I SA/Wa 366/13

PostanowienieWSA w Warszawie2015-02-09

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Dorota Apostolidis, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, której statutowy cel obejmuje ochronę praw lokatorów, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym skargi na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, jeśli wynik tego postępowania nie dotyczy bezpośrednio praw lokatorów, a jedynie kwestii rozliczenia nakładów?
Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, ponieważ jej statutowe cele, choć związane z ochroną praw lokatorów, nie obejmowały kwestii rozliczenia nakładów na nieruchomość ani dochodzenia roszczeń finansowych, które były przedmiotem sprawy. Zaskarżone postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania nie naruszało bezpośrednio praw lokatorów ani nie zawierało oceny merytorycznej, która mogłaby uzasadniać interes prawny organizacji.
Stan faktyczny
Grupa osób (skarżący) wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1967 r. o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Stowarzyszenie, którego celem jest ochrona praw lokatorów, wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, argumentując, że wynik sprawy wpłynie na sytuację mieszkańców i najemców, którzy ponieśli nakłady na nieruchomość. Sąd odmówił dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A. J., B. O., E. K., I. F., J. Z., L. Z., M. M., R. M., R. O., Z. B. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym [...] Stowarzyszenia [...]. J. Z., L. Z., M. M., I. F., A. J., B. O., R. O., E. k., R. M. i Z. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1967 nr [...] orzekającego o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego spadkobiercom S. B., gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...]. Wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2014 r. "[...] Stowarzyszenie [...]" w W., wniosło o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprawa dotyczy postępowania wszczętego z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1967 r. o odmowie ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz następców prawnych S. B. W ocenie Stowarzyszenia wynik niniejszego postępowania dotyczącego uprawnień m. in. następców prawnych przedwojennego właściciela spornej nieruchomości, będzie miał poważny wpływ na sytuację mieszkańców tejże nieruchomości, w tym przede wszystkim najemców lokali, dotychczas o statusie najemców komunalnych. Ponadto jak wynika z przedstawionych dokumentów, poprzednicy prawni najemców lokali, dokonali odbudowy budynku ze zniszczeń wojennych i poczynili dalsze nakłady na nieruchomość m. in. poprzez nadbudowę lokali mieszkalnych. Mimo znaczących, dla całych rodzin nakładów majątkowych nie nabyli własności zajmowanych lokali i pozostali ich najemcami. Wnioskodawca wskazał, że zgodnie ze swoim statutem, [...] Stowarzyszenie [...] powołane zostało w celu ochrony praw i interesów lokatorów w nieruchomościach warszawskich, a zatem ma pełne uzasadnienie do udziału w niniejszym postępowaniu. Do powyższego pisma dołączony został Statut [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą [...]. Przy piśmie z dnia 17 września 2014 r. [...] Stowarzyszenie [...] uzupełniło braki formalne złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z kolei art. 25 § 4 P.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855) stowarzyszenia mają prawo wypowiadania się w sprawach publicznych, co jest formą realizacji gwarantowanej przepisami Konstytucji wolności zrzeszania się oraz prawa czynnego uczestniczenia w życiu publicznym. W sytuacji gdy wnoszące o dopuszczenie do udziału w sprawie stowarzyszenie jest organizacją społeczną, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. (co nie jest sporne w niniejszej sprawie), sąd powinien zbadać, czy sprawa, do której udział stowarzyszenie zgłosiło dotyczy zakresu jego statutowej działalności oraz czy realizuje w ten sposób interes społeczny i te przesłanki winny stanowić podstawę rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie dopuszczenia do udziału w sprawie. Dokonując analizy akt sprawy, a następnie odnosząc przedmiot niniejszej sprawy do treści wniosku, Sąd uznał, że przedstawione przez Stowarzyszenie argumenty nie uzasadniają dopuszczenia tej organizacji społecznej jako uczestnika do toczącego się postępowania sądowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ze statutu wnioskodawcy, jak również rubryki 3 wypisu z Rejestru Stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego (KRS Nr [...]) wynika, że celem [...] Stowarzyszenia [...] w jest: 1) ochrona praw i obowiązków lokatorów, 2) działanie na rzecz stworzenia prawa uwzględniającego interesy lokatorów, 3) reprezentowanie lokatorów wobec właścicieli i zarządców nieruchomości oraz ich organizacji, 4) reprezentowanie lokatorów wobec organów władz centralnych i samorządowych 5) działanie na rzecz wprowadzenia regulacji dotyczących kwestii czynszów korzystnych dla lokatorów, 6) integracja grup lokatorskich i działania samopomocowe. Tymczasem przedmiotowa sprawa dotyczy skargi najemców lokali na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie organu o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. [...] z dnia [...] kwietnia 1967 nr [...] orzekającego o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. W ocenie Sądu, nie można zatem mówić aby w sprawie dotyczącej odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego dochodziło do łamania praw lokatorów najmowanych mieszkań. Zaskarżone w sprawie postanowienie jest orzeczeniem, z którego nie można wywieść żadnego prawa lub obowiązku strony, gdyż nie zawiera ono oceny merytorycznej. Jakkolwiek przepisy prawa cywilnego dają najemcy lokalu szeroką ochronę w zakresie ochrony jego praw z tytułu najmu lokalu, to nie można z nich wywieść żadnych pozytywnych ani negatywnych przesłanek postanowienia wpadkowego w przedmiocie zawieszenia lub odnowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Nie wystarczy samo proste zestawienie zakresu działalności statutowej organizacji społecznej z przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej, by móc mówić o potrzebie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu. Organizacja bowiem nie ma zapewnionego z mocy prawa udziału w postępowaniu przed sądem dotyczącym innej osoby, w przeciwieństwie np. do prokuratora. Ponadto dodać należy, że w złożonej skardze jak również we wniosku wskazane zostało, że najemcy lokali, będący jednocześnie skarżącymi w sprawie, dążą de facto do rozliczenie nakładów poczynionych przez nich oraz ich poprzedników prawnych na posiadanej przez nich nieruchomości. Zdaniem Sądu, żaden z celów Stowarzyszenia wskazanych w statucie – i to przyjmując szerokie ich tłumaczenie, nie obejmuje spraw związanych z rozliczeniem nakładów i dochodzeniem roszczeń finansowych lokatorów wobec innych osób. Już sam taka argumentacja wniosku świadczy, że Stowarzyszenia nie chce przystąpić do niniejszego postępowania w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego, mającego znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, ale po to by dbać o finansowe interesy skarżących, a taka forma uczestnictwa w postępowaniu nie jest przewidziana przepisami prawa. Reasumując zdaniem Sądu nie sposób przyjąć, że Stowarzyszeniu wnioskującemu o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chodziło wyłącznie o wykonywanie funkcji kontroli społecznej. Tym samym uznać należało, że wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie został w żaden sposób uzasadniony, że za jego udziałem przemawia interes społeczny. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. odmówił dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania [...] Stowarzyszenia [...].

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło