana w formie zaliczkowej i bezzwrotnej na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów jest ekwiwalentem pieniężnym, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jeżeli pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego zostało wydane przed dniem 21 lutego 1994 r., zaliczkową pomoc finansową zamienia się na bezzwrotną według zasad i stawek które obowiązywały w dotychczasowych przepisach na dzień upływu 3 lat od otrzymania tego pozwolenia. Aby więc uznać, że W. S. otrzymał pomoc finansową, powinna być zakończona sprawa tej pomocy przyznawanej w obu formach, tj. zaliczkowej i bezzwrotnej. Brak tego ostatniego elementu - w związku z treścią rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. sprawia, że w rozpatrywanej sprawie nie może być na obecnym etapie zastosowany przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Przepis ten nakłada na żołnierza zawodowego obowiązek przekazania do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowanej kwatery, jeżeli żołnierz otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe, udzieloną na podstawie dotychczasowych przepisów. Jeżeli więc uzyskana pomoc stanowiła jedynie część świadczenia przyznanego w formie zwrotnej - to nie zostały spełnione warunki określone w art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy uzasadniające przekazanie zajmowanej kwatery stałej. Nie jest natomiast zasadny zarzut skarżącej błędnego zastosowania przepisów art. 41 ust. 1 pkt 2 i art. 42 ust. 1 powołanej ustawy, przez zastosowanie ich do podmiotu, którego one nie dotyczą. Nie można również podzielić poglądu skarżącej, że przepisy te nie mogą być zastosowane do zdarzeń i stanów faktycznych, które miały miejsce przed dniem wejścia w życie stosowanej ustawy i stanowić podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do art. 42 ust. 2 powołanej ustawy członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej, którzy nabyli prawo do kwatery są obowiązani przekazać do dyspozycji Agencji dotychczas zajmowaną kwaterę, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2. Przepis ten stanowi podstawę do wydania nakazu zwolnienia kwatery bez potrzeby uprzedniego wzruszania decyzji przydzielającej tę kwaterę. Organy orzekające w sprawie nie powołały wprawdzie powyższego przepisu, naruszenie to nie stanowi jednak, wbrew twierdzeniu skarżącej, rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.