I SA/Wa 366/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska WSA del. Beata Ziomek (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] którą odmówiono przyznania G. G. pomocy w formie zasiłku stałego. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podało, że A. G. (córka G. G.) posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] ustalające znaczny stopień niepełnosprawności wraz ze wskazaniem wymogu stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, nie istnieje natomiast konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powyższe orzeczenie mimo złożenia od niego odwołania zostało decyzją z dnia [...] października 2003r. utrzymane w mocy przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem ( również pełnoletnim ) wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym i edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Zdaniem organu odwoławczego, w świetle istniejących regulacji prawnych, zasiłek stały może być przyznany wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: - zachodzi konieczność sprawowania stałej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym - spełnione jest kryterium dochodowe - dziecko ma orzeczona niepełnosprawność - w orzeczeniu powiatowego zespołu ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności - zalecono zarówno konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (art. 6b ust. 3 pkt 7 ), jak i konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 6b ust. 3 pkt 8). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podzieliło stanowisko Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W., że wobec braku przesłanki wskazania konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji ( art. 6b ust. 3 pkt 8 ), która powinna wynikać z orzeczenia powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności – G. G. zasiłek stały nie przysługuje. Skargę na decyzję Samorządowego kolegium Odwoławczego w [...] złożyła G. G. wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca podnosi, że jej dziecko ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności a w kontekście art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej użycie wyrazu "lub" oznacza, że w takiej sytuacji nie mają zastosowania wymogi odnoszące się do wskazań wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych, w szczególności przesłanka o konieczności stałego współudziału na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji jej dziecka. ( art. 6b ust. 3 pkt 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r.) Zdaniem skarżącej brak wskazań w powyższym zakresie nie jest tożsamy z ewentualnym stwierdzeniem braku konieczności systematycznego współudziału w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym i edukacyjnym o jakim mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Wywodzi, iż sformułowanie "systematyczne" określa takie działanie według uzasadnionej leczniczo i pedagogicznie potrzeby, które jest potrzebne, co nie znaczy, że codziennie. Natomiast walor działania "na co dzień został przypisany do opieki nad dzieckiem posiadającym niższy niż znaczny stopień niepełnosprawności. G. G. podkreśla, że w żadnej formie i w żadnym dokumencie nie stwierdzono, by opieka nad jej dzieckiem z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności nie wymagała określonego w art. 27 ust. 1 współdziałania "systematycznego" , którego w jej ocenie dziecko wymaga i które ona faktycznie wykonuje. Z tych względów jak podaje, spełnia wszystkie niezbędne wymogi ustawowe do uzyskania zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i dodało, że wywody skarżącej dotyczące użycia w przepisie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej słowa "lub" są niezasadne, albowiem powołany przepis takiego słowa nie zawiera. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Skarga G. G. zasługuje na uwzględnienie, bowiem sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Słuszne jest stanowisko organów administracyjnych obu instancji orzekających w niniejszej sprawie, że podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia przyznania zasiłku stałego stanowi przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). Nie mniej jednak organy błędnie przytoczyły zapis art. 27 ust. 1 cyt. ustawy, którego treść w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 20 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 7, poz. 79 ), obowiązująca od dnia 1 stycznia 2003r. jest następująca: "Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz.U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Należy zatem zgodzić się ze skarżącą, że cyt. przepis zawiera alternatywę dla osób, które mają orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, a wobec których, co wynika z jednoznacznego brzmienia tego przepisu nie mają zastosowania wskazania określone w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 powołanej ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1328) powiatowe zespoły i wojewódzkie zespoły wydają odpowiednio orzeczenia o niepełnosprawności osób, które nie ukończyły 16 roku życia i stopniu niepełnosprawności osób, które ukończyły 16 rok życia. A. G. lat 26 (ur. [...].01.1979r.) legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności ustalonym orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2003r. który stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oznacza osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. W tych okolicznościach nie można uznać za zgodne z prawem stanowiska organów samorządowych obu instancji , że sam brak wskazań wynikających z art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. w sytuacji, gdy osoba ma ustalony znaczny stopień niepełnosprawności stanowi przeszkodę do nabycia zasiłku stałego. Z podniesionych wyżej względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a", art. 152 oraz art. 210 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).