I SA/Wa 369/16

WyrokWSA w Warszawie2016-10-20

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Agnieszka Miernik, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego został złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a., w sytuacji, gdy strona dowiedziała się o podstawie wznowienia dopiero po upływie terminu, w którym mogła go złożyć jej poprzedniczka prawna?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania administracyjnego z powodu uchybienia terminowi do złożenia wniosku. W przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., termin dla poprzedniczki prawnej skarżącej upłynął przed jej śmiercią, a późniejsze uzyskanie przez skarżącą statusu spadkobiercy nie przywraca tego terminu. W odniesieniu do innych przesłanek, skarżąca nie wykazała, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia ani nie przedstawiła dowodów na ich istnienie, co uniemożliwiało stwierdzenie zachowania terminu z art. 148 K.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca J. K. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Gospodarki z 2011 r., powołując się na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a. Wniosek złożyła po uzyskaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po matce, która była stroną pierwotnego postępowania. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem terminów określonych w art. 148 K.p.a., zarówno w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (termin upłynął dla poprzedniczki prawnej), jak i przesłanek z pkt 1 i 5 (brak dowodów na sfałszowanie dowodu lub istnienie nowych okoliczności, a także brak wskazania daty dowiedzenia się o nich). WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Rozwoju z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Minister Rozwoju postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Ministra Gospodarki z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: Minister Gospodarki decyzją z [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lutego 2011 r. nr [...] niestwierdzającą nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Handlu Wewnętrznego z [...] lipca 1949 r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. [...], powiat [...]. Decyzja ta uzyskała walor ostateczności. J. K. (powoływana dalej jako "skarżąca") wnioskiem z 5 grudnia 2014 r., uzupełnionym pismami z 17 lutego 2015 r., 1 marca 2015 r. i 7 lipca 2015 r., wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Gospodarki z [...] grudnia 2011 r. wskazując na zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." Skarżąca podała, że wniosek mogła złożyć dopiero po przeprowadzeniu postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej w dniu [...] maja 2013 r. matce – M. E. (stronie postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2011 r.), zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z [...] września 2014 r. Postanowienie to wnioskodawczyni otrzymała "pod koniec listopada 2014 r." i w ten sposób weszła w krąg spadkobierców byłych właścicieli znacjonalizowanego [...]. Minister Gospodarki postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania uznając, że wniosek J. K. złożony został z uchybieniem terminu w odniesieniu do wszystkich przywołanych przez nią przesłanek wznowienia, tj. z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a. Uzasadniając powyższe stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 148 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1), natomiast w przypadku, gdy podanie to dotyczy przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., termin ten biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Wraz z podaniem strona winna przedłożyć dowody potwierdzające zachowanie ww. terminu. Oceniając w pierwszej kolejności zachowanie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ zauważył, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z [...] grudnia 2011 r. wynika, że r.pr. [...], działający wówczas w imieniu B. J. i M. E., otrzymał ją w dniu 28 grudnia 2011 r. W tej sytuacji termin do wystąpienia w wnioskiem o wznowienie postępowania ze wskazanej przyczyny upłynął dla ww. stron postępowania, w tym poprzedniczki prawnej wnioskodawczyni, w dniu 28 stycznia 2012 r. Skoro M. E. zmarła w dniu [...] maja 2013 r., to brak jest podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia jej decyzji i momentu dowiedzenia się o jej wydaniu, a w konsekwencji upływu terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Podnoszona więc przez skarżącą okoliczność, że dopiero "pod koniec listopada 2014 r." otrzymała postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M. E., co umożliwiło jej wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania, nie może stanowić o zachowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, skoro dla M. E. termin ten upłynął w dniu 28 stycznia 2012 r. i nie skorzystała z prawa złożenia takiego wniosku. W dalszej kolejności organ odniósł się do powołanej przez skarżącą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., w której uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała na błędne udzielenie informacji przez Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie z 27 grudnia 2004 r. w zakresie prawa własności nieruchomości położonej w Z., gdzie jako właściciela wskazano J. i P. W., a nie M. J. Skarżąca zwróciła też uwagę na "powierzchowną" analizę zdolności przemiałowych młyna dokonaną przez biegłego powołanego przez organ, brak prawidłowego wykorzystania materiałów archiwalnych, a także na powoływanie się na "opinie 6 komisji z lat 1946-1948 bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Skarżąca, przywołując zaistnienie przesłanki, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, nie przedstawiła jednak dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany, jak również nie wykazała zachowania miesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym dowiedziała się o powyższej okoliczności. W tej sytuacji, w ocenie organu, termin ten oraz powoływana okoliczność nie zostały przez nią udowodnione. Organ podał dalej, że w uzasadnieniu zaistnienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. skarżąca powołała się na odnalezienie postanowienia Sądu Grodzkiego w G. z [...] lipca 1945 r. "o przywróceniu posiadania [...]" M. J., sygn. akt [...]. W piśmie z 7 lipca 2015 r., uzupełniającym wniosek o wznowienie postępowania, wskazała ponadto na odnalezioną "w ostatnich tygodniach" korespondencję firmy W., z której wynika, że w latach 1914-1939 M. J. dokonał zakupu maszyn i urządzeń [...]. Organ wskazał, że Skarżąca nie tylko jednak nie wskazała terminu, w którym dowiedziała się o ww. okolicznościach, to dokument, na który się powołuje, tj. postanowienie Sądu Grodzkiego w G. z [...] lipca 1945 r., znany był organowi na etapie rozpatrywania sprawy zakończonej decyzją z [...] grudnia 2011 r., gdyż jego kopia znajduje się w aktach sprawy. Został on przesłany przez B. J. przy piśmie z 22 maja 1993 r. Z kolei powoływana korespondencja firmy W. nie została przez wnioskodawczynię załączona do wniosku o wznowienie postępowania, a wskazywany przez nią termin odnalezienia korespondencji ("w ostatnich tygodniach"), nie udowadnia w sposób bezsporny zachowania miesięcznego terminu na wystąpienie z podaniem o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Powyższe okoliczności skutkowały odmową wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2011 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem J. K. zarzuciła organowi nadzoru naruszenie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 7 K.p.a. Odnosząc się do naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a. skarżąca przywołała argumentację tożsamą ze stanowiskiem przedstawionym we wniosku o wznowienie postępowania. Naruszenia art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. dopatrywała się natomiast w okoliczności, że skoro Sąd Grodzki w G. postanowieniem z [...] lipca 1945 r. "przywrócił posiadanie" [...] w Z. M.J., jako jedynemu właścicielowi, czego dowodzą również zapisy wieczystoksięgowe, to organ wydający kwestionowaną decyzję niewłaściwie skierował ją do osób spoza kręgu spadkobierców ww. osoby. Skarżąca wskazała również na nieprawidłowość oceny wartości dowodowej materiałów archiwalnych dokonanej przez Ministra Gospodarki w decyzji z [...] grudnia 2011 r. oraz krytycznie odniosła się do ustaleń biegłego zawartych w opinii stanowiącej materiał dowodowy. Pismem z 12 września 2015 r., w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, J. K. przedstawiła dodatkowe zarzuty w odniesieniu do decyzji Ministra Gospodarki z [...] lutego 2011 r. Minister Rozwoju postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2015 r. w całości podzielając stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie do niezachowania przez skarżącą terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2011 r. Termin ten bowiem, w przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., upłynął dla poprzedniczki prawnej skarżącej w dniu 28 stycznia 2012 r., tym bardziej, że M. E. zmarła dopiero [...] maja 2013 r. W kontekście powyższego podnoszone przez skarżącą okoliczności, że "pod koniec listopada 2014 r." otrzymała postanowienie sądu o stwierdzeniu nabyciu spadku po ww. stronie postępowania, nie może stanowić o zachowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie tego postępowania. W ocenie organu odwoławczego, skarżąca nie udowodniła również zachowania terminu do wystąpienia z ww. wnioskiem w zakresie przesłanek wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a., jak również (w przypadku przesłanki z pkt 1) nie przedłożyła organowi dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument, na podstawie którego wydano kwestionowaną decyzję był sfałszowany. Nie jest natomiast rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie. W odniesieniu natomiast do ostatniego z zarzutów, tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., poprzez skierowanie decyzji do osób spoza kręgu spadkobierców po M. J., odmiennie od zapisów postanowienia Sądu Grodzkiego w G. z [...] lipca 1945 r. sygn. akt [...], organ podał, że w ww. przepisie chodzi o decyzję, której wydanie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przez zagadnienie wstępne, do którego ustawodawca odwołał się w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., należy rozumieć zatem taką kwestię prawną, która sama w sobie może być przedmiotem odrębnego postępowania, prowadzonego przez inny organ lub sąd. Wydanie zaś orzeczenia merytorycznego w sprawie winno być ściśle uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego. Z kolei w niniejszej sprawie, zakończonej decyzją z [...] grudnia 2011 r., nie była sądownie rozpoznawana żadna kwestia prawna (zagadnienie prawne), o której stanowi art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a. Organ nadzoru zaznaczył również, że nie mógł odnieść się do zarzutów skarżącej dotyczących ustaleń zawartych w opinii biegłego, bowiem stanowiłoby to merytoryczną ocenę materiału sprawy, co na obecnym etapie postępowania jest niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę powyższe organ stwierdził, że skoro J. K., w zakresie wskazywanych podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 7 K.p.a. nie wykazała dotrzymania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie J. K. wniosła o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 6, art. 7, art. 8 i art. 124 § 2 K.p.a. polegające na przeprowadzeniu postępowania w sposób niezgodny z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego oraz w sposób niebudzący zaufania strony do organu, a w szczególności poprzez takie wartościowanie zebranych dowodów, które odpowiadało z góry przyjętemu przez organ rozstrzygnięciu oraz poprzez wydanie postanowienia o treści nieprzekonującej pod względem prawnym i faktycznym oraz brak odniesienia się do niektórych zarzutów skarżącej; 2) art. 15 K.p.a. poprzez odniesienie się przez organ jedynie do zarzutów zawartych w zażaleniu, bez ponownego rozpatrzenia sprawy, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności; 3) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia z [...] sierpnia 2015 r., które to postanowienie naruszało: - art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, dokonanie jednostronnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego; - art. 124 § 2 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i wydanie postanowienia o treści nieprzekonującej pod względem prawnym i faktycznym oraz nieustosunkowanie się do twierdzeń uważanych przez skarżąca za istotne w sprawie. W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację na poparcie powyższych zarzutów, przywołując w tej kwestii orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnosząc się do zarzutu nr 1 skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 28 stycznia 2012 r., jak również, że nie udowodniła przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. W ocenie skarżącej, trudno wymagać od niej dostatecznej inicjatywy dowodowej w sytuacji, gdy dopiero w dniu 12 lutego 2015 r. otrzymała postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Skoro przy tym organ dysponuje znacznie lepszym dostępem do akt sprawy zakończonej decyzją z [...] grudnia 2011 r., to on powinien przeprowadzić analizę dokumentacji, czego nie uczynił, a nie ciężar przeprowadzenia dowodu przerzucać na skarżącą. W uzasadnieniu zarzutu nr 2 skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do tego, jakie obowiązki ma organ odwoławczy i do czego winien się odnieść rozpoznając sprawę ponownie. Wskazała, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przywołania przebiegu postępowania pierwszoinstancyjnego, nie dokonując oceny wszystkich twierdzeń skarżącej podniesionych w toku tego postępowania. Powyższe wskazuje również na zasadność zarzutu nr 3. Skarżąca podniosła dodatkowo, że organ pierwszej instancji powołał się jedynie na fakt odebrania kwestionowanej w trybie nadzoru decyzji przez jej poprzedniczkę prawną, całkowicie pomijając kwestię statusu prawnego [...] w Z. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że każda decyzja ostateczna, zgodnie z zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 K.p.a.), podlega szczególnej ochronie w celu zapewnienia stabilności stosunków prawnych, co w konsekwencji stanowi ochronę praw nabytych adresatów tej decyzji. Z tego też względu wzruszenie decyzji ostatecznej może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w przepisach prawnych - bez możliwości korzystania z wykładni rozszerzającej przy interpretacji tych przepisów. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), tj. ustalenia, czy: 1) decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna, 2) wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony, 3) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., 4) żądanie wznowienia postępowania oparte jest na jednej z wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a. przyczyn wznowienia. Wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), natomiast ich brak obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Tylko zatem wtedy, gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie wątpliwości organu nadzoru nie budziło spełnienie trzech ze wskazanych wyżej przesłanek dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania (określonych w pkt 1 i pkt 2), bowiem kwestionowana w trybie nadzoru decyzja Ministra Gospodarki z [...] grudnia 2011 r. jest ostateczna (walor ostateczności decyzja ta uzyskała wobec niezaskarżenia jej przez strony postępowania do sądu administracyjnego – por. pismo Ministerstwa Gospodarki z 7 marca 2014 r. k-61 - tom VI akt administracyjnych); z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła J. K. – następca prawny strony postępowania zakończonego ww. decyzją (por. postanowienie Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny z [...] września 2014 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M. E. – k-31 - akt postępowania przed organem nadzoru pierwszej instancji); żądanie wznowienia postępowania oparte zostało na wskazanych w art. 145 § 1 K.p.a. podstawach wznowienia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast spełnienie przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania, tj. zachowanie terminu do wystąpienia z takim wnioskiem. Zgodnie z art. 148 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Z kolei termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Oceniając zachowanie przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. wskazać należy, że zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Odnośnie do tej przesłanki skarżąca wskazała na błędną informację udzieloną przez Starostwo Powiatowe w [...] w piśmie z 27 grudnia 2004 r. nr [...], w której jako właściciela przedmiotowej nieruchomości położonej w Z. wskazano rodzinę W., nie zaś M. J., a która to okoliczność, w jej ocenie, nie jest zgodna z innymi dokumentami, tj. z przedłożonymi kserokopiami stron księgi wieczystej, czy postanowieniem Sądu Grodzkiego w G. z [...] lipca 1945 r. "o przywróceniu posiadania" [...] M. J. Skarżąca zwróciła również uwagę na "powierzchowną" analizę [...] dokonaną przez biegłego powołanego przez organ, brak prawidłowego wykorzystania materiałów archiwalnych, a także na powoływanie się na "opinie 6 komisji z lat 1946-1948 bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnego dowodu na okoliczność sfałszowania pisma z 27 grudnia 2004 r. (np. orzeczenia sądu lub innego organu w tym przedmiocie), jak również nie podała, w jakiej konkretnie dacie dowiedziała się o okoliczności dającej podstawę do wznowienia postępowania. W tej sytuacji podzielić należy stanowisko organu nadzoru, że skarżąca nie wykazała kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia i tym samym nie wykazała zachowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Rację ma przy tym organ wskazując, że aby uznać dowód za fałszywy musi to być dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 K.p.a. Pogląd taki jest jednolicie przyjmowany przez doktrynę (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 798 i nast.) i orzecznictwo sądowe, które podkreśla, że wznowienie nie może nastąpić jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji (por. wyroki: NSA z 16 października 1991 r. sygn. akt II SA 640/91; ONSA 1992/3-4/66; WSA w Łodzi z 15 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 871/14, LEX nr 1635172; WSA w Krakowie z 25 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1211/13; LEX nr 1502685). Co istotne, organ administracji publicznej nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Inaczej mówiąc, nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Podobnie skarżąca nie wykazała zachowania terminu do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżąca, aby więc zachować termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny powinna była wnieść je w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca w ramach tej podstawy, powołała się na odnalezione postanowienie Sądu Grodzkiego w G. z [...] lipca 1945 r. "o przywróceniu posiadania" [...] M. J., a dodatkowo w piśmie z 7 lipca 2015 r. wskazała na odnalezioną "w ostatnich tygodniach" korespondencję firmy W., z której wynika, że w latach 1914-1939 M. J. dokonał zakupu maszyn i urządzeń [...], co w ocenie skarżącej oznacza, że planował powiększenie własnej firmy. Korespondencji tej jednak do wniosku o wznowienie postępowania nie załączyła (kserokopię korespondencji w języku niemieckim z 1915 r. załączono do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Jeśli chodzi zaś o postanowienie z [...] lipca 1945 r. znajduje się ono w aktach sprawy i znane było organowi wydającemu decyzję z [...] grudnia 2011 r. (nadesłane zostało przez B. J. przy piśmie z 22 maja 1993 r.). Skarżąca przy tym, nie wskazała terminu, w którym dowiedziała się o ww. okolicznościach, a podany przez nią termin odnalezienia korespondencji ("w ostatnich tygodniach"), nie udowadnia w sposób bezsporny zachowania miesięcznego terminu na wystąpienie z podaniem o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 K.p.a. Organ prawidłowo również uznał, że w sprawie uchybiono terminowi do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Skarżąca powołując się na tę przesłankę całkowicie pomija fakt, że w dacie wydania kwestionowanej w trybie nadzoru decyzji z [...] grudnia 2011 r. nie była ona i nie mogła być stroną przedmiotowego postępowania, bowiem interes prawny w tym postępowaniu posiadała jedynie jej żyjąca matka – M. E., która zmarła w dniu [...] maja 2013 r. Okoliczność, że skarżąca postanowieniem z Sądu Rejonowego w G. z [...] września 2014 r. stała się spadkobiercą ww. osoby, w żaden sposób nie może zatem doprowadzić do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Byłoby to możliwe jedynie w sytuacji, gdyby M. E. zmarła przed wydaniem decyzji, a organ pominął skarżącą, jako jej spadkobiercę, w prowadzonym postępowaniu. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że w sprawie uchybiono wynikającemu z art. 148 § 2 K.p.a. terminowi do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania ze wskazanej przyczyny, który to termin biegł od daty doręczenia M. E. decyzji Ministra Gospodarki z [...] grudnia 2011 r. Jak wynika natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji r.pr. [...] (działający w imieniu B. J. i M. E.) otrzymał ją w dniu 28 grudnia 2011 r. W tej sytuacji termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania ze wskazanej przyczyny upłynął dla poprzedniczki prawnej skarżącej w dniu 28 stycznia 2012 r. Podnoszona więc przez skarżącą okoliczność, że dopiero w dniu 12 lutego 2015 r. otrzymała odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po matce (wcześniej taką wiedzę posiadała z informacji telefonicznej), nie może stanowić o zachowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, skoro dla M. E. termin ten upłynął w dniu 28 stycznia 2012 r. i uprawniona nie skorzystała z prawa złożenia takiego wniosku. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przywołała również, jako podstawę wznowienia przedmiotowego postępowania, przepis art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2). Chodzi przy tym o decyzję, której wydanie zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, a z uwagi na to, że zawieszenie postępowania – w sprawie głównej - mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ rozstrzygnął zagadnienie wstępne we własnym zakresie (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1521/11; LEX nr 1409715). Jak wynika z akt administracyjnych w niniejszej sprawie nie istniało żadne zagadnienie wstępne, od którego uzależniona byłaby treść decyzji z [...] grudnia 2011 r. W żadnym wypadku za takie zagadnienie nie można uznać powoływanego przez skarżącą postanowienia Sądu Grodzkiego w G. z [...] lipca 1945 r. "o przywróceniu posiadania" [...] M. J., które wydano jeszcze przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, a ponadto jego treść znana była organowi wydającemu decyzję. W tej sytuacji uznać należało, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające, nie naruszają prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem. Ustalenie bowiem przez organ braku choć jednej z przesłanek formalnych wniosku o wznowienie, w tym przypadku złożenie wniosku z uchybieniem terminu do wznowienia postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 7 K.p.a., powinno skutkować odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że organ kilkakrotnie wzywał skarżącą do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania, a w ostatnim z wezwań z 26 czerwca 2015 r. (k-46-47 akt postępowania przed organem nadzoru w pierwszej instancji), pouczył ją o konieczności wskazania daty, w której dowiedziała się o przyczynach wznowienia (w przypadku okoliczności z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a.) oraz daty, w której dowiedziała się o wydaniu decyzji (w przypadku okoliczności z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) oraz o konieczności poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dowodami. Jak jednak wskazano już powyżej, skarżąca nie uczyniła zadość żądaniu organu. Niezrozumiałym jest przy tym zarzucanie organowi nadzoru, jak uczyniono to w skardze, przerzucania na skarżącą ciężaru dowodu w tym zakresie. Skoro skarżąca kwestionuje prawidłowość wydanej decyzji, to ona powinna przedstawić dowody wskazujące na podnoszone przez nią okoliczności, a przede wszystkim uprawdopodobnić, że wniosek złożyła w terminie, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Okoliczności takie nie wynikają i nie mogą wynikać z akt postępowania administracyjnego, bowiem dotyczą bezpośrednio strony skarżącej. W ocenie Sądu organom orzekającym w sprawie nie można również zarzucić naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Organy prawidłowo zastosowały bowiem obowiązujące przepisy (art. 6 K.p.a.), wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.), szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi kierowały się przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz uzasadniły swoje orzeczenie (art. 124 § 2 i art. 107 § 3 K.p.a.). Organowi odwoławczemu w żadnym razie nie można zarzucić również naruszenia przepisu art. 15 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., bowiem odniósł się do wszelkich okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o czym świadczy chociażby odniesienie się nie tylko do okoliczności zachowania terminu badanych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ale również do zachowania terminu do wznowienia postępowania z powodu nowej podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., która skarżąca przywołała dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadnieniem powyższego zarzutu nie może być w żadnym razie brak merytorycznego odniesienia się do okoliczności powoływanych przez skarżącą (jak np. nieprawidłowość opinii biegłych), bowiem na tym etapie postępowania, tj. w momencie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie, organ nadzoru nie miał możliwości badania legalności kwestionowanej w trybie nadzoru decyzji z [...] grudnia 2011 r. Ustalony przez organ stan faktyczny sprawy pozwala przyjąć, że skarżąca, w zakresie wskazanych podstaw wznowieniowych określonych w art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 7 K.p.a., nie wykazała zachowania terminu o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło