I SA/Wa 368/14

Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r. znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia : odmówić H. P. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 19 maja 2014 r. (data stempla biura podawczego) uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca wskazał, że wraz z żoną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu dopłat unijnych w wysokości [...] złotych rocznie, co miesięcznie stanowi kwotę w wysokości [...] złotych brutto oraz z dochodu uzyskiwanego przez żonę z tytułu umowy zlecenia w wysokości [...] złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom o powierzchni 48 m ² oraz działkę o powierzchni 1.300 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazała, że uzyskiwany dochód z gospodarstwa rolnego wystarcza tylko na pokrycie podstawowych kosztów. Wskazał, że koszt utrzymania gospodarstwa rolnego to kwota w wysokości [...] złotych w skali roku. Zarządzeniem z dnia 28 maja 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wielkości (liczba hektarów) gospodarstwa rolnego z którego wnioskodawca wraz z żoną się utrzymuje. Zapytano wnioskodawcę czy z gospodarstwa rolnego uzyskuje dochody, np. z tytułu sprzedaży płodów rolnych, dzierżawy, inne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość oraz czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało wskazać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz czy uzyskuje, a jeśli tak, to jaki dochód z tytułu ich sprzedaży, bądź też sprzedaży produktów zwierzęcych (np. mleka bądź innych). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy posiada pojazdy mechaniczne/maszyny rolnicze, jeśli tak, należało wskazać jakie oraz markę pojazdu, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, inne), oraz czy oprócz wskazanego w formularzu dochodu uzyskiwanego z tytułu dopłat unijnych uzyskuje w chwili obecnej jakikolwiek inny dochód, (np. z tytułu zatrudnienia bądź renty lub emerytury) jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu. Zapytano wnioskodawcę, czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł prawny z którego jest on uzyskiwany. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy żona oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy zlecenia uzyskuje jakikolwiek inny dochód np. z tytułu renty, emerytury, podejmowania prac dodatkowych, sezonowych, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł prawny z którego jest on uzyskiwany. Wezwano wnioskodawcę do podania jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu o powierzchni 48 m ² należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych, płynnych, koszty związane z ogrzewaniem domu, ubezpieczeniem, itp.), oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków czystości). Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie oraz zapytano z czego lub przy czyjej pomocy zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem adwokata z wyboru do prowadzenia niniejszej sprawy. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z konta bankowego jego oraz małżonki z dwóch ostatnich miesięcy oraz decyzji przyznającej dopłaty unijne do gospodarstwa rolnego z funduszy europejskich. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika otrzymał powyższe wezwanie w dniu 24 czerwca 2014 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 1 lipca 2014 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał jednak do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których została wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca podał jedynie wysokość dochodu uzyskiwanego z dopłat unijnych oraz uzyskiwany przez żonę dochód z tytułu zatrudnienia na umowę zlecenia. Nie wiadomo jednak jakiej wielkości gospodarstwo rolne wnioskodawca posiada i czy uzyskuje z niego jakikolwiek dochód, np. z tytułu sprzedaży płodów rolnych, dzierżawy bądź innego tytułu. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca posiada inwentarz żywy, a jeśli tak, to jaki i w jakiej ilości i czy uzyskuje dochód z tytułu sprzedaży zwierząt bądź też sprzedaży produktów zwierzęcych. Wnioskodawca nie wyjaśnił także, czy oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu dopłat unijnych uzyskuje w chwili obecnej jakikolwiek inny dochód, np. z tytułu zatrudnienia bądź renty lub emerytury, a jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, a jeśli tak, to jaki uzyskuje z nich dochód. Nie wiadomo także, czy żona wnioskodawcy oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy zlecenia uzyskuje jakikolwiek inny dochód, a jeśli tak, to z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie podał także jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu o powierzchni 48 m ² oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków czystości). Nie wiadomo także, czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to od kogo w jakiej wysokości lub formie oraz z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem adwokata z wyboru do prowadzenia niniejszej sprawy. Wnioskodawca nie nadesłał także dokumentów do nadesłania których został wezwany. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Nie nadesłał jednak żadnych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.