I SA/Wa 368/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Monika Sawa, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skarg S. T., R. P., M. T., S. V., V. F., M. T., S. de M., A. V., S. T., A. T. i L. T. oraz M. L., W. L., A. B.i M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 grudnia 2021 r. nr DAP-WPK-727-1-237/2021/MGa w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz S. T., R. P., M. T., S. V., V. F., M. T., S. de M., A. V., S. T., A. T. i L. T. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz M. L., W. L., A. B. i M. B. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 29 grudnia 2021 r. nr DAP-WPK-727-1-237/2021/MGa Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu wniosków A. T. , R. P. , S. T. , S. V. , V. F. , M. T. , M. T. , S. M. , i A. V. oraz M. L. , W. L. , A. B. i M.B. , umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym; Decyzją z 19 lipca 1991 r. nr [...] Wojewoda Bielski stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów nr [...] , obręb [...] , objętej księgą wieczystą [...] , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] , stanowiącej integralną część powyższej decyzji. Pismem z 9 grudnia 2008 r. W. T. , A. V. , A. T. , R. P. , S. T. i R. T. wystąpili o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w całości. Podnieśli, że są ustawowymi spadkobiercami J. T. , ujawnionego w wykazie hipotecznym [...] gm. kat. [...] jako właściciel skomunalizowanej nieruchomości przed jej przejęciem na cele reformy rolnej na podstawie dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i wskazali, że bezprawność powyższego przejęcia potwierdził nieprawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K. z 15 marca 2006 r. [...] . Pismem z 26 maja 2010 r. M. L. , W. L. , A. B. i M. B. wystąpili o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w części dotyczącej działki nr [...]. Podnieśli, że umową sprzedaży z 12 października 2009 r. Rep A nr [...] nabyli powyższą nieruchomość od spadkobierców J. T. (W. T. , A. V., A. T. , R. P. , S. T. i R. T.). Wskazali, że według zapisów w rejestrze gruntów z lat 90-tych i po 2000 r. dla działki [...] nie jest prowadzona żadna księga wieczysta jak również nie została wydana decyzja komunalizacyjna. Dopiero na wniosek sprzedających Sąd Rejonowy założył dla przedmiotowej nieruchomości księgę wieczystą o numerze [...] i wpisał w niej sprzedających jako współwłaścicieli. Powyższe potwierdził Wojewoda Małopolski w ostatecznej decyzji z 31 sierpnia 2009 r. stwierdzającej, że przedmiotowa nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej, co oznacza, że w dacie 27 maja 1990 r. Skarb Państwa nie był jej właścicielem. Wnioskodawcy podnieśli, że dopiero na skutek zawiadomienia Sądu Rejonowego w [...] z 11 maja 2020 r. do księgi wieczystej nr [...] dowiedzieli się, że dla przedmiotowej nieruchomości jest prowadzona również druga księga wieczysta nr [...] , w której jako właściciela ujawniono Gminę [...] na podstawie decyzji komunalizacyjnej z 11 lipca 1991 r. Decyzją z 29 grudnia 2021 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Bielskiego z 11 lipca 1991 r. stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów nr [...] , obręb [...] , objętej księgą wieczystą [...] , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] , stanowiącej integralną część powyższej decyzji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ przywołał treść art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Minister podniósł, że komunalizacja może zawsze dotyczyć tylko takiego mienia, które w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., to jest w dniu 27 maja 1990 r., stanowiło składnik mienia ogólnonarodowego (państwowego). Wszczęcie zaś postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić, zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., na żądanie strony, bądź z urzędu. Przymiot strony postępowania ustala się w oparciu o art. 28 k.p.a. Interes, o którym mowa w tym przepisie musi mieć charakter prawny, to znaczy musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania przez organ decyzji lub podjęcia czynności. Ponadto, interes ten musi mieć charakter realny w danej dacie, to jest w postępowaniu komunalizacyjnym w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r. (27 maja 1990 r.). Stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa jako właściciel mienia, gmina, która mienie to przejmuje, oraz osoby powołujące się na dokumenty świadczące, że to im a nie Skarbowi Państwa przysługiwało w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności do skomunalizowanego mienia. Postępowanie komunalizacyjne nie dotyczyło natomiast interesu prawnego osób posiadających przedmiot komunalizacji pod tytułem użytkownika, najemcy, użytkownika wieczystego lub bez tytułu prawnego, bowiem komunalizacja nie wpływała na zmianę zakresu uprawnień tych osób. Wszystkie zobowiązania związane z komunalizowanym mieniem przejmowała od Skarbu Państwa gmina. Minister podniósł, że zarówno z karty inwentaryzacyjnej nr [...] , stanowiącej integralną część decyzji z 11 lipca 1991 r., jak i samej decyzji wynika, że działka nr [...] objęta była księgą wieczystą [...] . Z wyrysu z mapy ewidencji gruntów, sporządzonego przez inż. J. H. - biegłego sądowego w zakresie geodezji, wynika, że operatem nr [...] powyższa działka podzieliła się na działki nr [...] , [...] i [...] . W piśmie z 11 października 2021 r. znak: [...] , Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował, że na wniosek z 24 lutego 1982 r. Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami przy Naczelniku Miasta w [...] nr Dz.Kw [...] , nr [...] Państwowe Biuro Notarialne w [...] założyło 26 lutego 1982 r. m. in. dla działki ewidencyjnej nr [...] położonej w [...] księgę wieczystą nr [...] z wpisem w niej własności na rzecz Skarbu Państwa w użytkowaniu Tartaku Przemysłu Drzewnego w [...] . Jako podstawę wskazano operat pomiarowy obejmujący porównanie ewidencja-stan poparcelacyjny, wyrys z planu z 4 czerwca 1946 r. [...] oraz mapę sytuacyjną podziału z wykazem zmian wpisaną do ewidencji w składnicy geodezyjnej w [...] marca 1981 r. za nr [...] . Zdaniem organu, powyższe potwierdza, że od założenia księgi wieczystej, to jest od 26 lutego 1982 r., do czasu wydania kontrolowanej decyzji, jako właściciel działki nr [...] położonej w [...] figurował Skarb Państwa. Minister podkreślił, że wpis w księdze wieczystej przedmiotowej nieruchomości ma kluczowe znaczenie dla ustalenia jej stanu faktyczno-prawnego i następnie oceny legalności mającej ją za przedmiot decyzji komunalizacyjnej. W ocenie organu, wobec istnienia na dzień komunalizacji z mocy prawa, tj. 27 maja 1990 r., w księdze wieczystej [...] prowadzonej m. in. dla działki nr [...] , wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, istotny staje się fakt prawny, że wynikająca z art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece zasada jawności materialnej, czyli domniemanie iuris tantum zgodności z rzeczywistym stanem prawnym jawnego prawa własności Skarbu Państwa, wpisanego do księgi wieczystej wiąże wszystkich - także organy administracji i sąd administracyjny - aż do czasu skutecznego obalenia tego domniemania przez osobę posiadającą w tym interes prawny przed sądem powszechnym. Z tych powodów, wobec przywołanej treści ksiąg wieczystych, brak jest, zdaniem Ministra, podstaw do przyjęcia, że właścicielem spornej nieruchomości w dacie komunalizacji nie był Skarb Państwa, co miałoby uzasadniać rażącą niezgodność z prawem decyzji komunalizacyjnej. Przeciwnie, dane ujawnione w księdze wieczystej wskazują, że Skarb Państwa w ww. dacie był ujawniony jako właściciel nieruchomości. Organ administracji orzekający w ramach postępowania nadzwyczajnego dotyczącego badania legalności decyzji komunalizacyjnej nie jest władny do oceny prawidłowości podstawy wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Skoro zatem wnioskodawcy nie wykazali, że posiadali w dacie komunalizacji tytuł o charakterze prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości, to nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z 11 lipca 1991 r. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli A. T. (w miejsce którego wstąpili S. T. , L. T. i A. T. ), S. T. , R. P. , S. V. , V. F. , M. T. , M.T. , S. M. i A. V. oraz M. L. , W. L. , A. B. i M.B.. W skardze S. T. , L. T. , A. T. , R. P. , S. T. , S. V. , V. F. , M. T. , M. T. , S. M. i A. V. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie mają interesu prawnego, a tym samym legitymacji do zainicjowania postępowania administracyjnego podczas gdy są oni następcami prawnymi właściciela spornej nieruchomości, to jest działki nr [...] (obecnie w wyniku podziału przekształcona w działki nr [...] i nr [...] ), a w sprawie wykazano, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit e dekretu o reformie rolnej, a zatem nie mogła być skomunalizowana jako nieruchomość nie stanowiąca własności Skarbu Państwa (por. wyroki WSA w Warszawie z: 28 maja 2021 r. I SA/Wa 2650/20, 26 marca 2021 r. I SA/Wa 35/21, 3 października 2019 r. I SA/Wa 2040/17, 18 lipca 2017 r. I SA/Wa 487/17, wyrok NSA z 25 września 2020 r., I OSK 2079/19, WSA w Kielcach w wyrokach z 22 stycznia 2009 r. II SA/Ke 764/08 i II SA Ke 4/09 oraz orzeczone w tych samych sprawach kuzynów skarżących wyroki NSA z 9 lutego 2010 r., I OSK 992/09 i I OSK 677/09, orzeczone w takich samych sprawach wyroki WSA w Krakowie z 5 czerwca 2013 r. II SA/Kr 360/13 oraz 21 czerwca 2013 r. II SA/Kr 359/13, a także wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r. I OSK 1084/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 stycznia 2020 r. II SA/Bd 879/19,), 2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie mają bezpośredniego i aktualnego interesu prawnego do bycia stroną postępowania nieważnościowego, skoro prejudycjalne postępowanie administracyjne zakończone ostateczną i prawomocną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r., nr [...] , którą w pkt 4 utrzymano w mocy pkt I decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r, nr [...] stwierdzający między innymi, że: parcele katastralne: [...] , [...] , część [...] , część [...] , [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] stanowiące obecnie działkę ewidencyjną nr [...] część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, 3) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegający na: a. nierzetelnym przenalizowaniu skutków prawnych wydanej w sprawie ostatecznej i prawomocnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r., którą w pkt 4 utrzymano w mocy pkt I decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r., w której w pkt I stwierdzono, że parcele katastralne nr: [...] , [...] , część [...] , część [...] , [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] stanowiące obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną [...] , część [...] i część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] stanowiące obecnie działki ewidencyjne nr [...] do [...] , część [...] , część [...] , część [...] i część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] , [...] , [...] , [...] , [...] stanowiące obecnie w części działki ewidencyjne nr [...] i [...] położone w [...] (poprzednio [...] ) nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit, e z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, b. niedopuszczalnym pominięciu bezspornego i stwierdzonego ostateczną decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 7 maja 2018 r. faktu braku przysługiwania Skarbowi Państwa prawa własności spornej nieruchomości składającej się z działek gruntu o obecnym oznaczeniu w ewidencji nr [...] i nr [...] w dniu nacjonalizacji tj. 13 września 1944 r., a w konsekwencji w dniu 11 lipca 1991 r., a także w dniu komunalizacji tj. w dniu 27 maja 1990 r. (por. orzeczony w sprawie skarżących prawomocny wyrok WSA w Warszawie z 18 lipca 2017 r., I SA/Wa 487/17 oraz załączone w aktach sprawy ostateczne decyzje administracyjne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i innych naczelnych organów administracji państwowej, orzeczone w ostatnich latach, wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., I OSK 2264/17), c. oczywiście błędnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie dowodów powołanych przez skarżących w sprawie oraz błędnej ocenie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym a zwłaszcza: - karty inwentaryzacyjnej stanowiącej integralną część decyzji komunalizacyjnej Wojewody Bielskiego z 11 lipca 1991 r., na której to karcie w prawym górnym rogu znajduje się zapis: "Oznaczenie dokumentu na mocy którego Skarb Państwa stał się właścicielem: uchwały Sądu Grodz, w S. [...] z 22.02.1947 r. " - wpisów widniejących w księdze wieczystej nr [...] , pomimo że na dzień 27 maja 1990 r. oraz na dzień 11 lipca 1991 r. właścicielem działek [...] i nr [...] nie był Skarb Państwa, błędnie wpisany na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego w S. z 22.02.1947 r., [...] podjętej na wniosek i na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r., [...] , następnie wniosku Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 24 lutego 1982r., Nr [...] i Dz.Kw.[...] , a przed jego ujawnieniem poprzednik prawny skarżących J. T. , - wyroków WSA w Warszawie z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 688/18, którym oddalono skargę Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 lutego 2018 r. nr [...] oraz wyroku NSA z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt: I OSK 2510/19, którym oddalono skargę kasacyjną Gminy [...] wniesioną od wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1247/18 wydanych w prejudycjalnie zakończonej sprawie m. in. o niepodpadanie działek nr [...] i [...] pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, a w szczególności nieuzasadnione pominięcie w zaskarżonej decyzji dowodu z następujących dokumentów: - decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r., nr [...] , - decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r., nr [...] , - zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r., [...] , - wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r. (znak [...] ), - uchwały Sądu Grodzkiego w S. z 22 lutego 1947 r., [...] , - poświadczenia Sądu Rejonowego w [...] z 9 października 2001 r. (Nr Dz. Odp. [...] ), - orzeczenia Powiatowego Urzędu Ziemskiego w Z. z 2 lipca 1946 r., nr [...] ; - mapa - szkic z działkami parcelacyjnym nr [...],[...],[...] i [...] ; - postanowienia Sądu Powiatowego w S. z 18 maja 1962 r., nr Dz.Zd.[...] , - wniosku Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 24 lutego 1982r., Nr [...] i Dz.Kw.[...] ; - postanowienia Państwowego Biura Notarialnego z 26 lutego 1982r., Nr. Dz. Zd [...] , Nr. Dz. Kw.[...] ; 4) art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 935, obecnie art. 8 § 1 i 2 k.p.a.) poprzez zaniechanie ustalenia w toku postępowania administracyjnego rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. dla nieruchomości składającej się z działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] ujawnionych w księdze wieczystej nr [...] , a uprzednio w [...] księgi tabularnej wadowickiej i [...] ks. gr. gm. kat. [...] , które to prawo własności działek odpowiadających obecnym działkom nr [...] i nr [...] zostało wpisane na wniosek Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r. w [...] ks. gr. gm. kat. [...] , a następnie zostało przepisane do księgi wieczystej KW nr [...] na skutek wniosku Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 24 lutego 1982 r., Nr [...] i Dz.Kw.[...] , gdzie widniał wpis prawa własności Skarbu Państwa, tj. nierzetelnego i w konsekwencji błędnego wyjaśnienia sprawy, polegającego na tym, że pomimo istnienia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r., w której w pkt 4 utrzymano w mocy pkt I decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r., stwierdzający między innymi, że: parcele katastralne: [...] , [...] , część [...] , część [...] , [...] , część [...] , część [...] , część [...] , część [...] stanowiące obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , część [...] stanowiąca obecnie działkę ewidencyjną nr [...] , nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu z 6 września 1944 r., która to decyzja była organowi znana i nie była kwestionowana, a mimo to Minister umorzył postępowanie i przyjął, że doszło do komunalizacji nieruchomości decyzją Wojewody Bielskiego z 11 lipca 1991 r., pomimo że wiedział, że 27 maja 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem spornej nieruchomości, a zatem z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 w zw. art. 18 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, 5) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 w zw. art. 18 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez bezzasadne umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1991 r. w sytuacji gdy działki, których ta decyzja dotyczyła nie stanowiły w dniu 19 lipca 1991 r. własności Skarbu Państwa - mienia ogólnonarodowego (państwowego), 6) art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 r. i art. 18 § 1 dekretu z 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe poprzez bezpodstawne przyjęcie wbrew poglądowi ugruntowanemu w orzecznictwie, że podważenie domniemania wynikającego z art. 18 § 1 Prawa rzeczowego, jak i z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest w postępowaniu sądowo-administracyjnym niedopuszczalne, a na skutek wydania decyzji na zasadzie § 5 rozporządzenia w przedmiocie niepodpadania nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie dochodzi do restytucji z mocą wsteczną przynależnego pierwotnemu właścicielowi tytułu prawnorzeczowego do tej nieruchomości, a prawo własności majątku ziemskiego nie wraca "w naturze" do właściciela, a tym samym zaskarżona decyzja narusza zagwarantowane Konstytucją RP prawo do sądu oraz zasadę proporcjonalności, 7) art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i art. 18 § 1 dekretu z 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podważenie domniemania z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w niniejszej sprawie naruszałoby powołaną ostatnio normę, podczas gdy w rzeczywistości w takiej sytuacji organ ministerialny nie ustala niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym w sentencji orzeczenia, lecz jedynie w uzasadnieniu (jako przesłankę rozstrzygnięcia), a tym samym z obaleniem domniemania w takim postępowaniu nie wiążą się skutki przewidziane w art. 365 k.p.c. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 1960 r., sygn. akt III CR 328/60, LEX nr 1634043), 8) art. 8 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz sprzecznej z utrwaloną praktyką organów administracji publicznej od blisko 30 lat (por. wyrok NSA z 11 lipca 2018 r., I OSK 2264/17 i pozostałe wyroki NSA, których sentencje załączono do skargi, decyzja Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z 27 września 2019 r. nr [...] , decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 26 lipca 2019 r., nr [...] , wyrok WSA w Warszawie z 3 października 2019 r., I SA/Wa 2040/17, wyrok WSA w Warszawie z 18 lipca 2017 r., I SA/Wa 487/17, wyrok WSA w Warszawie z 27 stycznia 2020 r., IV SA/Wa 2888/19, decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 10 stycznia 2020 r., nr 9) [...] , decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 stycznia 2020 r., nr [...] , decyzji Ministra Rozwoju z 6 lutego 2020 r., nr [...] , wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 stycznia 2020 r. II SA/Bd 879/19, wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2021 r., I SA/Wa 2650/20, decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 lipca 2021 r., nr [...] , decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 23 września 2021 r., nr [...] ), 10) art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz bezpieczeństwa prawnego jednostki, 11) art. 1 Protokołu nr 1 do EKPCz i art. 14 EKPCz poprzez bezprawne wywłaszczenie skarżących z objętej postępowaniem nieruchomości z naruszeniem prawa krajowego obowiązującego w dacie wywłaszczenia (nacjonalizacji) oraz poprzez wytworzenie stanu niepewności skarżących z powodu przeszkód, za które odpowiedzialne są władze RP, a także art. 14 EKPCz poprzez nierówne traktowanie, które nie jest obiektywne i racjonalnie usprawiedliwione, to znaczy że owo nierówne traktowanie nie zmierza do realizacji legitymowanego celu a dodatkowo, że między zastosowanymi środkami a zamierzonym celem nie istnieje racjonalny stosunek proporcjonalności, a także poprzez nieuzasadnione odejście od utrwalonej linii orzeczniczej w podobnych sprawach. Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W skardze M. L. , W. L. , A. B. i M.B. zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie mają interesu prawnego, a tym samym legitymacji do zainicjowania postępowania administracyjnego podczas gdy są oni następcami prawnymi właściciela spornej nieruchomości, to jest działki nr [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr [...] ), a w sprawie wykazano, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit e dekretu o reformie rolnej, a zatem nie mogła być skomunalizowana jako nieruchomość nie stanowiąca własności Skarbu Państwa, 2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 157 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie mają bezpośredniego i aktualnego interesu prawnego do bycia stroną postępowania nieważnościowego: a) skoro postępowanie administracyjne zakończone ostateczną i prawomocną decyzją Wojewody Małopolskiego z 31 sierpnia 2009 r, nr [...] , stwierdzającą, że parcele katastralne [...] część i pgr nr [...] część, które objęte były zaginionym wykazem hipotecznym [...] ks. tab. wadowickiej, w granicach w jakich odpowiadają działce nr [...] , nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, b) skoro w postępowaniu sądowym zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z 18 czerwca 2010 r., sygn. akt: [...] , uzgodniono treść ksiąg wieczystych nr [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie działki [...] poprzez wykreślenie jej z księgi wieczystej nr [...] oraz potwierdzono, że działka ta nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, 3) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, polegający na: a. niedopuszczalnym pominięciu bezspornego faktu braku przysługiwania Skarbowi Państwa prawa własności spornej nieruchomości składającej się z działki o obecnym oznaczeniu w ewidencji nr [...] w dniu nacjonalizacji tj. 13 września 1944 r., a w konsekwencji w dniu 11 lipca 1991 r., a także w dniu komunalizacji tj. w dniu 27 maja 1990 r., b. oczywiście błędnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie dowodów powołanych przez skarżących w sprawie oraz błędnej ocenie dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym a zwłaszcza: - karty inwentaryzacyjnej stanowiącej integralną część decyzji komunalizacyjnej Wojewody Bielskiego z 11 lipca 1991 r., na której to karcie w prawym górnym rogu znajduje się zapis: "Oznaczenie dokumentu na mocy którego Skarb Państwa stał się właścicielem: uchwały Sądu Grodz, w S. [...] z 22.02.1947 r. " - wpisów widniejących w księdze wieczystej nr [...] , pomimo że na dzień 27 maja 1990r, oraz na dzień 11 lipca 1991 r. właścicielem działki [...] nie był Skarb Państwa, błędnie wpisany na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego w S. z 22.02.1947 r., [...] podjętej na wniosek i na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r., [...] , następnie wniosku Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 24 lutego 1982r., Nr [...] i Dz.Kw.[...] , a przed jego ujawnieniem poprzednik prawny skarżących J. T. , w szczególności nieuzasadnione pominięcie w zaskarżonej decyzji dowodu z następujących dokumentów: - zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r., [...] , - wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r. (znak [...] ), - uchwały Sądu Grodzkiego w S. z 22 lutego 1947 r., [...] , - poświadczenia Sądu Rejonowego w [...] z 9 października 2001 r. (Nr Dz. Odp. [...] ), - orzeczenia Powiatowego Urzędu Ziemskiego w Z. z 2 lipca 1946 r., nr [...] ; - mapa - szkic z działkami parcelacyjnym nr [...],[...],[...] i [...] ; - postanowienia Sądu Powiatowego w S. z 18 maja 1962 r., nr Dz.Zd.[...] , - wniosku Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 24 lutego 1982 r., Nr [...] i Dz.Kw.[...] ; - postanowienia Państwowego Biura Notarialnego z 26 lutego 1982r., Nr. Dz. Zd [...] , Nr.Dz.Kw.[...] ; 4) art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie ustalenia w toku postępowania administracyjnego rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. dla nieruchomości składającej się z działki nr [...] , a uprzednio w [...] księgi tabularnej wadowickiej i [...] ks. gr. gm. kat. [...] , które to prawo własności działek odpowiadających obecnej działce nr [...] zostało wpisane na wniosek Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia 30 stycznia 1947 r. w [...] ks. gr. gm. kat. [...] , a następnie zostało przepisane do księgi wieczystej KW nr [...] na skutek wniosku Rejonowego Zarządu Gospodarki Terenami w [...] z 24 lutego 1982 r., Nr [...] i Dz.Kw.[...] , gdzie widniał wpis prawa własności Skarbu Państwa tj. nierzetelnego i w konsekwencji błędnego wyjaśnienia sprawy polegającego na tym, że pomimo istnienia ostatecznej decyzji Wojewody Małopolskiego z 31 sierpnia 2008 r., nr [...] , stwierdzającej, że parcele katastralne [...] część i pgr nr [...] część, które objęte były zaginionym wykazem hipotecznym [...] ks. tab. wadowickiej,, w granicach w jakich odpowiadają działce nr [...] , nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, która to decyzja była organowi znana i nie była kwestionowana, a mimo to Minister umorzył postępowanie i przyjął, że doszło do komunalizacji nieruchomości decyzją Wojewody Bielskiego z 11 lipca 1991 r., pomimo że wiedział, że 27 maja 1990 r. Skarb Państwa nie był właścicielem spornej nieruchomości, a także pomimo istnienia prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z dnia 18 czerwca 2010 roku, sygn. akt: [...] którym uzgodniono treść ksiąg wieczystych nr [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie działki [...] poprzez wykreślenie jej z księgi wieczystej nr [...] oraz potwierdzono, że działka ta nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej, a zatem wydanie decyzji w niniejszej sprawie nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 5 ust. 1 w zw. art. 18 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, 5) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 w zw. art. 18 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez bezzasadne umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę Bielskiego stwierdzającej nabycie przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości odpowiadającej w części działce ewidencyjnej nr [...] w sytuacji, gdy działka, której ta decyzja dotyczyła nie stanowiła w dniu 11 lipca 1991 r. własności Skarbu Państwa, 6) art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z 6 lipca 1982 r. i art. 18 § 1 dekretu z 11 października 1946 r. Prawo rzeczowe poprzez bezpodstawne przyjęcie, wbrew poglądowi ugruntowanemu w orzecznictwie, że podważenie domniemania wynikającego z art. 18 § 1 Prawa rzeczowego, jak i z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest w postępowaniu sądowo-administracyjnym niedopuszczalne, a na skutek wydania decyzji na zasadzie § 5 rozporządzenia w przedmiocie niepodpadania nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej nie dochodzi do restytucji z mocą wsteczną przynależnego pierwotnemu właścicielowi tytułu prawnorzeczowego do tej nieruchomości, a prawo własności majątku ziemskiego nie wraca "w naturze" do właściciela, a tym samym zaskarżona decyzja narusza zagwarantowane Konstytucją RP prawo do sądu oraz zasadę proporcjonalności, 7) art. 365 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i art. 18 § 1 dekretu z 11 października 1946 r. - Prawo rzeczowe poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że podważenie domniemania z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w niniejszej sprawie naruszałoby powołaną ostatnio normę, podczas gdy w rzeczywistości w takiej sytuacji organ ministerialny nie ustala niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym w sentencji orzeczenia, lecz jedynie w uzasadnieniu (jako przesłankę rozstrzygnięcia), a tym samym z obaleniem domniemania w takim postępowaniu nie wiążą się skutki przewidziane w art. 365 k.p.c. (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 1960 r., sygn. akt III CR 328/60, LEX nr 1634043), 8) art. 8 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz sprzecznej z utrwaloną praktyką organów administracji publicznej od blisko 30 lat, 9) art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji naruszającej zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz bezpieczeństwa prawnego jednostki. Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedziach na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 1 grudnia 2023 r. skarżący w uzupełnieniu skargi przedstawili dodatkową argumentację w sprawie. W piśmie procesowym z 20 lutego 2024 r. skarżący w uzupełnieniu skargi przedstawili dodatkową argumentację w sprawie. W piśmie procesowym z 5 kwietnia 2024 r skarżący przedstawili dodatkową argumentację w sprawie oraz wnieśli o dopuszczenie dowodu z protokołu rozprawy przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie z 17 lutego 2022 r., sygn. akt I ACa 1102/21 oraz wezwania Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 19 października 2023 r. na okoliczność ustalenia toczącego się postępowania apelacyjnego w sprawie o wydanie nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargi okazały się zasadne. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którą organ umorzył, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Bielskiego z 11 lipca 1991 r. potwierdzającej nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] , obręb [...] , objętej księgą wieczystą [...] , opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...] , stanowiącej integralną część powyższej decyzji. Powodem umorzenia przedmiotowego postępowania było uznanie przez organ, że osoby wnioskujące o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej nie legitymują się w sprawie interesem prawnym kreującym ich przymiot strony, a zatem nie mogą skutecznie tego postępowania zainicjować. To bowiem, o ile nie jest wszczynane z urzędu, może być uruchomione wyłącznie na wniosek strony (art. 157 § 2 k.p.a.). Wobec powyższego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji kluczowego znaczenia nabiera ustalenie czy poprawnie organ nadzoru zweryfikował legitymację skarżących. O tym natomiast kto jest stroną postępowania administracyjnego rozstrzyga art. 28 k.p.a., z którego wynika, że jest nią każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istoty interesu prawnego należy z kolei upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotem postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody Bielskiego z 11 lipca 1991 r. było potwierdzenie przejścia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. na rzecz Gminy [...] nieruchomości ozn. w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] , obręb [...] . Stronami takiego postępowania, co trafnie dostrzegł organ, są co do zasady wyłącznie Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel nieruchomości i gmina jako podmiot nabywający jej własność. Ich praw bowiem i obowiązków bezpośrednio dotyczyły skutki tej decyzji. Inny podmiot, aby mógł uczestniczyć w tym postępowaniu (mieć w nim przymiot strony), a więc również skutecznie żądać weryfikacji tej decyzji w trybie stwierdzenia jej nieważności (w całości lub części), musiałby wykazać, że we wskazanej dacie to jemu, a nie Skarbowi Państwa przysługiwał tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. W niniejszej sprawie w celu wykazania swojego interesu prawnego w odniesieniu do działek ew. nr [...] i [...] (pochodzących z podziału skomunalizowanej działki [...] ) skarżący S. T. , L. T. , A. T. , S. T. , R. P. , S. V. , V. F. , M. T. , M.T. , S. M. i A. V. (ustawowi spadkobiercy J. T. ) powoływali się na ostateczne decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r. nr [...] oraz Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r. nr [...] stwierdzające niepodpadanie powyższych nieruchomości pod przepisy dekretu o reformie rolnej. Z kolei w odniesieniu do działki ew. nr [...] skarżący M. L. , W. L. , A. B. i M. B. (aktualni współwłaściciele działki nr [...] w związku z zawarciem w dniu 12 października 2009 r. umowy sprzedaży Rep [...] ) powoływali się na ostateczną decyzję Wojewody Małopolskiego z 31 sierpnia 2009 r. nr [...] oraz prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] I Wydział Cywilny z 18 czerwca 2010 r., sygn. akt [...] , którym uzgodniono treść ksiąg wieczystych nr [...] i nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie działki nr [...] w ten sposób, że nakazano wykreślić tę działkę z księgi wieczystej nr [...]. Skarżący podnosili, że w powołanych decyzjach i wyroku Sądu Rejonowego potwierdzono niepodpadanie skomunalizowanej nieruchomości tj. działki nr [...] (obecnie stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] , [...] i [...] ), pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, które podważyły treść zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r. stanowiącego podstawę prawną nabycia prawa własności przez Skarb Państwa w zakresie parcel katastralnych objętych wyżej powołanymi decyzjami i wyrokiem Sądu Rejonowego. W konsekwencji, zdaniem skarżących, na dzień 27 maja 1990 r. oraz na dzień 11 lipca 1991 r. właścicielem powyższych nieruchomości nie był Skarb Państwa - błędnie wpisany w księdze wieczystej KW nr [...] na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego w S. z 22 lutego 1947 r. podjętej na wniosek i na podstawie powyższego zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r. Analiza zaskarżonej decyzji potwierdza, że powyższych dowodów, przedstawionych przez skarżących na wykazanie interesu prawnego w niniejszej sprawie, organ nadzoru nie poddał swojej ocenie. Minister uznał, że wobec wynikającego z treści ksiąg wieczystych wpisu prawa własności Skarbu Państwa w dacie komunalizacji, nie można przyjąć aby właścicielem spornej nieruchomości we wskazanej dacie był inny podmiot niż Skarb Państwa. Organ podkreślił przy tym, że w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym badania legalności decyzji komunalizacyjnej nie jest on władny oceniać prawidłowość podstawy wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd uznał powyższą ocenę organu za nieprawidłową. Zasadnie bowiem podnoszą skarżący, że rozpoznając złożone przez nich wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej organ nadzoru nie rozważył jakie skutki dla rozpoznawanej sprawy miało wydanie powoływanych przez skarżących decyzji administracyjnych z 7 maja 2018 r., 21 lipca 2015 r. i 31 sierpnia 2009 r. potwierdzających niepodpadanie spornych nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz wyroku Sądu Rejonowego z 18 czerwca 2010 r., którym uzgodniono treść ksiąg wieczystych nr [...] i [...] z rzeczywistym stanem prawnym odnośnie działki nr [...] w ten sposób, że nakazano wykreślić tę działkę z księgi wieczystej nr [...]. Wprawdzie zgodzić się należy ze stanowiskiem Ministra, że co do zasady organ administracji publicznej związany jest zawartymi w księgach wieczystych zapisami, które korzystają z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Nie oznacza to jednak, jak to przyjmuje organ, że podmiot wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji nie może wykazywać swojego interesu prawnego wszystkimi dostępnymi mu dowodami, choć oczywiście w postępowaniu administracyjnym organ nie rozstrzyga sporów o własność. Obowiązkiem organu jest dokonanie oceny czy powoływane przez wnioskodawcę dowody pozwalają na uznanie jego interesu prawnego do bycia stroną postępowania. Nie jest to przy tym równoznaczne z obaleniem wpisu w księdze wieczystej, co w sposób nie budzący wątpliwości pozostaje w wyłącznej gestii sądu powszechnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2024 r., I OSK 2238/22 oraz 10 kwietnia 2024 r., I OSK 2314/22, niepublik.). W powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, powołując się na utrwalony pogląd Sądu Najwyższego, że jeśli nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, to ostateczna decyzja administracyjna wydana na podstawie § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN, rozstrzygająca definitywnie i wiążąco dla sądów powszechnych kwestie nabycia (lub nie) przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości mogłaby stanowić odpowiedni dokument, o którym mowa w art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wykazujący niezgodność z rzeczywistym stanem prawnym w razie wadliwego ujawnienia w księdze wieczystej Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej Z powyższego wynika, że dopóki decyzja komunalizacyjna, na podstawie której dokonano w niniejszej sprawie wpisu Gminy [...] pozostaje w obrocie prawnym, to sąd wieczystoksięgowy nie posiada uprawnienia do kwestionowania stwierdzonego w niej stanu prawnego. W uchwale składu 7 sędziów z 9 października 2007 r., sygn. akt III CZP 46/07 Sąd Najwyższy stwierdził, że: "W sprawie o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości – ujawnionego w księdze wieczystej na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej zgodnie z art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – z rzeczywistym stanem prawnym, sąd jest związany tą decyzją" (por. postanowienie SN z 10 kwietnia 2019 r., IV CSK 23/18, Lex nr 2643302). Zatem przyjęcie stanowiska o braku interesu prawnego skarżących w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej zamyka im drogę do usunięcia niezgodności wpisów w księdze wieczystej, a tym samym usunięcia wpisów będących wynikiem przejęcia nieruchomości w drodze reformy rolnej, a w konsekwencji wykonania ostatecznych decyzji administracyjnych potwierdzających niepodpadanie spornych nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W toku postępowania skarżący S. T. , L. T. , A. T. , S. T. , R. P. , S. V. , V. F. , M. T. , M.T. , S. M. i A. V. wskazywali, że są spadkobiercami J. T. , który był właścicielem spornych nieruchomości przed ich przejęciem przez Skarb Państwa na podstawie przepisów o reformie rolnej, a skarżący M. L. , W. L. , A. B. i M.B. , że są aktualnymi współwłaścicielami spornej działki nr [...] wobec zawarcia przez nich umowy sprzedaży z 12 października 2009 r. ze spadkobiercami J. T. . Powołując się na znajdującą się aktach sprawy dokumentację w obu skargach podnoszono, że widniejący w księdze wieczystej nr [...] wpis Skarbu Państwa został przepisany ze Zbioru dokumentów Zd. Nr [...] postanowieniem Państwowego Biura Notarialnego w [...] z 26 lutego 1982 r. Natomiast Zbiór Dokumentów Zd. Nr [...] został utworzony przez Sąd Powiatowy w S. postanowieniem z 18 maja 1962 r., nr Dz. Zd.[...] ze starego zbioru dokumentów [...] utworzonego uchwałą Sądu Grodzkiego w S. z 22 lutego 1947 r., [...] podjętą na wniosek i na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r., [...] , które to zaświadczenie stwierdzało, między innymi, że stanowiące własność J. T. parcele [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Zdaniem skarżących, w sprawie nie miała jednak miejsca sytuacja podpadania spornych nieruchomości pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, co wprost wynika z ostatecznych decyzji administracyjnych z 7 maja 2018 r., 21 lipca 2015 r. i 31 sierpnia 2009 r. oraz prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z 18 czerwca 2010 r., potwierdzających niepodpadanie spornych nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, które podważyły treść powyższego zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r. stanowiącego podstawę prawną nabycia prawa własności przez Skarb Państwa w zakresie parcel katastralnych objętych wyżej powołanymi aktami. W konsekwencji, w ocenie skarżących, na dzień 27 maja 1990 r. oraz na dzień 11 lipca 1991 r. właścicielem skomunalizowanej działki nr [...] nie był Skarb Państwa - błędnie wpisany w księdze wieczystej nr [...] na podstawie uchwały Sądu Grodzkiego w S. z 22 lutego 1947 r. podjętej na wniosek i na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z 30 stycznia 1947 r., [...] . Do powyższych twierdzeń skarżących organ nadzoru nie odniósł się w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, obowiązkiem organu orzekającego w niniejszej sprawie było rozważenie jakie skutki dla rozpoznawanej sprawy miało wydanie decyzji administracyjnych potwierdzających niepodpadanie spornej nieruchomości (obecnie stanowiącej działki ew. nr [...] , [...] i [...] ) pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pozwoliłoby to na rozstrzygnięcie, czy skarżący legitymują się tytułem prawnym do nieruchomości będącej przedmiotem decyzji komunalizacyjnej (działki ew. nr [...] ). Jak słusznie podkreślono w powołanych wyżej wyrokach Naczelnego Sadu Administracyjnego z 5 marca 2024 r., I OSK 2238/22 oraz 10 kwietnia 2024 r., I OSK 2314/22 (niepublik.), decyzja administracyjna, o której mowa w § 5 rozporządzenia z 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ma charakter deklaratywny, wywiera skutek rzeczowy (w tym sensie, że stwierdza, że prawo własności przysługiwało przez cały czas pierwotnemu właścicielowi bez konieczności powrotnego przeniesienia tego prawa) i stanowi wyłączną podstawę do uzyskania przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców wiedzy, że Skarb Państwa nie nabył z mocy prawa własności nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej (por. np. wyrok SN z 22 listopada 2012 r., II CSK 128/12, OSNC 2013/6/79 oraz uchwały SN z 17 lutego 2011 r., III CZP 121/10, OSNC 2011/10/109 i 18 maja 2011 r., III CZP 21/11). Ze znajdujących się w aktach sprawy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 7 maja 2018 r., nr [...] , decyzji Wojewody Małopolskiego z 21 lipca 2015 r., nr [...] oraz decyzji Wojewody Małopolskiego z 31 sierpnia 2009 r. nr [...] wynika, że objęte nimi, między innymi, parcele katastralne odpowiadające obecnym działkom ew. nr [...] , [...] i [...] nie przeszły na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu z 6 września 1944 r. Wobec powyższego nadal ich właścicielem pozostawał J. T. – poprzednik prawny skarżących i właściciel nieruchomości. Skarżący mogą wnieść powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Jednakże w celu wydania wyroku w tej sprawie koniecznym jest w pierwszej kolejności stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z 11 lipca 1991 r., bowiem Gmina [...] cały czas figuruje w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości na podstawie tej właśnie decyzji. Brak poczynienia przez organ nadzoru ustaleń co do tego, czy nieruchomość będąca przedmiotem decyzji komunalizacyjnej, to jest działka ew. nr [...] , objęta była wskazanymi wyżej decyzjami administracyjnymi potwierdzającymi niepodpadanie nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. prowadzi do wniosku, że organ przedwcześnie umorzył przedmiotowe postępowanie. Minister nie poczynił bowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji niezbędnych ustaleń w przedmiocie oceny interesu prawnego skarżących w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Wobec powyższego Sąd uznał za zasadne podniesione w skargach zarzuty mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, to jest tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ skutków, jakie wywołały powoływane przez skarżących decyzje administracyjne potwierdzające niepodpadanie spornych nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. w aspekcie oceny legitymacji skarżących w sprawie. Zdaniem Sądu, organ naruszył również art. 105 § 1 k.p.a. przedwcześnie umarzając postępowanie w niniejszej sprawie. Sąd nie uwzględnił natomiast zawartego w piśmie procesowym skarżących z 5 kwietnia 2024 r. wniosku o przeprowadzenie dowodu z kserokopii protokołu rozprawy przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie oraz wezwania tego Sądu w sprawie o sygn. I ACa 1102/21. Sąd uznał, że powoływane przez skarżących okoliczności (konieczność ustalenia toczącego się postępowania apelacyjnego w sprawie o wydanie nieruchomości) nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w niniejszej sprawie dotyczącej umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania (pkt 2 i 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w niniejszym uzasadnieniu i sprowadzają się do rozpoznania wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji i podjęcia w sprawie rozstrzygnięcia uwzględniającego tę ocenę.