I SA/Wa 376/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-09-16

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Rodziców, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo braku formalnego statusu osoby prawnej lub organizacji społecznej?
Ratio decidendi
Rada Rodziców, mimo braku osobowości prawnej i formalnego statusu organizacji społecznej, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uznał, że nierozpoznanie wniosku w takiej sytuacji mogłoby skutkować zamknięciem stronie drogi do sądu, co jest niedopuszczalne. Ciężar dowodu co do sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a podstawę przyznania pomocy stanowią informacje z urzędowego formularza.
Stan faktyczny
Rada Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w związku ze skargą na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej dotyczące likwidacji szkoły. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku ani dochodu, nie prowadzi działalności zarobkowej i nie pobiera składek od członków. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Radzie Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie do kosztów sądowych w sprawie ze skargi Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w W. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie likwidacji szkoły postanawia przyznać Radzie Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Rada Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w W. wnioskiem z dnia 13 maja 2008 r. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie likwidacji szkoły. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oznaczonym symbolem "PPPr" wnioskująca Rada Rodziców wskazała, że nie posiada majątku i dochodu gdyż nie prowadzi jakiejkolwiek działalności zarobkowej oraz nie pobiera żadnych składek od swych członków. Nie ma także rachunku bankowego. Stosownie do art. 54 ust 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) w celu wspierania działalności statutowej szkoły lub placówki rada rodziców może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz z innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa regulamin jej działalności - przy czym zauważyć należy, iż fundusze te powinny być wydatkowane na potrzeby uczniów. W dniu 18 sierpnia 2008 r. do tutejszego Sądu wpłynął regulamin działalności w/w Rady Rodziców, z którego nie wynika że Rada ta gromadzi środki finansowe, a że składki rodziców zgodnie z ustawą o systemie oświaty są dobrowolne, to nie ma obowiązku ich opłacania, gdyż w/w ustawa nie nakłada na radę rodziców obowiązku posiadania funduszy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane stronie na jej wniosek. Stosownie do art. 252 § 2 powołanej ustawy wniosek składa się na urzędowym formularzu, stanowiącym załącznik nr 1 lub załącznik nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Sygn. akt I SA/Wa 376/08 sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Zaznaczyć przy tym należy, że urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowiący załącznik nr 1, oznaczony symbolem "PPF", przeznaczony jest dla osób fizycznych, zaś urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowiący załącznik nr 2, oznaczony symbolem "PPPr" przeznaczony jest dla osób prawnych lub innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Zgodnie z art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §1, §2 i § 3 ustawy). Natomiast stosownie do art. 246 § 2 przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, może być przyznane w zakresie całkowitym gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rada rodziców nie posiada osobowości prawnej jak również nie jest organizacją społeczną, jednak Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie nierozpoznanie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w przypadku złożenia przez nią skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego miałoby oznaki zamknięcia stronie skarżącej drogi do Sądu. Według art. 246 § 1 i 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym zaznaczyć należy, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu. Sygn. akt I SA/Wa 376/08 Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, co do sytuacji materialnej Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr [...] w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż strona wnioskująca znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło