I SA/Wa 368/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-07
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Agnieszka Miernik, Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych, jeśli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego nie jest skuteczna przez wymagany prawem okres i w wymaganej wysokości, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej dłużnika?Ratio decidendi
Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy egzekucja wobec dłużnika jest skuteczna przez określony czas i w określonej wysokości. Trudna sytuacja materialna i zdrowotna dłużnika, choć niekwestionowana, nie stanowi samodzielnej przesłanki do umorzenia tych należności, jeśli nie są spełnione wymogi ustawowe dotyczące skuteczności egzekucji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci. Skarżący wnosił o umorzenie należności ze względu na złą sytuację materialną i zdrowotną. Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na nieskuteczną egzekucję alimentów przez wymagany prawem okres.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Agnieszka Miernik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [....] grudnia 2009 r., nr [....] w przedmiocie odmowy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy D. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] października 2009 r. o odmowie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego J. K. z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci: J. K. i P. K. z okres od [....] września 2005 r. do [...] lipca 2007 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, iż w dniu [...] lipca 2007 r. dłużnik alimentacyjny J. K. złożył wniosek o umorzenie zaległej zaliczki alimentacyjnej wraz z odsetkami. Wniosek ten umotywował złą sytuacją materialną i zdrowotną. Ponadto organ drugiej instancji wskazał, iż z analizy materiału dowodowego sprawy wynika, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z renty wypłacanej przez ZUS, częściowo zajętej przez Komornika Sądu Rejonowego tytułem egzekucji alimentów na rzecz dzieci, w kwocie [...] zł, musi korzystać z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. (zasiłek w kwocie [...] zł miesięcznie); nie posiada żadnego majątku, od wielu lat choruje.
Kolegium powołało się na ustalenia organu pierwszej instancji, zgodnie z którymi, obowiązek alimentacyjny dłużnika powstał [...] stycznia 1996 r. i trwa nadal. Spłatę alimentów za pośrednictwem Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w S. wnioskodawca rozpoczął od [...] czerwca 2007 r. i jest ona systematycznie dokonywana do dnia dzisiejszego. Jak wynika z wykazu kwot zasądzonych alimentów i karty rozliczeniowej od [....] lutego 2000 r. do maja 2008 r. wysokość zasądzonych alimentów wynosiła [...] zł miesięcznie, a spłaty były dokonywane w wysokości: czerwiec 2007 r. – [...] zł, lipiec 2007 r. – [...] zł, od siepana do grudnia 2007 r. -po [...] zł, od stycznia do lutego 2008 r. - po [...] zł miesięcznie, od marca 2008 r. do maja 2008 r. - po [...] zł miesięcznie. Od czerwca 2008 r. dłużnikowi zmniejszono kwotę zasądzonych alimentów do kwoty [...] zł miesięcznie. Spłaty były dokonywane w wysokości: od czerwca 2008 r. do listopada 2008 r. - po [...] zł, w grudniu 2008 r. – [...] zł. Od stycznia 2009 r. zasądzona kwota alimentów zmniejszona została do wysokości [...] zł miesięcznie. Spłaty są dokonywane w wysokości: od stycznia 2009 r. do lutego 2009 r. - po [...] zł miesięcznie, od marca 2009 r. do maja 2009 r. - po [...]zł, w miesiącach: czerwiec - lipiec 2009 r. – po[...], sierpień - wrzesień 2009 r. po [..] zł miesięcznie.
Sygn. akt I SA/Wa 368/10
Organ wskazał, że z powyższego wynika, że wnioskodawca ma zaległości z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. w wysokości [...] zł. Egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego prowadzona jest od czerwca 2007 r., czyli mniej niż 3 lata i nie jest całkowicie skuteczna, tj. wysokość wyegzekwowanych alimentów miesięcznie jest niższa od kwoty zasądzonych alimentów. W związku z tym wnioskodawca nie spełnia wymogów zawartych w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, co pomimo trudnej sytuacji, w jakiej znalazł się dłużnik, uzasadnia odmowę umorzenia należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. K.., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący ponownie powołał się na zły stan swego zdrowia oraz trudną sytuację materialną, które, w powiązaniu z koniecznością bieżącej regulacji zasądzonych na rzecz dzieci alimentów, uniemożliwia mu pokrycie comiesięcznych kosztów utrzymania.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji w niniejszej sprawie był wniosek dłużnika alimentacyjnego J. K. o umorzenie należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych przyznanych jego dzieciom – M., J. i P. K. jako osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.).
Z akt administracyjnych, w szczególności z karty rozliczeniowej sporządzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. wynika, iż regularna egzekucja alimentów przeciwko J. K. prowadzona jest od dnia [...] czerwca 2007 r., przy czym kwoty, które od tego czasu uiszczane były przez dłużnika osobiście w kancelarii komorniczej bądź potrącane z przyznanego mu świadczenia rentowego, nie pokrywały w pełni zasądzonych alimentów. Dopiero od stycznia 2009 r. ze świadczenia rentowego dłużnika potrącane są w pełnej wysokości alimenty bieżące.
Sygn. akt I SA/Wa 368/10
Zaliczka alimentacyjna dla uprawnionych dzieci wnioskodawcy, wypłacana od dnia [...] września 2005 r. do dnia [...] lipca 2007 r., sięgnęła kwoty [...] zł.
Przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, reguluje art. 30 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.), zgodnie z którym, organ właściwy dłużnika może umorzyć te należności w łącznej wysokości:
1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3) 100 % jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Umorzenie należności, w myśl art. 30 ust. 3 cytowanej ustawy, następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Z powyższego wynika, iż koniecznym i jedynym warunkiem umorzenia choćby części należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum [...] lat.
W niniejszej sprawie skuteczna egzekucja należności alimentacyjnych w pełnej miesięcznej wysokości wobec dłużnika alimentacyjnego J. K. miała miejsce od stycznia 2009 r., a zatem w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji ([...] października 2009 r.) trwała [...] miesięcy.
Jednocześnie podkreślić należy, że kategoryczne sformułowanie art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie pozostawia wątpliwości, iż nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Stąd, organy administracji rozstrzygające w niniejszej sprawie, jakkolwiek nie kwestionowały okoliczności, iż dłużnik alimentacyjny J. K. znalazł się w ciężkiej sytuacji osobistej i finansowej, nie miały podstaw, by uwzględnić jego wniosek.
Sygn. akt I SA/Wa 368/10
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło