I SA/Wa 373/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi P. L. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku P. L., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] odmówił przywrócenia wnioskodawcy terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] orzekającej o odmowie ustalenia odszkodowania z tytułu spadku wartości nieruchomości, będącej własnością P. L., położonej w Z. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania z tytułu spadku wartości nieruchomości, będącej własnością P. L., położonej w Z. przy ulicy [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha i [...] o pow. [...] ha. P. L. pismem z dnia 17 marca 2010 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji wskazując między innymi, że jest chory na epilepsję i w okresie od dnia wydania zaskarżonej decyzji do złożenia przedmiotowego pisma miał zwiększoną ilość ataków. Ponadto P. L. wskazał, że występował w KRUS-ie w celu dalszego uzyskania renty oraz w tym czasie ubiegał się o uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności, zaś jego pełnomocnik M. L. wielokrotnie chorował i przebywał na zwolnieniach lekarskich do 18 stycznia 2010 r., a następnie od 29 stycznia 2010 r. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] odmówił przywrócenia wnioskodawcy terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że P. L. w złożonym wniosku podniósł między innymi, iż jest chory na [...] i w okresie od dnia 27 listopada 2009 r. do złożenia przedmiotowego pisma miał zwiększoną ilość ataków. Ponadto wnioskodawca podniósł, że w tym okresie występował w KRUS-ie w celu uzyskania renty oraz w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ubiegał się o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaś jego pełnomocnik M. L. wielokrotnie chorował i przebywał na zwolnieniach lekarskich w okresach od 27 listopada 2009 r. do 18 grudnia 2009 r., a następnie od 29 stycznia 2010 r. do 5 lutego 2010 r. Zdaniem organu wyższego stopnia w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 58 Kpa, aby mógł zostać przywrócony termin do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Minister stwierdził, że P. L. nie uprawdopodobnił braku swojej winy, ani nie wskazał, że przy zachowaniu najwyższej staranności udałoby mu się zachować ustawowy termin. Zarówno bowiem w orzecznictwie jaki i w literaturze fachowej przyjmuje się, że termin na wniesienie odwołania może zostać przywrócony jeżeli zainteresowany uprawdopodobni chociażby brak możliwości wyręczenia się inną osobą na złożenie przedmiotowego odwołania. Tymczasem choroba nie przeszkodziła P. L. na uczestniczenie w innych sprawach urzędowych, w tym ubieganie się o rentę, czy uzyskanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Co więcej, zwolnienie lekarskie pełnomocnika, na które powołuje się P. L., nie potwierdza braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, ponieważ z przedłożonych zwolnień nie wynika, żeby M. L. przebywał w szpitalu, a wskazania lekarskie zamieszczone na zwolnieniu obowiązującym do dnia 18 grudnia 2009 r. pozwalały pełnomocnikowi na poruszanie się (pkt 12 zwolnienia - kod 2). Ze zwolnień tych nie wynika także na co chorował M. L. bowiem w rubrykach przewidzianych dla numeru statystycznego choroby brak jest jakiegokolwiek wpisu. Od postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [....] grudnia 2010 r., nr [...] P. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący podał, że w ostatnim okresie miał wzmożone ataki [...], a od 22 grudnia 2010 r. miał zapisane nowe dawkowanie leków na epilepsję, co potwierdzają recepty wystawione przez doktor M. H. z L. Skarżący wskazał, że mieszka pod P., a z rodzicami jeździ do lekarza do L. Zajmuje to dużo czasu i wysiłku. W pisaniu odwołań pomaga mu ojciec M. L., który jest osobą starszą, ponad 54 lata, dodatkowo choruje na zakrzepicę obu nóg. Skarżący oświadczył, że wyznaczony przez Wojewodę termin 14 - dniowy był nierealny i był niemożliwy do zrealizowania. Skarżący wskazał, że w dniu 17 marca 2010 r. zwrócił się do Ministra Infrastruktury za pośrednictwem Wojewody [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]. Pismo to złożył osobiście w dniu 17 marca 2010 r. w Kancelarii Głównej [...] Urzędu Wojewódzkiego. Dopiero [...] października 2010 r. Minister Infrastruktury wystosował do skarżącego pismo nr [...] (po 211 dniach), wzywające do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku z dnia 17 marca 2010 r. bez rozpoznania. Skarżący zaznaczył, że wcześniej wielokrotnie ojciec M. L. dzwonił do Ministerstwa Infrastruktury i rozmawiał z osobą prowadzącą sprawę, otrzymywał odpowiedź, iż sprawa jest w toku. W toku rozmowy telefonicznej, jaką M. L. przeprowadził z osobą prowadzącą sprawę w Ministerstwie Infrastruktury, ojciec dowiedział się, że skarżący musi uzupełnić pismo z dnia 17 marca 2010 r. o treść odwołania, gdyż termin ma być przywrócony. 27 października 2010 r. skarżący napisał pismo do Ministra Infrastruktury oraz do wiadomości Wojewody [...] stanowiące odwołanie oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący dostał postanowienie Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o odmowie przywrócenia P. L. terminu do złożenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2009 r. W skardze na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że brak w jego uzasadnieniu odpowiedzi na zarzuty zaprezentowane w piśmie z dnia 27 października 2010 r. adresowanym do Ministra Infrastruktury. Zgodnie z art. 58 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżący wskazał, że podając informację oraz dokumenty świadczące o ciężkiej chorobie skarżącego i o chorobie jego ojca, chciał wykazać i uprawdopodobnić, że uchybienie nie nastąpiło z jego winy. Ciężka choroba na epilepsję, liczne ataki padaczki, czynności związane z uzyskaniem renty w KRUS-ie, czynności związane z uzyskaniem orzeczenia o niepełnosprawności polegały na odnowieniu poprzednio posiadanej renty oraz stopnia niepełnosprawności - więc ich termin załatwienia był naglący i niezbędny w tym czasie- była to przeszkoda nie do przezwyciężenia. W ocenie skarżącego, kwestionowanie w uzasadnieniu wystawionych zwolnień lekarskich dla ojca M. L., jest nieetyczne i nieuprawnione, gdyż osoba kwestionująca nie posiada uprawnień do wydawania takich wniosków. Zarzut, iż w zwolnieniach lekarskich w rubrykach przewidzianych dla numeru statystycznego choroby brak jest jakiegokolwiek wpisu jest nieprawdziwy, ponieważ w zwolnieniu lekarskim: - nr [...] jest podany kod niezdolności do pracy nr [...] jest podany kod niezdolności do pracy nr [...]; - nr [...] jest podany kod niezdolności do pracy nr [...]. Skarżący wskazał, że w uzasadnieniu brak jest samokrytycyzmu, z uwagi na równouprawnienie podmiotów sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarga P. L. została złożona z uchybieniem terminu. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z dnia 5 marca 2011 r. P. L. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 373/11 przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć z innych względów, niż w niej podniesione. Sąd zauważa, że organ odwoławczy po otrzymaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w pierwszej kolejności musi zbadać, czy w sprawie w ogóle doszło do skutecznego uruchomienia terminu z art. 129 § 2 Kpa, o przywrócenie którego strona wnosi. Możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy bowiem stronie, której doręczono kwestionowaną decyzję (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, LEX nr 746776). Nie można pominąć tego, że przepis art. 58 § 1 Kpa wyraźnie wskazuje, że tylko w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego. Instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie tylko w przypadkach uchybienia przez zainteresowanego określonego terminu. Jeżeli decyzja nie została doręczona, to nie płynie termin do jej zaskarżenia (termin liczy się od dnia doręczenia) i w związku z tym nie ma podstaw do jego przywracania (por. wyrok NSA z dnia 30 września 1998 r., sygn. akt I SA 1495/97, LEX nr 45704). Tymczasem, jak wynika z materiału dowodowego, w piśmie złożonym organowi pierwszej instancji w dniu 5 października 2009 r. P. L. wyraźnie wskazał, że w sprawie ustanawia pełnomocnika w osobie ojca M. L., na dowód czego załączył kopię pełnomocnictwa udzielonego w formie aktu notarialnego Rep. [...]. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika zaś, że Minister Infrastruktury przyjął, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] została przez skarżącego odebrana w dniu 4 grudnia 2009 r., gdy tymczasem jej odbiór kwitował brat skarżącego W. L. (zwrotne potwierdzenie odbioru, oświadczenie złożone na rozprawie przez M. L. pełnomocnika skarżącego), który nie został ustanowiony w niniejszej sprawie pełnomocnikiem P. L. Pokwitowanie odpisu decyzji z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] przez brata skarżącego, a nie przez jego pełnomocnika, całkowicie uszło uwadze organu odwoławczego. Skoro zatem Minister Infrastruktury rozstrzygnął wniosek P. L. o przywrócenie terminu bez oceny istnienia podstaw do przywrócenia terminu w aspekcie zasad doręczania pism przewidzianych w Dziale I Rozdziale 8 Kpa, to Sąd uznał, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 58 § 1 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Minister Infrastruktury wyjaśni zgodność z prawem doręczenia odpisu decyzji, mając w szczególności na uwadze przepis art. 40 § 2 Kpa, a następnie oceni, czy wniosek P. L. z dnia 17 marca 2010 r. o przywrócenie terminu może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. W sytuacji, gdy po rozpoznaniu wniosku okaże się, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] nie została stronie prawidłowo doręczona wówczas Minister Infrastruktury umorzy jako bezprzedmiotowe postępowanie wywołane wnioskiem o przywrócenie terminu mając na uwadze przepisy art. 105 § 1 w zw. z art. 126 i art. 58 § 1 Kpa. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że wobec braku wyjaśnienia przez Ministra Infrastruktury podstawowej dla rozpoznania wniosku kwestii rozpoczęcia w sprawie biegu terminu do wniesienia odwołania, zbędne było odniesienie się przez Sąd do zarzutów skargi dotyczących błędnej oceny przez Ministra okoliczności świadczących o braku winy skarżącego i jego pełnomocnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Na wynik niniejszej sprawy nie miały natomiast wpływu takie zarzuty jak znaczne opóźnienia organu w dokonywaniu czynności procesowych. W sytuacji gdy organ nie załatwia sprawy w terminie ustawowym (np. mimo złożenia przez stronę wniosku o przyznanie określonego prawa organ nie wydaje i nie doręcza decyzji stronie), wówczas strona ma zagwarantowane prawo do obrony poprzez złożenie zażalenia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o których mowa w art. 37 § 1 Kpa. Na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nie miał też wpływu podnoszony w skardze zarzut nie ustosunkowania się przez Ministra Infrastruktury do argumentów odwołania. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Infrastruktury odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a nie decyzja organu odwoławczego rozstrzygająca merytorycznie sprawę o odszkodowanie. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.