I SA/Wa 365/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skargi D. O. , A. B. i B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu zażalenia D. O., A. B. i B. S., postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta [...] nr z [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Decyzją nr [...] z [...] września 2013 r. Prezydent [...] odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] Wnioskiem, który wpłynął do Prezydenta [...][...] stycznia 2017 r. D. O., A. B., i B. S. wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z [...] września 2013 r. Wnioskodawcy wskazali, że w sprawie pojawiały się nowe dowody. Na tej podstawie uznali, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2017 r. Prezydent [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z [...] września 2013 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli D. O., A. B. i B. S. podnosząc m. in., że organ I instancji w uzasadnieniu postanowienia skupił się na okoliczności samego faktu istnienia dokumentów, o których we wniosku o wznowienie postępowania wspominali wnioskodawcy, a nie na okolicznościach, jakie z tego faktu wynikają. W ocenie wnioskodawców, fakt pominięcia w uzasadnieniu decyzji z 2013 r. istnienia tych dokumentów sugeruje, że powołane fakty nie były organowi znane. Zdaniem wnioskodawców, powołane okoliczności nie były przedmiotem rozważań organu I instancji i stanowią dla niego nowość. Ponadto strony wskazały, że ustalając kwestię miesięcznego terminu organ miesza fakty oraz okoliczności z nich wynikające. Zdaniem stron, ustalenie, iż strony przeglądały akta własnościowe we wskazanych dniach nie stanowi dowodu na uzyskanie wiedzy na temat istniejących faktów w tym terminie. Dopiero bowiem 13 grudnia 2016 r. strony, po przejrzeniu księgi wieczystej nieruchomości budynkowej, uzyskały wiedzę w kwestii istnienia odrębnych ksiąg wieczystych dla gruntu i budynku oraz o istnieniu zaświadczenia potwierdzającego, że wniosek o ustanowienie własności czasowej został złożony w terminie wynikającym z dekretu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem w pierwszej kolejności organ bada, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 Kpa oraz czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 Kpa. Jak wynika z akt sprawy, organ l instancji uznał, że podstawą wniosku o wznowienie postępowania jest art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Wnioskodawcy powołali się na okoliczność uzyskania wiedzy o istnieniu odrębnej księgi wieczystej nieruchomości budynkowej [...] i jej przeglądania 13 grudnia 2016 r. Wnioskodawcy wskazali, że z akt znajdujących się przy księdze wieczystej nieruchomości uzyskali wiedzę na temat dokumentów stanowiących podstawę założenia odrębnej księgi wieczystej oraz znajdującego się w tych aktach zaświadczenia Prezydium Rady Narodowej nr [...] z [...] grudnia 1960 r., potwierdzającego fakt złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej w terminie wynikającym z dekretu. Organ I instancji podkreślił, że - jak wynika z rejestru przeglądowego dołączonego do akt własnościowych - strony przeglądały akta nieruchomości: 14 września 2011 r., 22 września 2011 r., 14 listopada 2011, 3 października 2013 r. W związku z tym, że zaświadczenie z 6 grudnia 1960 r. znajduje się w aktach własnościowych nieruchomości, strony przeglądając akta musiały zapoznać się z jego treścią, co oznacza, że o jego treści dowiedziały się przed 13 grudnia 2016 r. Nie budzi wątpliwości Kolegium również to, że strony wiedziały wcześniej o istnieniu odrębnej księgi wieczystej dla nieruchomości budynkowej, co wynika z pisma skierowanego do Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] z [...] stycznia 2012 r., w którym strony podniosły powyższą kwestię, wskazują równocześnie numer księgi wieczystej budynku. Można zatem uznać, że wiedzę o fakcie istnienia odrębnej księgi wieczystej dla budynku [...] zarówno strony, jak i organ l instancji miały już co najmniej w 2012 r. Nie jest zatem możliwe powoływanie uzyskania wiedzy na temat tej okoliczności w grudniu 2016 r. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] stycznia 2018 r. nr [...] D. O., A. B. i B. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] września 2013 r. W skardze podnieśli, że SKO [...] nie rozpatrzyło meritum ich zażalenia. Zdaniem skarżących, powołane we wniosku oraz w zażaleniu okoliczności nie były przedmiotem rozważań organu przy wydaniu decyzji w 2013 r. i stanowią "nowość" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Skarżący uważają, że organy I i II instancji zdają się nie rozróżniać, z jednej strony, powoływanych faktów, a z drugiej, okoliczności jakie z nich wynikają, na które powoływali się skarżący. Czym innym jest nawet przejrzenie akt, a czym innym są okoliczności w danej sprawie. Przy odmowie wznowienia postępowania organy I i II instancji wskazały tylko to, że strony przeglądały akta lokalowe. Ustalenie przez organ, czy strona dochowała terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania wymaga dokonania analizy okoliczności faktycznych i dowodów, na które się powołuje we wniosku. Analiza ta winna służyć ustaleniu, czy termin został dochowany. Nie może natomiast stanowić podstawy do formułowania ocen, czy wskazane przez wnioskodawcę przyczyny wznowienia postępowania faktycznie wystąpiły. Te kwestie podlegają rozpatrzeniu dopiero po wznowieniu postępowania. Prezydent [...] zarzucił, że strona nie udowodniła, kiedy dowiedziała się o faktach. Powyższe twierdzenie nie jest zgodne z art. 148 § 1 Kpa. Organ zażądał, a strona załączyła dowód z sądu wieczystoksięgowego nie tylko o fakcie przejrzenia księgi wieczystej, ale wskazał okoliczności z tego wynikające, przedstawione zostały we wniosku o wznowienie postępowania. Przeglądnięcie akt lokalowych w urzędzie miasta dotyczyło spraw lokalowych, a nie nieruchomości gruntowej i nie mogło stanowić o ustaleniu nowych okoliczności. Przejrzenie dopiero 13 grudnia 2016 r. akt księgi wieczystej dla budynku znajdującego się na nieruchomości uzmysłowiły nowe okoliczności, gdyż znajdowały się tam dokumenty, które były podstawą do założenia odrębnej księgi wieczystej dla samego budynku oraz związek pomiędzy nieruchomością gruntową (złożenie wniosku dekretowego o własność czasową), a odrębną własnością budynku posadowionego na gruncie ok. 1936 r. (uzależnienie od złożenia wniosku o własność czasową w terminie). Strony w oświadczeniu przy piśmie z [...] marca 2017 r., kierowanym do Prezydenta [...] wskazały, że jednym z dokumentów było zaświadczenie z [...] grudnia 1960 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej [...]. Dokument ten został uznany przez sąd wieczystoksięgowy za prawdziwy i zgodny z prawem, stanowiąc podstawę założenia księgi wieczystej i nie może być po 53 latach podważany. Fakt pominięcia dokumentów posiadanych przez organ przy wydaniu przedmiotowej decyzji oraz niezgodność wpisu ujawnionego w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości [...], że jest ona niezabudowana, z rzeczywistym i prawnym stanem rzeczy, albowiem na działce tej znajduje się budynek, który ma urządzoną Kw nr [...], stanowiący odrębną własność, stanowi nową okoliczność, nieujawnioną w postępowaniu. Powzięcie w tej dacie w sądzie wiadomości dotyczy nowych i wskazanych organowi okoliczności i zachowania terminu miesięcznego do złożenia wniosku, co nie powinno budzić wątpliwości, także w świetle oświadczenia skarżących z [...] marca 2017 r., złożonego na wezwanie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia (błędnie nazwanego przez organ odwoławczy decyzją, co nie miało wpływu na wynik sprawy) stanowił art. 148 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ten przepis miał zastosowanie w niniejszej sprawie, skoro we wniosku o wznowienie postępowania wskazano na okoliczności odnoszące się do podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W niniejszej sprawie nie było sporne między organami, a skarżącymi to, że okoliczności na które powoływali się skarżący we wniosku wznowieniowym to: 1) dowiedzenie się przez wnioskodawców o istnieniu księgi wieczystej nr [...], której dotyczyła ostateczna decyzja Prezydenta [...] z [...] września 2013 r. nr [...], 2) dowiedzenie się o istnieniu zaświadczenia z [...] grudnia 1960 r. nr [...], które znajdowało się w aktach wskazanej wyżej księgi wieczystej, a z którego – zdaniem skarżących - wynika, że wniosek dekretowy został złożony w terminie. Spór między stronami dotyczy natomiast tego, czy D. O., A. B. i B. S. złożyli wniosek wznowieniowy w terminie 1 miesiąca od daty dowiedzenia się o wskazywanych przez nich dwóch okolicznościach. Jeżeli chodzi o to zagadnienie sporne, Sąd podziela stanowisko organów orzekających w administracyjnym toku instancji, że skarżący o wskazywanych przez nich, jako podstawa do wznowienia postępowania dekretowego (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa), okolicznościach dowiedzieli się znacznie wcześniej, niż 13 grudnia 2016 r. Zatem uchybili terminowi 1 miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa. Trafnie wskazało SKO [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że D. O., A. B. i B. S. mieli wiedzę odnośnie istnienia księgi wieczystej nr [...] z treści decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2013 r. nr [...]. Na stronie 1 tej decyzji widnieje informacja, że na nieruchomości dekretowej [...] znajduje się budynek mieszkalny dla którego prowadzona jest odrębna księga wieczysta nr [...]. Z akt sprawy wynika, że skarżący mieli wiedzę i świadomość, co do istnienia odrębnej księgi wieczystej [...] (prowadzonej w wersji papierowej dla budynku mieszkalnego), a także co do stanu faktycznego i prawnego nieruchomości i posadowionego na nim budynku. Wynika to z treści: pisma D. O. z [...] sierpnia 1993 r. (k. 74 akt adm.), pism D. O., A. B. i B. S. z [...] lipca 2005 r., [...] czerwca 2008 r., pisma A. B. i B. S. z [...] stycznia 2012 r. Odpis z Kw nr [...] B. S. złożyła do akt administracyjnych przy piśmie z [...] stycznia 2011 r. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że A. B. i B. S. musieli mieć wiedzę na temat stanu faktycznego i prawnego, wynikającego z powyższej księgi. Z § 1 aktu notarialnego z [...] maja 1998 r. Rep. [...] wynika bowiem, że osoby te oświadczyły przed notariuszem, że wpisy w Kw nr [...] nie uległy zmianie, że nowych wpisów nie ma, że nieruchomość nie jest obciążona żadnymi prawami i nie podlega egzekucji, wskazały na stan budynku. To samo dotyczy okoliczności dotyczącej istnienia zaświadczenia z [...] grudnia 1960 r. nr [...] i jego treści. Rację ma SKO [...], że zaświadczenie to znajduje się w aktach administracyjnych (k. 13 akt adm.). Z karty zatytułowanej "Wgląd do akt nieruchomości" wynika, że A. B. i B. S. przeglądali akta sprawy 14 września 2011 r., D. O. 22 września 2011 r. i 3 października 2013 r., natomiast ich pełnomocnik adw. M. J. 14 listopada 2011 r. Skoro zatem skarżący wielokrotnie przeglądali akta administracyjne i czynił to ich imieniu profesjonalny pełnomocnik, to strony musiały zwrócić uwagę na wskazane wyżej zaświadczenie. O treści tegoż zaświadczenia wiedziała D. O., co potwierdza treść jej odwołania z [...] sierpnia 1993 r. (str. 2). O tym zaświadczeniu wspomina, kierowana do D. O., decyzja Prezydenta [...] z [...] lutego 1994 r. nr [...] (str. 3). Z lektury akt administracyjnych wynika zatem, że skarżący interesowali się sprawą nieruchomości [...], składali liczne pisma, a także oświadczenia, że znany im jest stan faktyczny i prawny tej nieruchomości (oświadczenia z [...] września 2011 r. i [...] września 2011 r.). Doświadczenie życiowe i zasady racjonalnego rozumowania potwierdzają zasadność stanowiska SKO [...], że skarżący znali zawartość akt administracyjnych, mieli wiedzę na temat stanu nieruchomości i posadowionego na nim budynku mieszkalnego, a wiedzę tę posiedli znacznie wcześniej, niż wskazywana przez nich data 13 grudnia 2016 r. Rację miało zatem Kolegium, że termin 1 miesiąca, o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa nie został w niniejszej sprawie zachowany. Skoro tak, to Prezydent [...] zgodnie z prawem, w oparciu o art. 149 § 3 Kpa, wydał postanowienie z [...] czerwca 2017 r. o odmowie wznowienia postępowania na wniosek D. O., A. B. i B. S. wobec wystąpienia przesłanki natury formalnej (niezachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania). Postanowienie organu I instancji trafnie zaakceptował organ odwoławczy. Biorąc powyższe pod uwagę, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r. poz. 1302) orzekł, jak w sentencji.