I SA/Wa 371/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-22

Skład orzekający: Mirosław Gdesz, Marta Kołtun-Kulik, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta została już rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy państwowe, a ponowne badanie legalności decyzji, co do której oddalono skargę, jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1993 r. dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Minister odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych i decyzje administracyjne w tej sprawie. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kpa i Konstytucji, wskazując na nowe dowody i zmiany w przeznaczeniu nieruchomości. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu o niedopuszczalności ponownego rozpatrywania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi G. S. i W. S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Pismem z [...] marca 2012 r., sprecyzowanym [...] maja 2012 r., G. i W. S. (dalej powoływani jako skarżący) wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z [..] grudnia 1993 r., nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 1993 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. 2. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z [...] października 2012 r. nr [..] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tych decyzji. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że niedopuszczalne jest ponowne prowadzenie postępowania w sprawie oceny legalności powołanych decyzji, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny[...] wyrokiem z [...] lutego 1995 r., sygn. akt [...] oddalił skargę na powołaną decyzję Wojewody [...]. Ponadto Minister Budownictwa ostateczną decyzją z [...] lutego 2007 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności powołanych decyzji Wojewody [..] oraz Kierownika Urzędu Rejonowego w T. W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z [...] sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 637/07 oddalił skargę na powyższą decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 23/08 oddalił skargę kasacyjną od powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 3. Skarżący wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r. nr [...], ponawiając argumentację zawartą we wniosku z [...] marca 2012 r. 4. Po rozpatrzeniu wniosku Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z [...] stycznia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Minister stwierdził, że wniosek skarżących dotyczy sprawy już rozstrzygnięty ostateczną decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. Organ wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 156 § 1 pkt 3 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. 5. Skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie skargę z dnia [...] stycznia 2013 r., sprostowaną pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., wnosząc o jego uchylenie jak i o uchylenie postanowienia go poprzedzającego. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie art. 7,16 i 76 Kpa oraz art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi wyjaśnili, że w zaskarżonym postanowieniu w opisie stanu faktycznego wywłaszczonej nieruchomości wprowadzona została zmiana celu wywłaszczenia dla części nieruchomości o pow. [...] ha, oznaczonej działkami: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha [...] o pow [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Ta część nieruchomości przejęta w poz. [...] decyzji o wywłaszczeniu, stanowiąca grunty rolne, pozostałe po zlikwidowanym z powodu budowy [...] gospodarstwie rolnym o pow. [...] ha, nie nadające się do racjonalnego wykorzystania na cele dotychczasowe, była w dniu wywłaszczenia i jest obecnie w planie zagospodarowania przestrzennego gminy L. przeznaczona do [...]. Argumenty na poparcie skargi skarżący zawarli w jej uzasadnieniu, wskazując m.in., że rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Ministra Budownictwa z dnia [...] lutego 2007 r. Minister Infrastruktury a następnie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej musieli zapoznać się z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2011r. oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 623/11, jednak nie podjęli z własnej inicjatywy działań zmierzających do anulowania wydanego z urzędu postanowienia Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2006 r. i naprawienia skutków jakie spowodowało. Podnieśli również, iż odnaleziony został przez nich akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. sporządzony na okoliczność [...] działek o łącznej pow. [...] ha, [...], a wydzielonych z części nieruchomości o pow. [...] ha. Zdaniem skarżących akt ten stanowi dowód potwierdzający dotychczasowe ustalenia skarżących przekazane Ministrowi Budownictwa z wnioskiem z dnia [...] marca 2006 r., że ta część nieruchomości a w związku z nią wszystkie grunty nieruchomości o pow. [...] ha, wywłaszczone zostały za odszkodowaniem mniejszym niż [..] % ich prawdopodobnej ceny rynkowej a podmiot wywłaszczający z posiadanych [...] operatów szacunkowych wybrał operat niewłaściwy wg opinii [...]. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o zasądzenie od [...] wyrównania na ich rzecz w kwocie [...]-zł, stanowiącego różnicę pomiędzy wartością gruntów o pow. [...] ha określoną w operacie szacunkowym sporządzonym przez mgr inż. S. K. a wartością tych gruntów określoną w operacie szacunkowym sporządzonym przez mgr inż. U. K. (wykorzystanym do ustalenia odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu ) na kwotę [...]-zł. (wartości w zł przed denominacją, wg decyzji o wywłaszczeniu), różnicy zwaloryzowanej na dzień wypłaty, przy pomocy danych o wzroście cen gruntów ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o zasądzenie od [...] na rzecz skarżących dodatkowo [...] % kwoty ustalonej w poz.1 jako rekompensaty za korzyści utracone. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia w całej rozciągłości podziela stanowisko zawarte w jego uzasadnieniu, co do niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, w żądanym przez skarżących zakresie. 2. W przedmiotowej sprawie niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania, które miałoby na celu ocenę legalności decyzji Wojewody [...] oraz Kierownika Urzędu Rejonowego w T., skoro został wydany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego [..] z [...] lutego 1995 r. Na okoliczność tą powołał się zresztą Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 stycznia 2009 r. stwierdzając, że "próba stwierdzenia nieważności decyzji, co do której wcześniej oddalono skargę jest w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu". Orzeczenia prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie wskazanych także inne osoby (art. 170 P.p.s.a.). W odniesieniu do prawomocnych wyroków sądów administracyjnych oznacza to, że dokonana w orzeczeniu ocena zgodności z prawem skontrolowanego przez sąd aktu lub czynności jest wiążąca. 3. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 Kpa) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. Taka właśnie sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie. Stan faktyczny i prawny co do kwestii oceny legalności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej w ogóle nie uległ zmianie. Powoływanie się przez skarżących na akt notarialny z dnia [...] marca 1999 r. Rep. A Nr [..] jako okoliczność wskazującą na zaniżone odszkodowanie w 1993 r. nie ma żadnego znaczenia dla kwestii dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzorczego. Niezrozumiałe również są zarzuty dotyczące kwestii związanych z odmową zwrotu nieruchomości wywłaszczonej. 4. W tym kontekście zarzuty skarżących są całkowicie nieuzasadnione i zmierzają w istocie do podważenia prawomocnych wyroków, co jest absolutnie niedopuszczalne. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło